Er wordt vaak gezegd dat je je oude pc of laptop nieuw leven in kan blazen door er een lichte Linux-variant op te zetten. Dat is inderdaad een goede manier, maar vandaag kijken wij naar een andere oplossing: Android. Is het werkbaar en wordt je oude beestje er echt sneller van? Wij hebben dit enkele jaren uitgezocht en kwamen erachter dat dit verrassend goed werkte. Wij hadden Remix OS getest, een versie van Android die speciaal was verbouwd voor de desktop en enkele trucjes toepaste om apps een desktop look, feel en werking te geven.

Helaas is de ondersteuning voor Remix OS gestaakt waardoor er geen (beveiligings)updates meer komen voor het systeem. Er zijn wel alternatieven die op dezelfde manier kunnen worden gebruikt en geïnstalleerd als Remix OS. Hierdoor is de relevantie van het oude artikel nog enigszins valide (en daarom laten we 'm staan).

Gebruikers die serieus aan de slag willen met Android op hun (oude) computer hebben vandaag de dag echter betere keuzes en daar kijken wij nu naar.

Android-x86 is de bekendste en bijna alle andere Android-systemen voor de desktop zijn gebaseerd op dit systeem. Deze versie van Android is heel puur en heeft verder geen desktopfunctionaliteit aan boord waardoor het nogal beperkend werken is met deze versie. Daarom kijken we naar andere versies van Android die wel desktop-optimalisaties aan boord hebben. Hier zal waarschijnlijk verandering in komen als Android 10 wordt uitgebracht. Dit zal de eerste versie zijn die native desktop-ondersteuning aan boord heeft. Tot die tijd kan je echter prima terecht bij de alternatieven.

Android x86

Verder heb je nog Anbox, een containerversie van Android zodat je Android-apps kan draaien onder Linux. Hier kijken we ook nog een keer naar aangezien wij ook wel weten dat er meer dan genoeg mensen zijn die liever geen volledig systeem op hun computer hebben, maar liever een paar Android-apps native draaien binnen hun besturingssysteem.

Anbox, Android-apps draaien onder Linux

Ook Bliss ROM is een goede optie. Dit is een custom rom die niet alleen is geoptimaliseerd voor een hoop verschillende smartphones en tablets, maar ook desktop pc's, waaronder Macs en Chromebooks. Uit eerdere tests bleek er toch nog wat te schorten aan de desktop-ervaring en daarom hebben wij deze versie van Android maar eventjes getest.

Bliss ROM schijnt zelfs goed te draaien op een Surface

Wij richten ons in dit artikel op PrimeOS. Waarom? Omdat het een van de weinige Android-systemen is die volledige Google Play Services-ondersteuning out of the box heeft waardoor je gebruik kan maken van de Play-store en de desktop-ervaring op dit moment het fijnst werkt.

Wij testen dit systeem zowel op de welbekende bijna 11 jaar oude laptop (Core2Duo, 2 GB RAM, NVIDIA Quadro pro 770 GPU) als op een moderner systeem (Core i5-4310U, 8 GB RAM, Intel HD 5500 GPU).

Net als met andere besturingssystemen die wij hebben getest heb ik enkele dagen gewerkt met beide systemen en m'n eigen computer aan de kant geschoven.

Installatie

Het installeren van Android op een pc is gelukkig een stuk makkelijker geworden dan destijds met Remix OS. Als je het systeem naast (of binnen) Windows wilt installeren kan je de installer-versie downloaden van de website. Wil je liever een handmatige installatie of een live-omgeving starten? Kies dan voor de ISO. In beide gevallen kan je PrimeOS installeren naast Windows en dus een dualboot-omgeving creëren en als je het systeem handmatig installeert (via de ISO) kan je er ook nog voor kiezen je harde schijf helemaal leeg te halen en je computer om te toveren tot een dedicated Android-machine. Let er wel op dat, als je het besturingssysteem op een oude computer wilt installeren, je dan kiest voor de 32-bit versie.

Je kan kiezen uit drie varianten van Prime OS.

