Televisiekijken staat wellicht, net als personal computing enkele jaren terug, aan het begin van een revolutie. Waar vóór de komst van tablets en smartphones de vaste pc nog het middelpunt van onze computerervaring vormde, is dat nu compleet anders: we kunnen overal internetten, communiceren en werken. Er is sprake van een post-pc tijdperk.

Ook televisiekijken is bezig zichzelf opnieuw uit te vinden. Door baanbrekende innovaties wordt de televisie net zo goed een internetapparaat dat met andere devices synchroniseert, worden duizelingwekkende resoluties mogelijk en kun je altijd en overal naar je favoriete programma's, series en films kijken. Wij nemen je mee naar de toekomst en bekijken vijf aanstaande televisierevoluties.

1. Ultra HD / 4K

Het lijkt misschien al een eeuwigheid geleden, maar wij Nederlanders worden pas sinds 2009 verblijd met uitzendingen in 720p HD-formaat. En alhoewel steeds meer programma's in 1080i HD worden opgenomen en uitgezonden, is 1080p Full HD via veel zenders en aanbieders nog niet mogelijk.

Wel mogelijk is dat de 1080p-resolutie wordt overgeslagen en zenders en kabelaars overstappen naar het Ultra HD-formaat, dat een tot zestien keer zo hoge resolutie als HDTV mogelijk maakt. Net als HDTV drie varianten kent (720p, 1080i en 1080p), zal ook Ultra HD in twee smaken beschikbaar komen: 2160p (3840 bij 2160 pixels) en 4320p (7680 bij 4320 pixels), welke ook bekend staan als 4K Ultra HD en 8K Ultra HD. Voor beide formaten worden op dit moment al televisies ontwikkeld, al richten de fabrikanten zich vooral op het goedkoper te produceren 4K, dat vier keer zo scherp is als 1080p.

De grote vraag blijft of consumenten op zulke superresoluties zitten te wachten en bereid zijn een meerprijs te betalen voor een Ultra HD-toestel en een geschikt abonnement. De meeste 4K-toestellen kosten op dit moment nog ongeveer 2000 euro. Maar aangezien de prijs traag maar gestaag daalt, is het slechts een kwestie van tijd tot er meer 4K-toestellen worden verkocht dan FullHD-apparaten.

En al worden 4K-toestellen betaalbaar, dan nog is er sprake van een probleem met datatransport. Ongecomprimeerd kost anderhalf uur film 5,5 terabyte aan data. Dat komt overeen met ongeveer 1200 DVD's. Dankzij compressie en gebruik van extra lagen, kan een Blu-ray schijf 4K-video bevatten. Verschillende films verschijnen al met een 4K-label en zijn af te spelen met 4K-ready Blu-ray spelers.

Ook televisiezenders kunnen al 4K door een kabel pompen. In 2013 startte Eutelsat Communications een Europees Ultra HD demokanaal voor uitzendingen en is de BBC begonnen met het filmen van documentaires in 4K en 8K Ultra HD. Ook in Zuid-Korea en de Verenigde Staten wordt volop geëxperimenteerd, terwijl Japanse kabelaars sinds vorig jaar augustus al uitzenden in 4K.

2. Chromecast

Google had in de vorm van Google TV al enige tijd een kastje op de markt waarmee content vanaf internet gestreamd kon worden, maar liet in 2013 Chromecast zien: een HDMI-stick met ingebouwde browser.

Chromecast laat televisiekijkers content streamen vanaf een pc, tablet of smartphone. Ook maakt het 't mogelijk om apps te starten en met de ingebouwde browser op de stick te werken. In zakelijke context wordt het mogelijk om bijvoorbeeld presentaties te tonen via Google Docs of Office Web Apps.

Het 35 euro kostende apparaatje onderscheidt zich van bestaande mediaspelers dat het direct in een tv of beamer in te pluggen is en geen kabels of afstandsbediening nodig heeft. Doordat het mogelijk wordt video's met een druk op de knop te streamen vanaf een apparaat, gaat Google de directe concurrentie aan met Apple TV, dat een veel geslotener ecosysteem kent waarbij praktisch alleen iApparaten en Macs gebruik kunnen maken van AirPlay.

Google heeft inmiddels Google TV officieel vervangen door Android TV en kan ongeveer op dezelfde manier worden benaderd als Chromecast. Verder kan dit platform worden uitgebreid met Android-apps dankzij de aanwezigheid van de standaard Google apps. Simpel gezegd is dit eigenlijk Android met Google cast mogelijkheden. Google werkt op dit moment samen met Sony, Sharp en TP Vision (Philips) om tv's standaard te leveren met dit platform. Daarnaast kan deze technologie ook gebruikt worden in stand-alone oplossingen als mediacenters en andersoortige settop boxen. Zelfs receiverfabrikanten als Onkyo hebben aangegeven de techniek te integreren in hun apparatuur waardoor je geen extra stuk hardware meer nodig hebt om je tv te besturen.

