We richten ons deze keer op visuele media en laten bijvoorbeeld goede robots als R. Daneel Olivaw buiten beschouwing. Cyborgs zoals Robocop laten we links liggen en ook androïden als de Cyberdyne Systems T-800 (die overigens niet voldoet aan het etiket "doet geen vlieg kwaad") en Lt. Data nemen we niet mee.

Een robot in een kinderfilm of -serie is veel vaker goedaardig dan een robot in een volwassen verhaal, waar we meer lijken te houden van een dodelijke variant. Hetzelfde lot is de supercomputer in fictie beschoren, die vaker een SHODAN is dan een GERTY. Vandaar dat ongeveer de helft van deze robots opduiken in tekenfilms. Zoals:

1. H.E.L.P.eR. (The Venture Bros)

De laboratoriumrobot H.E.L.P.eR. probeert alleen maar hulp te bieden aan de superwetenschapper Rusty 'Doc' Venture en zijn zoons Hank en Dean, maar als dank wordt hij geëlektrocuteerd, vermangeld, gesmolten, geschopt, uit een luchtsluis geschoten, opgeblazen, vergeten, genegeerd, geplet, uitgeschakeld en emotioneel mishandeld.

In de meeste personages van Adult Swims langstlopende animatieserie The Venture Bros schuilt hilagiteit (hilarische tragiek) maar bij arme robot H.E.L.P.eR. wordt het soms wel heel erg. De bot wordt op zijn best verwaarloosd door zijn eigenaars; op zijn slechts geestelijk en fysiek mishandeld.

Ook geen wonder dat de robot wantrouwend en emotioneel beschadigd is, maar nog steeds tot het uiterste gaat voor de goedkeuring van de Venture-familie.

2. Teddy (A.I. Artificial Intelligence)

De robotische teddybeer in de film A.I.: Artificial Intelligence is zorgzaam voor soortgenoot David, een androïde, onder meer door te waarschuwen dat eten voor hem slecht is en voor andere gevaren op de weg van de steeds instabieler wordende David. Teddy heeft veel gemeen met David. Zo ziet en zichzelf niet als een speeltje, in tegenstelling tot zijn eigenaars.

Je zou zelfs kunnen zeggen dat de broederlijke acties van Teddy hem menselijker maken dan de zeurderige robotjongen, die als een moderne Pinokkio de ambitie heeft om een echte jongen te worden. Interessant is de suggestie dat Teddy niet zo geëvolueerd begon ("he used to be a super toy, but now he's old and stupid") maar door ervaringen is uitgegroeid tot een menselijkere bot.

Teddy is namelijk door schade en schande wijs is geworden (zie het advies van Teddy aan David nadat het mensenkind hem een bord spinazie voorschuift) en wijkt af van zijn oorspronkelijke programmering uit zelfbehoud. Een goed voorbeeld is de korte scène uit de film waarin Teddy begrijpt dat hij in een lose-lose-situatie zit:

3. Pompy (Pompy de Robodoll)

Pompy is de robot uit de titel van deze jeugdserie uit de jaren 80. Een vriendelijke professor bouwt een robot voor een jongetje, Danny, dat ziek in een weeshuis bivakkeert. Pompy en Danny worden vrienden, maar de robot voelt zich gekrenkt als Pompy wordt geblinddoekt op Danny's verjaardagfeestje en hij de kluts kwijtraakt en niet meer weet waar iedereen is.

Pompy laat Danny vervolgens in de steek en trekt de wijde wereld in. De vliegende hulprobot Yaki Yaki houdt hem in de gaten en de kijkers (en de professor en het jochie) kunnen de avonturen van Pompy de Robodoll ondertussen volgen.

Met een triest achtergrondverhaal over verlies (vermiste ouders op zee, verdwaalde robot, et cetera) en dat ene liedje van Willeke Alberti is Pompy de Robodoll waarschijnlijk een emotioneel litteken voor een complete generatie opgroeiende kinderen.

4. TARS (Interstellar)

TARS is een opvallende verschijning, omdat je bij de meeste robots in deze lijst menselijke trekjes in de fysieke behuizing terugziet (je zou kunnen zeggen dat Pompy al meer op een androïde lijkt dan een robot) maar dat is bij de robot uit de sciencefictionfilm Interstellar niet het geval. TARS bestaat uit bewegende blokken en is een hulpmiddel die bedoeld is om voort te bewegen in voor mensen onbegaanbare gebieden.

De robot is menselijker gemaakt door zijn taalgebruik en emotionele trekjes, met onder meer een humorinstelling die wordt bijgesteld naar beneden, een eerlijkheidsratio van negentig procent (omdat honderd procent eerlijkheid niet bevorderlijk is voor communicatie, ongeacht wat de meeste Disney-films ons leren) en de manier waarop hij de bemanning inlicht over een vervelende situatie die ik niet zal verpesten door hem uit te leggen. De film is nog niet oud genoeg voor zulke spoilers.

5. Number 5 (Short Circuit)

Deze militaire robot slaat op hol, maar in plaats van het uitmoorden van mensen, gaat hij er vandoor en proeft hij van literatuur, leert hij omgaan met mensen en heeft hij andere unique selling points die het niet goed zullen doen bij de legertop. Gedurende Short Circuit wordt Number 5 opgejaagd door zijn voormalige eigenaars die hem willen deactiveren.