  • Mainline: Voor nieuwe systemen (2014 en nieuwer) met een Intel of AMD GPU
  • Standard: Voor oudere systemen (2011 en nieuwer) met een Intel, AMD of NVIDIA GPU
  • Classic: Voor oude systemen (2011 en ouder) met een Intel, AMD of NVIDIA GPU

Als je voor de installer kiest zal er een .exe-bestand gedownload worden waarop je dubbelklikt. Je zal wel Secure boot uit moeten schakelen alvorens de installatie te starten. Als je dat vergeten bent, zal de installer je daar netjes op wijzen. Volg de aanwijzingen en geef aan hoeveel ruimte het besturingssysteem mag gebruiken en zie hoe het systeem zichzelf naadloos installeert naast Windows. Negeer alle schermen en meldingen die over het scherm flitsen, het systeem zal vanzelf opnieuw opstarten als dat nodig is. Als de installatie gereed is, herstart dan het systeem en kies met welke van de twee je wilt werken.

Mocht je al in Windows zitten, kan je dubbelklikken op het icoontje genaamd "Primeswitcher" om te switchen naar Android.

De PrimeOS installer voor Windows

Als je voor de handmatige installatie gaat kies je op de downloadpagina voor een van de drie ISO-bestanden en schrijf deze weg op een DVD-R of USB-stick. Als je het bestand wegschrijft op een USB-stick, raden we je aan een tool als Rufus of Etcher te gebruiken. Dat zijn de makkelijkste tools om image-bestanden mee weg te schrijven.

Zo simpel is het wegschrijven van een .ISO tegenwoordig

Voordat je verder gaat moeten we je erop wijzen dat het handmatig installeren van Android op je computer ervoor kan zorgen dat je alle data die op de computer staat kwijt bent, maak daarom altijd een back-up voordat je hiermee aan de slag gaat, je doet dit op eigen risico.

Herstart de computer vanaf je versgemaakte installatiemedium en je ziet binnen enkele seconden een keuzescherm verschijnen. Wij raden je aan eerst te kiezen voor de live-omgeving zodat je kan kijken of PrimeOS wel overweg kan met de hardware in je systeem. Android wordt gestart en als het goed is kan je direct gebruik maken van het systeem. In deze live-modus worden je wijzigingen echter niet opgeslagen en wij raden daarom ook aan het os te installeren op de harde schijf. Dit kan je doen naast Windows of stand alone. Wij kiezen in dit artikel voor optie twee omdat de Windows-versie die op onze oude testlaptop staat toch veel te oud is.

Het keuzemenu

Er wordt gevraagd op welke schijf het besturingssysteem moet worden geïnstalleerd. Als je de juiste schijf gekozen hebt, kies je voor de optie "Create/Modify partitions". Vervolgens wordt fdisk gestart. Verwijder de partities die je niet meer gebruikt door met de pijltjestoetsen (boven en onder) te navigeren naar de naam van de partitie en onderaan de optie "Delete" te selecteren (met de links en rechts-pijltjestoetsen)

Navigeer vervolgens naar de vrijgekomen ruimte (bij FS type aangeduid als "Free Space") en kies "New" en vervolgens "Primary". Vul vervolgens in hoeveel MB je partitie moet zijn.

Je zal twee partities moeten maken als je met een modern systeem werkt, een 300 MB grote vFat-partitie en de partitie waarop Android moet worden geïnstalleerd. De partitie waarop Android wordt geïnstalleerd moet minimaal zes GB groot zijn. Na het invullen van de partitiegrootte druk je op enter en je ziet de nieuwe partitie verschijnen in de lijst. Bij FS Type staat nu Linux filesystem.

Je bent weer in het overzichtsscherm van fdisk. Selecteer de 300 MB grote partitie en selecteer de optie 'bootable'. Onder het kopje flags komt het woord "Boot" te staan. Navigeer naar de optie "Write" (de vraag of je het zeker weet zal je letterlijk met "yes" moeten beantwoorden) om je wijzigingen weg te schrijven en kies ten slotte "Quit".

Je bent nu weer in het selectiescherm van de installer. Kies de partitie waarop je het systeem wilt hebben en druk op enter.

