Verschillende onderzoeken die deze week werden gepubliceerd wijzen op de schaduwzijde van nieuwsconsumptie via social media. Ten eerste een onderzoek onder studenten in de Texas (N=1769), waarin gebruikers in twee groepen werden gesplitst: eentje die gewoon nieuws bleef volgen via Facebook (zo'n 1,9 uur per dag, waarvan 15 tot 30 minuten werd besteed aan het lezen van nieuws) en een groep die het platform een week verliet.

De uitkomst daarvan was dat gebruikers die Facebook een week met rust lieten zich emotioneel gezonder voelden, maar ook dat ze minder nieuws binnenkregen. Ze vervingen Facebook niet met traditionelere media.

"Dit is enig bewijs dat als mensen stoppen met het binnenhalen van nieuws via Facebook, ze het niet noodzakelijkerwijs ergens anders vandaan halen; traditionele nieuwsconsumptie vulde het gat niet dat werd veroorzaakt door het beperken van nieuwsconsumptie via Facebook", aldus de onderzoekers.

Argwaan algoritmisch nieuws

Ten tweede was er een eveneens Amerikaans onderzoek (met N=13.422) van het Pew Research Center, dat allerlei onderwerpen die te maken hebben met journalistiek oppakt. Deze uitgebreide peiling richtte zich op algoritmisch nieuws: het afleveren van nieuws gebaseerd op interesses van gebruikers en social media-vrienden.

"Hoewel social media-bedrijven zeggen dat dit ertoe zou moeten leiden dat de nieuwservaring beter wordt voor iedereen, denken de meeste Amerikanen dat dit de nieuwservaring juist slechter maakt", schrijft het onderzoekscentrum.

Mensen zijn argwanend dat de nieuwsfeed op social media zich richt op sensationeel nieuws, bronnen met een heleboel volgers en nieuws met een bepaalde politieke kleur, maar niet per se het nieuws waarin ze eigenlijk zijn geïnteresseerd. De grootste problemen van nieuws via social media zijn volgens de respondenten eenzijdige berichtgeving en onnauwkeurigheid.

Nieuwsconsumptie via social media stijgt

Ondanks dat zien de onderzoekers van Pew dat er een stijging is van nieuwsconsumptie via social media. In 2016 haalde 18 procent "vaak" nieuws binnen via social media, in 2019 is dat percentage 28. De genoemde argwaan leidt blijkbaar niet tot minder nieuwsconsumptie via deze platforms.

De belangrijkste nieuwsbronnen waren Facebook, gevolgd door YouTube, Twitter, Instagram, LinkedIn en Reddit. Proportioneel gezien - het aantal gebruikers van de site dat daar primair komt voor nieuws in plaats van andere interacties - waren Facebook, Twitter en Reddit het populairst.


Bron: Pew Research Center
Bron: Pew Research Center