Helaas heeft tape wel degelijk zijn nadelen. Om te beginnen is het traag, en systeembeheerders hebben het al druk genoeg om alle bedrijfsgegevens dagelijks op een bandje weg te schrijven. Nu heb je daar ook taperobots voor, maar die zijn weer duur en schieten voor kleinere bedrijven (en die heb je in Nederland heel veel) hun doel voorbij.

Een misschien wel groter probleem met tape is dat het niet bepaald robuust is. De opslag naar tape toe is dikwijls voor de lange termijn, en dan is het niet geruststellend dat zoiets banaals als stofdeeltjes de gehele backup naar zijn grootje kan helpen.

Analistenfirma Gartner roept bijvoorbeeld al jaren dat 15 procent van alle tape-backups mislukken, en dat het terugzetten gepaard gaat met nog meer onzekerheid: in tussen de 10 en 50 procent van de gevallen gaat het mis. Concurrenten noemen vergelijkbare cijfers.

Bij dat soort cijfers moet wel een fikse 'maar' worden vermeld. “In de meeste gevallen gaat het mis omdat tape verkeerd wordt gebruikt of bewaard”, zegt David Russell, analist bij Gartner gespecialiseerd in storage en backup. “Wie een nieuwe tape gebruikt en deze na het wegschrijven goed opslaat, zal weinig problemen ondervinden. Maar heel vaak worden al beschreven tapes opnieuw beschreven, en worden ze bewaard op een plek die niet droog of donker genoeg is. Gebeurt dat wel, dan is tape nog steeds een bijzonder betrouwbaar medium.” Tape is dus niet per se een slecht medium: het is een medium dat al heel lang trouwe dienst levert voor een relatief zachte prijs.

Toch faseert tape langzaam uit

Maar ondanks de populariteit van tape ziet Russell wel degelijk een kentering plaatsvinden. In 2007 voorspelde hij dat 2011 het jaar wordt dat diskgebaseerde oplossingen tape begint te verdringen, “en afhankelijk hoe je ernaar kijkt is dat ook wel het geval”, beweert de analist, die vooral wil benadrukken dat het vaak om een indirecte overgang gaat.

“In 2005 gebruikten 63 procent bedrijven tape als direct opslagmedium voor backups, zonder dat het eerst naar een schijf wordt weggeschreven. In 2010 is dat gezakt naar 13 procent. Tegelijkertijd werd in dat jaar in 65 procent van de gevallen een Disk-to-Disk-to-Tape (D2D2T)-methode gebruikt.” Daarbij worden gegevens eerst tijdelijk naar een schijf weggeschreven, om pas na langere periode (meestal een week) op tape te worden gezet. De schijven komen dan weer vrij voor de backup van de komende week.

Schijfgebaseerde storage

Dat is direct een opstap naar het eerste alternatief voor tape dat experts altijd en overal noemen waar ze maar kunnen: schijfgebaseerde backup. Waarom zou je constant nieuwe tapes aanschaffen als je gegevens ook kunt bewaren op harde schijven in een SAN- of NAS-omgeving? Of, als je budget beperkter is, waarom niet gewoon naar een gewone SATA-HD?

Voordelen: Het is een stuk sneller. Een beetje schijf schrijft gegevens drie tot vier keer sneller weg dan als je naar tape zou schrijven. “NAS/SAN en eenvoudige SATA-schijven worden ook steeds aantrekkelijker omdat de meeste backupsoftware deze optie native-ondersteuning zijn gaan bieden voor dit soort omgevingen”, voegt Russell eraan toe. Als laatste kun je altijd specifieke gegevens direct benaderen, zonder dat je eerst de band moet afspoelen.

Nadelen: Hoewel HD's per GB blijven zakken in prijs, blijft tape vooralsnog goedkoper. Snelheid hoeft niet voor iedereen een pré te zijn, omdat het toch om gegevens gaat die als het goed is voorlopig niet hoeven te worden gelezen. Ook moet je er een volledige server voor vrijmaken. Goed, bij een hele grote omgeving zal de investering in die van bijvoorbeeld een tape-robot niet veel ontlopen, maar toch.