Er wordt gevraagd hoe je de partitie wilt formatteren. Kies ext4 en druk op enter. Nadat je hebt bevestigd dat je zeker weet dat je de partitie wilt formatteren (en je alle data op deze schijf verliest), formatteert de installer de partitie. Op de vraag of GRUB geïnstalleerd moet worden en of /system mag worden geïnstalleerd als "read-write" kan je ook "yes" beantwoorden. PrimeOS wordt nu geïnstalleerd op de harde schijf en het lastigste is achter de rug.

Herstart het systeem en je zal zien dat PrimeOS automatisch wordt gestart (voordat dat gebeurt, zie je nog even het GRUB-keuzescherm waar je nog voor geavanceerde opties kan kiezen, dat is verder niet nodig). Gebeurt er niks of krijg je een foutmelding dat er geen besturingssysteem aanwezig is (of zie je een vreemde EFI-prompt), dan kan het zijn dat je in het BIOS van je computer nog even moet aangeven dat PrimeOS/Android moet worden gestart in plaats van het oude besturingssysteem dat eerder op de computer stond.

De eerste keer dat PrimeOS start zal het, zoals bij alle Android-installaties, wat langer duren dan normaal voordat deze is gestart. Alle volgende keren zal dat een stuk sneller gaan. Je wordt getrakteerd op enkele welkomstschermen en de vraag wat gegevens van jezelf in te vullen. We weten niet waarom daar om wordt gevraagd en we zien deze gegevens verder nergens terug komen (behalve de gebruikersnaam), dus het maakt niet zoveel uit wat je daar invult. Als je dat allemaal hebt gedaan is het systeem gereed en kan de pret beginnen.

Na het doorlopen van bovenstaande stappen op de bijna elf jaar oude testlaptop werd ik begroet door een prachtige, strak uitziende desktop die lijkt op een mix van Windows 7 en KDE. Het PrimeOS-logo rechtsonder opent de appdrawer als erop wordt geklikt en de klok en notificatie-iconen rechtsonder openen het welbekende status- en notificatiescherm.

Ik hoefde verder geen trucs uit te halen wat drivers betreft. Zowel de oude Nvidia-chip als de chipset (Bluetooth en Wifi) werkten out of the box. Op de nieuwere laptop was dat eveneens geen probleem en zelfs de externe video-output werkt perfect (iets wat op de oude laptop niet werkte).

Het eerste dat mij opviel, is hoe vloeiend alles werkt en reageert. Het installeren van apps is een fluitje van een cent en ik kan rustig meerdere apps naast elkaar open hebben staan. De meeste apps openen standaard in portrait-modus maar kunnen makkelijk worden geresized.

Links een app in brede modus (Tablet) en rechts een app in smartphone modus

Daarnaast kan je apps ook op twee manieren fullscreen openen. De eerste manier is via het plusje rechtsboven. Deze optie lijkt nog het meeste op het maximaliseren van je venster (zoals in andere besturingssystemen).

Ervaring

De beste manier om zo'n systeem te testen is om er een paar dagen mee te werken en dat heb ik dan ook gedaan.

Dat betekent in mijn geval dat ik meerdere apps tegelijk open heb staan en een hele zwik aan tabs in m'n browser. Denk aan collaboration-software, apps om afbeeldingen mee te bewerken, een officepakket en wat muziek-apps (soms is werken met een achtergrondmuziekje gewoon fijner). Daarnaast testen we ook wat typische Android-apps om te kijken of zo'n opstelling voor consumenten een waardige vervanger kan zijn van je huidige besturingssysteem of je oude laptop nieuw leven in kan blazen.

Deze keer werk ik zowel enkele dagen alleen op onze elf jaar oude laptop (Core2Duo) en een modern i5-systeem.

Het eerste dat opviel was dat op de oude laptop Chrome nogal wat moeite had met het weergeven van websites. Soms bleef het beeld wit, maar gaf de browser wel aan dat de pagina succesvol was geladen. Met Firefox ondervond ik dat probleem niet waardoor ik al m'n werkzaamheden vooral uitvoerde onder Firefox. Waarom dit gebeurde is niet duidelijk, maar aangezien ik m'n werk prima kon uitvoeren in de browser van Mozilla, was dit verder geen probleem. Misschien omdat de Classic versie van PrimeOS (speciaal voor oude laptops) een 32-bit systeem is wat weer problemen oplevert met moderne Android-apps? Op de moderne laptop werkten beide browsers perfect en liep ik verder niet tegen problemen aan.

