De markt voor mobiele chips is volop in beweging. Qualcomm heeft een flinke vinger in de pap. De chipsets van Qualcomm, zoals de Snapdragon-serie, drijven een groot aantal smartphones aan. De chipfabrikant heeft zijn succes te danken aan een formule van goedkope, maar krachtige ARM-chips.

ARM-fabrikanten zetten een flink lagere marge op de chipsets dan Intel en konden mede daarom flink groeien. ARM-chips worden 24 keer zoveel verkocht dan de microprocessors van Intel, maar de omzet van de chipgigant is 68 keer zo groot dan dat van ARM die vooral verdient met het licenseren van de instructieset aan producenten als Qualcomm. Maar smartphonemakers kiezen ARM (nog) boven x86 van Intel omdat SoC's met een ARM-processor minder energie verbruiken dan processors met de x86-architectuur.

Intel heeft een stevige positie in de pc- en servermarkt te danken aan jarenlange dominantie. Hele systemen en softwarepakketten zijn geschreven voor de x86-architectuur. Daarom heeft Microsoft hoge verwachtingen van Windows 8 Pro dat op x86 is gestoeld met zijn “robuuste ecosysteem aan apps". In de mobiele markt is Intel achtergebleven en de sector leunt behoorlijk aan de ARM-architectuur. Microsoft lanceerde zelfs de Surface RT met een ARM-processor nog vóór de Surface Pro die een x86-architectuur heeft. Deze volgt pas na het voor mobiele apparaten zo cruciale kerstseizoen.

Momentum Clover-trail

Intel introduceerde deze week een nieuwe Atom-SoC. De vorige generatie Atom-processoren (geproduceerd onder de codenaam Clover Trail) verscheen in een aantal mobiele apparaten, voornamelijk Windows-tablets en een enkele verloren Android-smartphone. De nieuwe serie richt zich vooral op het datacenter. De Atom-serie is geschikt voor lichtere workloads en opslag en vult daarmee een andere niche dan de Xeon-lijn die juist voor het hardere rekenwerk wordt ingezet.

De opvolger van Clover Trail is dus niet meer in de eerste plaats gericht op de mobiele markt. Desondanks gaf Intel-CIO Diane Bryant aan dat Intel verwacht dat producenten die nu Clover Trail-SoC's implementeren zullen overstappen op de nieuwe Atom SoC 1200-serie. De eerste Atom-SoC's hebben de reputatie energievretende chipsets te zijn en Intel benadrukt dan ook dat de nieuwe 6-watt Atom energiezuiniger is dan de concurrenten. Op datacentergebied. Wat mobiel betreft lijkt er nog niet veel te bewegen, maar daar komt verandering in.

Intel plaatst troepen

Mike Bell, voormalig vicepresident van de Mac-afdeling van Apple en daarna hoofdontwikkelaar bij Palm, is verantwoordelijk voor de mobiele strategie van Intel. Bell denkt dat smartphones en tablets met x86-SoC's een stuk stabieler zijn en robuustere features bieden. Hij vertelde eerder dit jaar aan Cnet dat Intel 1080p-ondersteuning en HDMI ondersteunt en daar geen dualcore voor nodig heeft. “We halen zoveel performance uit één kern", aldus Bell.

De aanpak van Intel is in de eerste plaats het optimaal compatibel maken van de hardware en de software. Voor zijn team snoepte Bell ontwerpers weg bij Apple, Palm en Qualcomm. Daarnaast nam hij een karrevracht Android-ontwikkelaars aan om het OS van Google soepel te laten draaien met hardware van Intel. Intel nam in 2010 de wireless-afdeling van het Duitse Infineon over dat de ARM-architectuur gebruikt voor onderdelen van SoC's.

Op de volgende pagina: Qualcomm graaft zich in, maar ook Broadcom en Marvell hebben grote plannen.