3. iTV

Apple lijkt het over een andere boeg te gooien dan Google door met een eigen televisietoestel te komen. Hoewel bij Apple nooit vooraf bekend wordt gemaakt wat het bedrijf op een later moment zal uitbrengen, deden jaren geleden de geruchten over de 'iTV' de ronde.

Aangezien Steve Jobs ooit in zijn biografie vertelde dat Apple al enige tijd het idee rond de iTV onderzocht, slaagt het bedrijf er niet in de geest terug in de fles te krijgen.

Apple iTV zou het slimme antwoord van Apple zijn op de trend van Smart TV, waarbij tv-fabrikanten allerlei interactieve (internet)diensten aan hun toestellen toevoegen. Het 42 of 50 inch grote toestel met 4K-resolutie van Apple wordt geleverd met iOS, en heeft constant verbinding met internet om zo door een iPhone of iPad of Siri bediend te kunnen worden. Content is er in de vorm van apps, iCloud en iTunes.

In de afgelopen vijf jaar is de stroom geruchten rond de televisie van Apple een beetje verstomd. Ruim drie jaar geleden leek er, ondanks de ontkenningen van Apple nog een klein team te werken aan de tv, maar in 2014 leek het team alweer te zijn opgeheven.

Het is overigens niet zo heel gek dat het dedicated tv-project stil ligt. Met Apple TV heeft Apple al een set-top box waarmee gebruikers via iTunes series en films kunnen bestellen en content kunnen streamen vanaf een iPhone of iPad. Daarnaast heeft Apple enkele jaren geleden groots ingezet op apps en games. Er is zelfs een heuse controller uitgebracht voor de nieuwste iteratie van de Apple TV zodat er, naast het kijken van films en het luisteren van muziek, ook spellen gespeeld kunnen worden.

4. Laser TV

Technieken als plasma, LED, LCD en OLED zijn inmiddels bekend, maar LG voegde nog een technologie aan het rijtje toe door in 2013 als eerste fabrikant met een gigantisch Laser TV-scherm te komen, bestaande uit een DLP-projector en een speciaal 100 inch-scherm.

Met lasertechnologie wordt een beeld het licht binnen de projector via 36 laserdiodes door 16 lenzen geleid voordat het op het scherm getoond wordt. De DLP-techniek maakt het mogelijk met zonlicht gewoon naar het scherm te kijken en ook volledig zwart - altijd een probleem met projectors - is prima mogelijk. De maximale resolutie is full HD 1080p.

LG claimt dat de laserdiodes in het scherm tot 25000 uur gebruikt kunnen worden - veel langer dan de 3000 uur die lampen voor beamers op dit moment halen. In zes seconden tijd is de lamp volledig opgewarmd en de helderheid van het scherm maximaal.

Het apparaat is inmiddels niet meer te koop en daarmee lijkt de technologie op hetzelfde kerkhof te liggen als de SED-TV. De Surface-conducion Electron-emitter Display maakt gebruik van ongeveer dezelfde techniek als de CRT-tv. Behalve dat deze schermen meerdere elektronenkanonnen aan boord heeft. Hierdoor heb je de voordelen van een plat scherm en de kwaliteit van een CRT. Daarnaast waren deze apparaten ook nog eens energiezuiniger dan de gemiddelde LCD, Plasma of CRT.

Het idee was goed, maar het lijkt erop dat deze technologieën voorlopig in de ijskast blijven ten faveure van OLED en de Quantum dot display schermen van Samsung.

5. Streaming

Via Netflix kunnen abonnees on-demand series en films opvragen en in HD naar een scherm streamen. Kabelaars en tv-zenders zijn niet blij met de dienst, omdat het klanten wegsnoept. Ook vele internetaanbieders zijn Netflix liever kwijt dan rijk, omdat de dienst op primetime enorm veel bandbreedte verstookt. In de VS ondervindt Netflix directe concurrentie van Hulu en Amazon Prime. In Nederland moet de dienst het opnemen tegen partijen als Videoland, Kijk en HBO.

De gehele infrastructuur van Netflix draait trouwens op Amazons EC2-cloud en maakt gebruik van open-source technologieën als FreeBSD, MySQL, Cassandra en Hadoop.

Daarnaast zijn er ook andere streamingmogelijkheden. Partijen als Twitter, Youtube, Facebook en Twitch zorgen ervoor dat iedereen zonder al te veel moeite een ster kan worden. Steeds meer gebruikers grijpen de (web)camera of smartphone en filmen hun leven of maken een show. Dit soort (live)video's worden steeds beter bekeken en verschillende vloggers verdienen inmiddels miljoenen. Dankzij veel van de eerder genoemde revoluties kunnen gebruikers zowel op hun tv, smartphone of spelcomputer hun favoriete show volgen of zelfs meedoen.

Ook gamers kunnen hun lol op. Dankzij de steeds makkelijker wordende streaming/broadcastmogelijkheden van spelcomputers en besturingssystemen, kunnen game-avonturen gedeeld worden met de wereld. Zelfs Microsoft heeft deze technologie nu standaard in Windows gebouwd en sinds Windows 10 Creators Update, kan dit met enkele simpele handelingen worden opgezet zonder software van derden te gebruiken.