Bloedsnel

Het verbaast mij hoe snel en vloeiend alles werkt. Het overgrote deel van de tijd vliegen de apps over je scherm en is het wisselen van apps zo gedaan. De oude laptop is merkbaar sneller onder Android dan onder Windows en misschien zelfs enkele andere lichte Linux-distributies. Dit heeft wellicht te maken met het feit dat de gemiddelde Android-app kleiner en simpeler in elkaar zit en minder werkgeheugen in beslag neemt dan een fullblown Windows- of Linux-Programma.

Ik had zelfs af en toe momenten dat ik mij niet meer realiseerde dat ik werkte op een Android-systeem. Ik had aardig wat tabs open staan in m'n browser en verschillende apps geopend en qua snelheid had ik af en toe het idee te werken op m'n eigen i7-monster met 12 GB RAM in plaats van een oud barrel met 2GB RAM en een simpele Core2Duo-processor.

Zelfs het afspelen van Youtube-video's in Full HD ging zonder horten of stoten. Het maakte daarbij niet uit of de browser werd gebruikt of de officiële YouTube-app. Een grappige bijkomstigheid is dat YouTube gewoon blijft werken als je de app minimaliseert. Iets dat op andere Android-desktop-oplossingen niet werkt omdat Google die feature alleen beschikbaar maakt voor gebruikers met een YouTube Premium (RED)-account.

Zelfs het spelen van games was geen probleem voor de oude computer. Je moet uiteraard geen wonderen verwachten van zware games als Fortnite of PlayerUnknown's Battleground (als ze al willen werken op je oude pc), maar lichtere (3D) games als Crossy Road werken goed op de oude computer. Houd er wel rekening mee dat dit afhangt van de GPU in je computer. Het kan zomaar zijn dat je een krachtigere computer hebt, maar dat de zwakke (niet ondersteunde) videokaart ervoor zorgt dat die games alsnog niet vooruit te branden zijn daarom, nogmaals, eerst de live omgeving testen voor je je computer leeghaalt.

Over het algemeen was het zeer goed werken op de oude laptop. Heel soms komt het wel eens voor dat je een halve seconde moet wachten voordat een specifieke app opent, maar dit komt zo weinig voor dat het niet iets is om het oude beestje op af te rekenen. Bij gemiddeld gebruik slokte het systeem zo'n 1,3 GB RAM op en 75 procent CPU-capaciteit op. Heel erg netjes voor een Core2Duo en zeer goed werkbaar Ik was onder de indruk.

De AnTuTu-benchmark haalt op de oude laptop een score van 74708, hiermee presteert de laptop ongeveer net zo snel als iets tussen een Samsung Galaxy S6 en iPhone 6. De moderne laptop is met Android al helemaal een Android-monster. Met een score van 171471 komt het apparaat tussen de Samsung Galaxy A70 en de Redmi Note 7. Daar moet wel bij gezegd worden dat de Intel GPU de score behoorlijk omlaag heeft getrokken. Als we de GPU en CPU-scores lostrekken van elkaar zien we dat de laptop sneller is dan een Samsung Galaxy Note 9 terwijl de GPU-score buiten de lijst valt.

Het allermooiste was nog dat de vastlopers en crashes die heel af en toe optraden bij RemixOS niet plaatsvonden in PrimeOS. Dat maakt deze versie van Android dus stabieler en betrouwbaarder, ook waren er geen apps die klaagden dat ze niet overweg konden met deze versie van Android of weigerden te starten (met uitzondering van apps die zwaar leunden op de GPU of per se een 64-bit versie van Android vereisen, een probleem dat alleen speelde op de oude laptop met PrimeOS Classic).

Op de moderne laptop vloog alles over het scherm alsof het een lieve lust was en was er geen enkele vertraging te zien. Games speelden vloeiend en dat terwijl er nou niet bepaald een krachtpatser van een GPU in de laptop zat en elke app die wij er tegenaan gooiden, werkte perfect. Sommige apps lieten zich niet resizen, maar ook dat was te verwachten omdat veel ontwikkelaars nou eenmaal uitgaan van een (portrait georiënteerde) smartphone en games/apps die alleen werken met een touchscreen kunnen dankzij de gaming center toch werken dankzij het toekennen van knoppen voor bepaalde handelingen.

