De high-performance chip kan AMD opnieuw positioneren als een legitieme concurrent voor rivaal Intel. De laatste jaren zijn de chips van Advanced Micro Devices niet zo geavanceerd als die van Intel, maar de Zen kan daar verandering in brengen. AMD-fans watertanden al voor de komst van de Zen en zelfs menig Intel-enthousiasteling kan niet wachten.

Volgens CEO Lisa Su zou de Zen aan het eind van dit jaar verschijnen in een aantal game-systemen, maar het ziet er naar uit dat dat niet meer gebeurt. Het is waarschijnlijker dat we aan het begin van volgend jaar Zen-gedreven game-pc's zien. De serverchips moeten in de eerste helft van het jaar volgen en daarna pas komen ze voor laptops en andere pc's.

De demonstraties van Zen in een speciaal geprepareerde omgeving zijn indrukwekkend, maar de chip heeft nog geen stevige real-world tests gehad. We hebben vijf brandende vragen over de nieuwe chip:

1. Voldoet het aan de benchmarks?

Volgens AMD levert Zen 40 procent meer instructies per klok dan de huidige Excavator-architectuur. Dat is een belangrijke graadmeter voor prestaties en stukken beter dan de tien tot twintig procent verbetering die Intel de laatste jaren introduceert met nieuwe generaties chips.

AMD denkt dat er de laatste jaren minder naar prestatieverbeteringen is gekeken en meer naar energiezuinigheid en graphics. En inderdaad, mensen zijn vooral enthousiast over de grote prestatieverbetering die AMD belooft met de Zen. Maar het is nog even wachten of onafhankelijke benchmarktestst dezelfde verbeteringen laten zien.

2. Gaan pc-fabrikanten ervoor?

Dells Alienware-lijn is trouw aan Intel voor zijn game-pc's en Alienware gebruikt geen CPU's of GPU's van AMD. Zodra AMD Zen uitgeeft, zal Alienware het testen en bepalen of het de chip gaat gebruiken afhankelijk van de performance, kosten en design-wijzigingen. Alienware is gestandaardiseerd op Intel en het duurt lang om een pc om een heel nieuwe chiparchitectuur te ontwerpen.

Maar sommige pc-fabrikanten als HP en Acer hebben mogelijk al Zen-ontwerpen klaarliggen. Deze bedrijven gebruiken namelijk al AMD's nieuwste laptopchips met de codenaam Bristol Ridge. De gebruikte sockets zijn compatibel met Zen en het enige wat HP en Acer in dat geval hoeven doen, is het verruilen van Bristol Ridge voor Zen.

3. Is het energiezuinig?

De uitdaging lag vooral in het verbeteren van prestaties en tegelijkertijd de energiezuinigheid te behouden. AMD heeft daarom de spanningsregelaars verplaatst en het pad dat data moet afleggen tijdens verwerking verkort. De vraag is nu of dit ertoe heeft geleid dat de accuduur van laptops met deze high-performance-chips behouden blijft. Accuduur is verder afhankelijk van het scherm en graphics, die ook veel stroom vreten, maar accuduur is ook een goede indicator van hoe energiezuinig een chip is.

4. Worden nieuwere technologieën ondersteund?

Er staan veel coole technologieën aan te komen, zoals 3D Xpoint-geheugen en -opslag. Thunderbolt 3 is ook al gearriveerd. Vooral gamers zullen geïnteresseerd zijn in 3D Xpoint, waarmee delen van games beter kunnen worden gebufferd, zodat het laden sneller gaat. Gaan we ook AMD-PC's zien met 3D Xpoint?

Daar lijkt het wel op, aangezien Intel stelt dat de technologie compatibel is met NVMe-poorten. 3D Xpoint-producten komen overigens ook van andere fabrikanten die is bedacht door Micron die samenwerkte met Intel om de radicaal nieuwe geheugenchips te ontwerpen. We hebben nog geen AMD-laptop met Thunderbolt 3 gezien, maar de chipmaker begint interesse te tonen in de technologie.

5. Zorgt Zen voor een comeback van AMD?

Intel is weer aan de haal gegaan met de pc- en serverchipsmarkten, en het bedrijf gokt dat Zen AMD's gouden tijden kan terugbrengen. AMD was een stevige uitdager voor Intel toen het bedrijf 64-bit serverchips in 2003 introduceerde en dualcore-chips een jaar later. Met die innovaties nam AMD een voorsprong en moest Intel aan de bak om weer in de pas te lopen.

Maar na een reeks desastreuze chips is AMD zijn aandeel op de pc-markt weer kwijt en bestaat het bijna niet meer in servers. Onder Su heeft het bedrijf slagen gemaakt in belangrijke gameconsoles van Microsoft en Sony. Maar het valt nog te bezien of Zen potten kan breken in de pc- en servermarkt.

De nieuwe pogingen op de servermarkt lijken goed te verlopen en volgens AMD wordt de Zen gebruikt voor een aantal serverdesigns. AMD heeft de architectuur ook aan Chinese joint-venture THATIC (Tianjin Haiguang Advanced Technology Investment Co. Ltd.) gelicentieerd.