Het besluit tot verlenging van de huidige regeling werd aangenomen op aanbeveling van minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie. Het kabinet wil het bestaande stelsel niet wijzigen omdat ze het beter acht te wachten op de uitkomst van de discussie naar aanleiding van het rapport Gerkens. Daarin doet de werkgroep auteursrechten het voorstel om de heffing op alle informatiedragers binnen drie jaar af te schaffen.

In die periode moet het volgens de werkgroep mogelijk zijn voor de entertainmentindustrie om zelf manieren te bedenken en op te zetten om via internet geld te verdienen. Dan zou het niet meer nodig zijn om heffingen door te voeren op digitale opslagmedia. De ministerraad heeft de huidige regeling bevroren gedurende de periode die de werkgroep voorstelt om de heffingen terug te brengen naar nul.

Onaanvaardbaar

"Deze langere periode geeft gelegenheid om het debat over de toekomst van het stelsel te voeren en eventuele daaruit voortvloeiende maatregelen in gang te zetten", bericht het ministerie van Justitie. Het kabinet broedt nog op een reactie op het rapport Gerkens.

Stichting Norma vindt dit besluit onaanvaardbaar. De stichting die rechten van artiesten beheert hamert erop dat 'de minister niet bevoegd is om dit besluit te nemen'. "De wet bepaalt nu dat op ieder voorwerp dat bestemd is om beeld weer te geven en geluiden ten gehore te brengen een heffing moet berusten", zegt Maaike Boomstra, juriste van Norma. Daar vallen ook deze apparaten onder vindt de stichting. "Dat er nu een rapport onder leiding van Arda Gerkens is verschenen waarin een advies staat zegt niets over de naleving van de huidige wet. Die moet gewoon worden gehandhaafd."

Nog niet door de Kamer

Norma wacht verder de lopende bodemprocedure tegen de staat af waar de rechter op 14 oktober uitspraak over doet. Daarin voelt de stichting zich gesterkt door de uitspraak van de rechter in een onlangs aangespannen hoger beroep in het kort geding. "De rechter heeft zich heel duidelijk uitgesproken dat voor 2009 de situatie mogelijk onevenredig nadelig kan zijn voor de rechthebbenden. In die zin verrast het ons wel dat het voornemen is om het zelfs voor drie jaar nog te bevriezen", aldus Boomstra.

Volgens Norma liepen de uitvoerende artiesten en muziekauteurs over 2008 gezamenlijk 25 miljoen euro aan inkomsten mis. Volgens Boomstra is het ook nog maar de vraag of de Tweede Kamer het besluit van het kabinet goedkeurt. Dat zou bijvoorbeeld kunnen als een meerderheid van de Kamer het onwettig acht dat de minister dit besluit neemt. Vorige keren accepteerde de Kamer het besluit van de minister wel.

Eerdere besluiten

De ministerraad besloot namelijk eerder al voor 2009 de thuiskopieheffing opnieuw te bevriezen. Het ministerie van Justitie heeft het gehele heffingenstelsel sinds begin 2008 bevroren wegens financiële wanorde bij Stichting de Thuiskopie en verdeeldheid bij de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (SONT). In de SONT zitten namelijk ook de fabrikanten van harddisks en schijfjes, en die zien nieuwe heffingen helemaal niet zitten.

Tegen de bevriezing voor 2009 kwamen stichting Norma en Stichting Thuiskopie afzonderlijk van elkaar in verweer. Beide organisaties startten een bodemprocedure tegen de staat. Stichting de Thuiskopie daagde ook de SONT voor het gerecht. De argumenten van beide partijen zijn dezelfde: de verschillende AMvB's die het heffingensysteem hebben bevroren zijn onrechtmatig en moeten worden teruggedraaid.

Meerdere progingen

Het is bepaald niet de eerste poging van rechtenorganisaties om de bevriezing te doorbreken. Stichting Norma, die acteurs en musici vertegenwoordigt, heeft al ettelijke rechtszaken lopen. Begin 2008 verloor Norma al een kort geding over de bevriezingsmaatregel van Justitie en ook in hoger beroep ving de stichting bot.