Jammer alleen dat het zo tijdrovend kan zijn. Zeg nou zelf: iedere dag de inhoud van je schijven veiligstellen is een flinke last op de productiviteit van je systeem, ook als je hebt geïnvesteerd in snelle storage.

Nu heeft Windows tegenwoordig een ingebouwde backuptool, maar die voldoet niet echt. Ten eerste is het aantal doel-media waar je naartoe kunt wegschrijven beperkt, en ten tweede is het traag. Gelukkig ben je daartoe niet veroordeeld, en zijn er heel veel backuptools te krijgen voor een schappelijke prijs.

Webwereld maakt een kleine selectie uit deze tooltjes, gratis en bijna-gratis, voor verschillende platformen. Het is een kleine mix van backup-tooltjes voor Windows (AceBackup en Cobian) en servergebaseerde backups voor de grote omgevingen.

Uiteraard is deze lijst verre van compleet, en natuurlijk zijn de meest voordehandliggende oplossingen over het hoofd gezien. Gelukkig kun jij daarvoor een bijdrage leveren in de comments. Overigens is de huidige volgorde van de tools puur toeval. Het heeft niets met het alfabet te maken.

AceBackup

Om het direct makkelijk te maken: AceBackup is een van de eerste Google-hits bij de zoekquery 'free backup tool'. De makers pochten vooral met de beveiliging van de backupbestanden, die je kunt versleutelen volgens AES (128, 192 of 256 bits), BlowFish of Triple DES. De interface is een eitje, het instellen van de scheduler is dat ook, en je kunt de backups naar allerlei bronnen wegschrijven.

Jammer is alleen dat het programma niet echt meer lijkt te worden ondersteund, en ook dat het alleen voor Windows beschikbaar is. Na het uitkomen van AceBackup 3 ('Het werkt nu volledig onder Vista!') in 2009 is er niets meer mee gebeurd. Nu lijkt het programma het wel gewoon te doen onder Windows 7, maar het is nog maar de vraag of AceBackup toekomstbestendig is. En hoewel het uitstekend geschikt kan zijn als je maar één systeem veilig het stellen hebt, het is natuurlijk klein bier.

Amanda

Amanda (ooit een afkorting van Advanced Maryland Automatic Network Disk Archiver) is daarentegen bedoeld voor het echte werk. Deze open source (een variant van de BSD-licentie) backuptool draait op een server en stelt je in staat om de gegevens op meerdere werkstations en servers periodiek veilig te stellen. Of je Windows, Linux, Unix of Mac-OS op clients hebt draaien, Amanda kan de gegevens gewoon wegschrijven naar schijf, tape of cloud (Amazon EC2). Dat wegschrijven gebeurt aan de hand van open standaarden, dus je kunt de boel gewoon terugzetten met de tools van anderen.

En mocht je professionele ondersteuning en tooling willen, dan kan dat ook. Tegen betaling kun je daarvoor bij het bedrijf Zmanda terecht. Dat bedrijf biedt en maintained de enterprise-editie van Amanda. Voor het grote werk dus.

Bacula

Net als Amanda is Bacula een open source backup-toolset waarmee je als beheerder meerdere werkstations veilig kunt stellen. In die zin is het de directe concurrent van Amanda. Een paar grote verschillen zijn de licentie (Bacula valt onder de AGPL-licentie, tegenover Amanda's BSD-variant) en de backend. Commercieel wordt Bacula uitgebaat door Bacula Systems.

Bacula werkt daarbij op een mix van MySQL, PostgreSQL en SQLite. Hoewel het wegschrijfformaat van Bacula open is, is het ook uniek. Een backup is dus niet met andere tools terug te zetten. In de keuze tussen Amanda en Bacula is het uiteindelijk een kwestie van persoonlijke voorkeur.

Cobian

Terug naar het kleine spul, voor Windows. Cobian is een bekende freeware backuptool voor Windows. Ooit was het open source, maar sinds versie 9 (de meest recente stabiele versie) is dat niet meer het geval. Voornaamste selling point voor Cobian is dat het in gebruik een zeer licht tooltje is.

De download is met zijn bijna 10 MB weliswaar het dubbele van AceBackup, maar door gebruik te maken van multithreading wordt de prestatietol die tijdens het backuppen gevraagd wordt laag gehouden. Je kunt er ook voor kiezen om Cobian niet als applicatie te installaren, maar als service. Ook hier de mogelijkheid om te backuppen naar USB, schijf of ftp. Een cloud-mogelijkheid ontbreekt vooralsnog.

BackupPC

Het bewijs dat we geen alfabetische volgorde hebben aangehouden in deze lijst. Je wilt toch servergebaseerde backup, en Amanda of Bacula bevielen niet of waren te ingewikkeld? BackupPC draait aan serverzijde op Linux, is open source en kan bestanden op Windows-werkstations veilig stellen. Aan de clientzijde hoef je niets te installeren.

De bouwers van BackupPC zijn vooral trots op hun pooling-systeem en compressie. De voetafdruk van de backups (oftewel: de rauwe gigabytes die ze innemen) wordt met een combinatie van compressietechnieken en datatoewijzing namelijk flink beperkt. Door alleen de 'nieuwe' data te comprimeren sinds de vorige backup, hoef je niet bang te zijn dat je snel door je storage heen raakt.