Deze week maakte BlackBerry officieel bekend dat het bedrijf ophoudt met het produceren van toestellen. Het nieuws zal niet veel mensen verbazen gezien het verdwijnen van BlackBerry's naar de marge tussen 2007 en nu. Een mooie gelegenheid om te kijken naar hard- en software dat ooit overal was, maar nu bijna is verdwenen. 5 voorbeelden.

1. BIOS

Herinner je je BIOS nog? Vast wel, want zelfs vandaag de dag draait nog menige bak het oude I/O-systeem wat tegenwoordig vaak vervangen is voor UEFI. BIOS werd in de jaren 70 bedacht door computerlegende Gary Kildall en was binnen de kortste keren een industriestandaard.

BIOS werd breed omarmd, omdat hardwarespecifieke code opeens gescheiden leefde van het besturingssysteem. Dat betekende de OS'en niet hoefden te worden aangepast voor elke nieuwe controller die nog niet was gedefinieerd en maakte de implementatie van de software op een nieuwe machine een stuk omslachtiger.

De overstap naar iets nieuws was onder meer nodig door de beperkingen van de MBR, waardoor partities niet groter dan 2,2 TB kunnen zijn. Intel begon in de jaren 90 al aan de Extensible Firmware Interface (EFI) wat leidde tot standaard UEFI. Het nieuwe I/O-systeem heeft een reeks modernere features, waaronder startbeveiliger Secure Boot.

Een scène uit het eerste seizoen van Halt and Catch Fire, waarin een programmeur BIOS-code uit propriëtaire IBM-hardware destilleert.

2. Videobanden

Weet je nog wel, videobanden? Magnetische tape werd na de Tweede Wereldoorlog omarmd voor data, muziek en film. De BBC wierp zich begin jaren 50 al op videotape en halverwege de jaren 60 introduceerden Philips en Sony de eerste commerciële video-apparaten met tape. Er kwamen allerlei formaten uit voor opname en afspelen, niet in de laatste plaats Super 8 om thuis video's te kunnen schieten.

Er verschenen diverse standaarden om video-opnames te maken van televisie, onder meer het originele Video Casette Recording (VCR) van Philips, U-Matic gevolgd door Betamax van Sony en VHS van JVC. Dat laatste formaat won de slag om de consument en versloeg (qua verkoop dan) ook nog eens andere superieure alternatieven als VCC (of Video 2000) van Philips.

De VHS-videorecorder overleefde zelfs digitale alternatieven die maar niet van de grond kwamen, zoals de Laser Disc. Pas de DVD (wat, zoals elke 3rd Rock from the Sun-kijker weet, staat voor Digital Video Dynamite) maakte met zakkende prijzen rond de millenniumwisseling een eind aan het tijdperk van de videoband. En nu lijkt videostreaming dé opvolger te worden van Blu-ray. Over tien jaar schrijven we wellicht weemoedig de zin "weet je nog wel, Netflix?"

Een mooie gelegenheid om het filmpje aan te halen waar Leonard Nimoy de LaserDisc uitlegt.

3. BlackBerry-toestellen

Hoe snel kan een gigant vergaan? In 2005 hadden alle medestudenten een BlackBerry, werd er constant gepraat over BlackBerry's en zag ik mezelf gedwongen om iemand te vragen wat in vredesnaam een BlackBerry was. (Ik was nieuw in Canada en nog de Palm gewend.) De gadgets begonnen eind vorige eeuw als pieper en een paar jaar later waren het een soort PDA's - maar dan compacter, met een goed toetsenbord en handig als telefoon. Dit was nog ruim voor het iPhone-tijdperk losbarstte en BlackBerry steeg tussen 2005 en 2010 tot ongekende hoogtes in populariteit.

BlackBerry kwam niet goed mee met het nieuwe smartphone-tijdperk en stapelde misser op misser. De touchversie Storm was een hardwareramp van jewelste en gebruikers leverden het toestel en masse weer in. Het gesloten houden van BBM (ping) zorgde ervoor dat WhatsApp met het concept aan de haal kon gaan. En de zakelijke server BES miste tot 2013 nog de mogelijkheid om andere mobiele systemen te beheren, waardoor BYOD-bedrijven naar andere partijen uitweken.

De overstap naar het modernere BB10 mocht niet baten en had als bijkomend effect dat oude apps niet compatibel waren. Mensen die dus al geïnvesteerd hadden in het ecosysteem, konden net zo goed naar de iPhone of Android overstappen - en deden dat ook. Het Canadese Research In Motion, in 2013 omgedoopt tot BlackBerry, bloedde de laatste jaren gebruikers. Huidig CEO John Chen zei afgelopen week het nog jammer te vinden dat landgenoten het apparaat de afgelopen jaren massaal de rug hebben toegekeerd. BlackBerry maakte deze week bekend volledig uit de hardwarebusiness te stappen.

Jacquie McNish schreef mee aan een boek over de waanzinnige opkomst en even spectaculaire ondergang van een Canadees icoon.

4. Floppy's

De floppy is bedacht door IBM om firmware op te slaan op een extern schijfje in plaats van op de CPU. De flexibele schijf met een huls van 8 inch (later 5 1/4) kwam in 1971 op de markt zodat programmeurs hun code naar een verwisselbaar medium konden schrijven en consumenten documenten konden opslaan.

De eerste drives waren voor de 8 inch-floppy's, maar die werden te groot en lomp bevonden voor de opkomende thuiscomputermarkt. De 5 1/4-floppy werd in latere computers vaak als B-drive, mede omdat het in oude thuiscomputers het tweede opslagmedium was. Dat zag je al bij de Apple II, waar de floppy het tweede station (B) was en het cassettebandje het eerste (A). (Harde schijven volgden pas na de floppy en kregen logischerwijs C toegewezen - een conventie die zelfs vandaag de dag nog bestaat.)

Het nadeel was dat de floppy kwetsbaar was en daardoor werd hij in de jaren 80 langzaam vervangen door een alternatief met een stevigere behuizing en een afsluitingsklep voor het interne schijfje. De diskette was nog eens kleiner ook met zijn 3,5 inch.

Een stukje nostalgie: CGR kijkt door een doos games op floppy.

5. Zipdrives

De zipdrive verscheen in 1994 en groeide in de jaren 90 enorm in populariteit, vooral in de grafische industrie, waar behoefte was aan grotere mobiele opslagcapaciteit dan de diskette bood. Er waren diverse cartridge-gebaseerde disks die hetzelfde basisidee van een gebruikten, maar Iomega veroverde de harten van gebruikers met zijn robuuste schijven.

De zipschijf was niet de enige partij die een alternatief bood voor de floppy. Een andere kanshebber was Imations SuperDisk LS-120, mede omdat de drives achterwaarts compatibel waren met de diskette. Je kon dus gewoon je oude diskettes in de SuperDiskdrive gebruiken - bij de zipdrive moest je een zipschijf gebruiken. Helaas voor Imation had de zipdrive een voorsprong van drie jaar en spelers die 100 MB of meer wilden zaten toen vaak al op de drive van Iomega. Verder had je nog floptical-voorganger Floptical, maar die, uh, flopte.

Met het goedkoper worden van flashgeheugen na de millenniumwisseling en zakkende prijzen van herschrijfbare CD-ROM's en hun drives, werd de zipdrive minder aantrekkelijk. De dagen van het medium waren waarschijnlijk sowieso daarom geteld. Wat niet hielp was het gedoe rondom de beruchte Click of Death, waar we onlangs op Computerworld bij stilstonden.

De zipschijf in Windows XP - compleet met ziptools.