Al met al is het zeer goed te doen en is dit besturingssysteem zowel voor werk als plezier goed te gebruiken.

Zou dit dan toch een betere optie zijn dan de gemiddelde Linux distributie?

Even wennen

Om mijn eigen vraag maar meteen te beantwoorden: Ja, maar het hangt van een paar dingen af. Ik zeg dit bij elke Android-desktop-test weer: er waren inderdaad momenten dat ik bijna vergat dat ik werkte op een oud barrel met Android in plaats van een gewone pc, toch waren er ook momenten waarop je er keihard aan werd herinnerd dat je met Android werkt.

Sommige muis "gestures" komen niet helemaal overeen met wat je gewend bent. Je muiscursor wordt behandeld als een virtuele vinger. Zeker op momenten als je tekst wilt kopiëren merk je dat je met de muis niet zomaar een stuk tekst kan selecteren.

Je sleept de boel aan de kant of je moet de muisknop lang ingedrukt houden (zoals je normaal gesproken je vinger lang tegen het scherm gedrukt houdt) om de optie "Tekst selecteren" tevoorschijn te toveren, deze optie te selecteren en vervolgens met de schuifjes de daadwerkelijke tekst te selecteren. Het kopiëren en plakken van tekst werkt gelukkig wel gewoon met control-c en control-v. Er zijn apps die het selecteren van de tekst wel behandelen alsof je achter een desktop zit, maar dat zijn uitzonderingen.

Ook het werken met de browser gaat net even anders. Je verwacht gewoon dat je muiscursor verandert in een wijzend handje als je over een link heen hovert. Dat gebeurt uiteraard niet in PrimeOS. Dit was wel even wennen. Ik heb toch een paar keer getwijfeld of een link wel echt een link was.

Daarnaast is klikken met de rechtermuisknop op een link ook zinloos aangezien deze door de browser wordt geregistreerd als "met een vinger drukken op een link". Ik open vaak links in een nieuwe tab met de rechter- of middelste muisknop. Het was erg wennen om dat nu niet te kunnen. Bovendien verdwijnt de pagina die je op dat moment bezoekt omdat je "met de linkermuisknop" op een link klikt.

Het is lang geleden dat ik de back-knop zo vaak heb moeten gebruiken op een werkdag. Als je een link wilt openen in een nieuwe tab moet je klikken op een link en je muisknop ingedrukt houden tot het menu verschijnt waarin je kan kiezen voor het openen in een nieuwe tab. Net als dat je je vinger lang ingedrukt houdt op een link op je telefoon. Logisch natuurlijk, Android ziet nou eenmaal niet het verschil tussen het drukken op een link met je linker- of rechtervinger. Het desktopgevoel zorgt er dus wel voor dat je deze handeling sneller vergeet waardoor je wel eens misklikt.

Als je bereid bent hieraan te wennen dan is PrimeOS (of een andere Android-desktop) een prima alternatief voor Windows, macOS of Linux, zeker als je een oude computer hebt staan. Het Android-ecosysteem zorgt ervoor dat je meer dan genoeg software-keuze hebt en als je de Play-store vergelijkt met (bijvoorbeeld) de Ubuntu-store, zal je meer apps vinden in de winkel van Google (maar ook meer troep) en sommige apps zullen je wellicht bekender voorkomen omdat je deze ook al gebruikt op je tablet en/of smartphone.

Maar het blijven apps die in eerste instantie zijn gemaakt voor mobiele toepassingen. De mobiele versie van Office of Photoshop zal het afleggen tegen een full blown Gimp of LibreOffice, maar soms zijn het juist die simpele apps die de minder ervaren gebruikers over de streep trekken. Het feit dat je naast je browser ook lekker een potje Wordfeud kan spelen op je desktop kan voor sommigen een reden zijn te kiezen voor PrimeOS (of andere Android-desktop) in plaats van een andere Linux distributie. Het is dus een kwestie van smaak, maar als je eenmaal gekozen hebt voor Android op de desktop, dan weet je dat je met PrimeOS een zeer goed systeem in huis haalt.