Alternatieve verwijderbare media

Al sinds de jaren 90 proberen verschillende bedrijven de tape-hegemonie te doorbreken met hun eigen, op tape lijkende schijfproducten. Bekend voorbeeld is de REV-drive van Iomega uit 2004. Daarvoor heeft Iomega het geprobeerd met de Jaz-drive, en daarvoor zelfs met de ZIP-drive. Maar niet alleen dat bedrijf (ondertussen overgenomen door EMC) probeert het, ook ProStor heeft dergelijke backup-drives op de markt gebracht.

Voordelen: Wederom de snelheid. De REV-drive haalde ongeveer 35 MB wegschrijfsnelheid per seconde. Net als tape koop je een drive, steekt het medium erin en laat je de backup draaien. Dit soort schijven zijn ook iets robuuster dan magnetische tapes.

Nadelen: “Een beetje LTO-tape laat REV-achtige oplossingen ver achter zich als het gaat om capaciteit”, zegt Russell. De grootste REV-schijf was 120 GB, en dat is een schijntje vergeleken met de capaciteit van de moderne tapes. De kleinste LTO-tape (LTO-1) haalt 100 GB, terwijl de grootste maar liefst anderhalve terabyte kan herbergen.

Daarnaast zou het je zijn opgevallen dat in het geval van REV de werkwoorden in verleden tijd staan. Dat heeft te maken met nog een groot nadeel van dit soort oplossingen: ze zijn erg bedrijfseigen. LTO is een open standaard, REV is dat niet. Wie in REV geïnvesteerd heeft, komt in de problemen omdat Iomega de handel sinds een jaar definitief heeft gestaakt. “Ten opzichte van dit soort media is tape de duidelijke winnaar”, zegt Russell.

Cloud-opslag

Waarom zou je als beheerder zelf backups draaien als je het ook kunt uitbesteden? Je huurt de ruimte bij een cloudprovider en zorgt ervoor dat de gegevens aankomen. Zij bewaren het netjes voor je. Geen gedoe met infrastructuur, tape-bibliotheken en verloren wegschrijf-uurtjes.

Voordelen: Zoals genoemd. Je kunt je als beheerder toeleggen op wat echt belangrijk is. Je hebt ook niets meer te maken met de bijkomende logistiek (lees: iedere week tapjes laten afleveren)

Nadelen: Vooral juridische onduidelijkheid. Waar komen je gegevens terecht? Welke regels moet je volgen als het gaat om bedrijfs- en persoonsgegevens? Safe Harbor is helemaal niet zo safe. En uiteraard wil je niet dat je dit overkomt.

DVDR

Natuurlijk, waarom niet gewoon backuppen naar DVD? Goedkoop –check. Weg te bergen –check. Gestandaardiseerd –check. Veel kleine bedrijven doen het gewoon zo, naar tevredenheid

Voordelen: Je hoeft helemaal niets te investeren in infrastructuur. Iedere desktop wordt tegenwoordig met een brandertje geleverd. Het is fire-and-forget, en het terugzetten van gegevens gaat ook hier een stuk sneller dan bij tape.

Nadelen: Het is alleen een optie als je heel weinig gegevens op te slaan hebt. Laten we eerlijk zijn: een DVD haalt 4,7 GB, een tape komt makkelijk tot het honderdvoudige. Ook Blu-Ray is klein bier vergeleken met tape. Robuust is het ook allerminst, want ongebruikte schijfjes worden steeds moeilijker leesbaar. “Toch wordt DVDR en Blu-Ray, evenals USB-removables nog steeds gebruikt voor de kleine omgevingen”, zegt Russell.

Zoals altijd het geval is met deze lijstjes: hij is verre van compleet. Gebruik jij een ander tape-alternatief? Laat het weten in de comments.