Intel denkt dat zijn mobiele chips iets bieden dat de concurrentie niet heeft, zo onderstreept VP van Intel Europe Martin Curley onlangs op een Intel-conferentie in Barcelona. “Bedrijven hebben specifieke veiligheidseisen waaraan juist de Clover Trail-tablets voldoen. Een iPad is leuk voor consumenten, maar een bedrijf heeft een zekerdere omgeving nodig." Intel zet in op zijn security features, bijvoorbeeld een virtuele smartcard die processen controleert vanaf een dedicated VM en de stekker uit activiteiten trekt die niet worden herkend. Ook voert de SoC hardwarematige AES-encryptie, iets wat ARMv8 ook ondersteunt.

Qualcomm graaft zich in

De bewegingen van Intel wijzen erop dat het bedrijf de mobiele markt nog lang niet heeft opgegeven, ook al lijkt die chipsetmarkt momenteel verzadigd. Maar Qualcomm rust niet op zijn lauweren en zet stappen om zijn SoC's nog aantrekkelijker te maken. Zo kocht de chipbakker vorig jaar WiFi-bedrijf Atheros. Die produceert WiFi-chips die indoor plaatsbepaling nauwkeuriger maakt, wat Qualcomm wil integreren op zijn eigen chipsets.

In augustus nam Qualcomm femtocell-specialist DesignArt over om netwerken efficiënter te maken door SoC's uit te rusten met small cell-technologie. Daarmee kunnen smartphones, bijvoorbeeld in een stadion waar WiFi-bereik lastig te implementeren is, worden ingezet met eigen point-to-point-verbindingen om meer bandbreedte aan te bieden aan gebruikers van het mobiele netwerk.

Meer kapers op de kust

Hoewel chipgiganten Qualcomm en Intel voorbestemd lijken te zijn om met elkaar in de clinch te raken, zijn er voldoende chipfabrikanten die ook een gooi doen met hun eigen SoC's. Zo vechten Qualcomm en Intel om het high-end segment, waar ook MediaTek een gooi naar hoopt te doen. Dit bedrijf zette voorheen in op de low-end, zoals smart- en featurephones van Alcatel en Huawei. Zijn nieuwste SoC heeft de primeur van vier Cortex A7-kernen op een chipset. Met de quadcore-SoC richt MediaTek zijn pijlen op de high-end markt, zo vertelt MediaTek-topman Finbarr Moynihan in een interview bij AllThingsD.

Ook Broadcom zit niet stil en introduceert alvast een nieuwe SoC met eigen nfc-chip. Deze chipset komt volgend jaar uit, maar Broadcom nam alvast een voorschot door de SoC deze week aan de pers te presenteren. Smartphonefabrikanten integreren nu een aparte nfc-chip, wat zijn uitdagingen biedt in het ontwerp. Door de communicatiechip meteen te verwerken in de chipset, neemt Broadcom een extra designobstakel uit de weg voor producenten van smartphones en hoopt het zijn SoC een streepje voor te geven op de concurrentie.

Samsung heeft met bijvoorbeeld zijn Exynos-SoC ook een aardig deel van de mobiele chipmarkt te pakken, wat vooral te danken is aan het succes van de fabrikant met Android-toestellen. Chipfabrikant Marvell hoopt een plekje te veroveren door de aankomende nieuwe WiFi-standaard 802.1ac alvast in de chipset te bakken. Nvidia komt in 2013 met nieuwe chipsets in de Tegra-lijn. De opvolger van de Tegra 3 met de codenaam Kal-El is ook genoemd naar een superheld. Wayne is waarschijnlijk wederom een quadcore met 24 ondersteunende gpu's voor onder meer DirectX-ondersteuning.

Een partij die het opgeeft, is Texas Instruments. De OMAP-SoC is geïmplementeerd in een flink aantal apparaten, waaronder Kindle Fire van Amazon, BlackBerry Playbook en de ARchos G9-serie. De chipbakker ziet geen gat meer in de mobiele markt vanwege toenemende concurrentie. OMAP gaat overigens niet de prullenbak in, maar TI is van plan zich meer te gaan richten op chipsets voor industriële systemen.

Update 14.36 uur: Stuk over prijsverschil ARM en Intel in de tweede alinea.