Zichzelf later 'Johnny 5' noemend, leefde de bot nog door in sequel Short Circuit 2 en hij stond model voor de robot uit Deadly Friend (Wes Cravens poging tot serieuze film over AI die door de filmstudio werd vermangeld tot horrorkomedie) en naar verluidt voor Pixars WALL-E, maar de makers ontkennen dat er een verband is. Ook gaan er al jaren geruchten over een remake/reboot/sequel van Short Circuit, maar die film zit al bijna tien jaar in development hell.

6. Baymax (Big Hero 6)

Baymax was oorspronkelijk de synthetische held in Marvels Japanse superheldenteam Big Hero 6. Hoofdrolspeler Hiro bouwde de robot met een kopie van de hersengolven van z'n vader en de in een mecha transformerende bodyguard vervulde de rol van Hiro's vaderfiguur in de stripseries. Baymax was in de comic dus héél anders dan in de tekenfilmversie van Disney (eigenaar van stripuitgeverij Marvel).

De herontworpen Baymax uit Big Hero 6 van Disney is een medische robot die eerste hulp biedt als iemand gewond raakt. Hiro's broer ontwierp de robot en ging voor een vriendelijk uiterlijk vanwege zijn functie als SEH-robot.

In de filmversie is hij niet zozeer een vaderfiguur, maar een zorgzame robot wiens primaire missie lijkt te zijn om zijn enige patiënt te beschermen. Mocht je nog niet genoeg hebben gekregen van deze versie van Baymax na de film: hij keert terug in de tekenfilmserie die dit najaar verschijnt.

7. Robin (Bassie en Adriaan)

Clown Bassie van het befaamde televisieduo probeert een wekkerradio te maken en bouwt per ongeluk een zelfbewuste robot, zoals dat weleens gebeurt. Daar krijgt hij nog spijt van, want de clown is vervolgens nogal eens het mikpunt van de spottende grapjes van de bij tijd en wijle irritante robot.

In de serie De huilende professor wordt de robot op sleeptouw genomen door de acrobaat en de clown vol kattenkwaad en dient hij als weinig opvallend afluisterapparaat om de boosaardige professor waar de totel naar verwijst te monitoren. Inmiddels is robot Robin ook commercieel gegaan met een reclame voor een zeker automerk. ("Ik. Maak. Een. Proefrit.")

8. M-O (WALL-E)

Goedbedoelende robots die hun programmering tot het bittere einde volgen zijn eigenlijk altijd grappig en een bekend voorbeeld is Pixars WALL-E. De mensheid verlaat de met puin overladen Aarde en een serie vuilnisrobots moet de planeet schoonmaken terwijl de luie vleeszakken op een cruiseschip door de ruimte bewegen.

Op dat cruiseschip is de supercomputer AUTO de baas van een heel arsenaal aan robots die de orde bewaken en onderhoud plegen. Eén daarvan is schoonmaakbot M-O die ervoor zorgt dat besmettingen van buiten, zoals de vegen die EVE buiten oploopt, netjes worden vernietigd.

Net als WALL-E volgt deze bot in de eerste plaats heel precies zijn programmering, maar net als de titelrobot wijkt hij af van zijn oorspronkelijke missie uit loyaliteit en een vleugje zelfbehoud.

9. Blitz (C.O.P.S.)

Blitz was de politiehond uit de tekenfilmserie C.O.P.S., Central Organization of Police Specialists, die kinderen die opgroeiden in de jaren 80 en/of 90 wellicht kennen van de Fun Factory op Sky Channel of later in ondertitelde versie op RTL Véronique. Zijn baas, Rex (codenaam: Bowser) was lid van de hondenbrigade van de futuristische politieeenheid.

Technisch gezien is robothond Blitz geen robot, zo leren we in de tekenfilmserie, maar een cyborg. Aan het begin van dit verhaal stelden we Robocop en andere cyborgs te negeren, maar ach, consistency is the hobgoblin of small minds, zullen we maar zeggen.

De originele politiehond redde het leven van een meisje dat voor een aanstormende auto stond en raakte daarbij zelf fataal gewond. Deze tekenfilm stamt uit de tijd van Robocop, dus niet geheel verwonderlijk werd de hond opgelapt met een Robocop-achtig zilvermetalen bepantsering. De makers van Blitz haalden hun inspiratie dan ook van Robocop en K9 uit Doctor Who.

10. V.I.N.CENT (The Black Hole)

V.I.N.CENT is zo'n robot in de categorie doet geen vlieg kwaad, tenzij je het ernaar gemaakt hebt. De vriendelijke onderhoudsbot aan boord van onderzoeksschip U.S.S. Palomino in Disneys The Black Hole beschermt de bemanning onder meer tegen 'robot' (lang verhaal) Maximilian van een wetenschapper die blijkbaar op zoek is naar een wormgat en zijn ruimteschip Cygnus in een zwart gat wil storten.

De robot zit bomvol wijsheden van de koude grond, citeert Cicero als het even kan en probeert zijn bemanning op superieure toon belangrijke levenslessen bij te brengen. Inderdaad, V.I.N.CENT lijkt bedoeld te zijn voor de komische noot van de sciencefictionfilm die eind jaren 70 Disneys equivalent van Star Wars had moeten zijn (dat hoeft nu uiteraard niet meer) maar in de vergetelheid is geraakt.