Iedereen die het budget heeft voor zo'n luxe 4K UHD-televisie moet een belangrijke beslissing nemen over High Dynamic Range (HDR). Dat gaat niet om óf je HDR wilt - het is dé meerwaarde van een 4K-toestel - maar welk type van HDR je moet hebben: HDR10, Dolby Vision, of allebei. Daarbij moet je zeker weten dat die keuze niet alleen wordt ondersteund, maar ook juist wordt benut.

Mitsen en maren

De vorige keer dat we HDR10 en Dolby Vision naast elkaar legden, wat de tweede een duidelijk superieur beeld geeft dat rijkere kleuren levert, meer details in de lichte en donkere delen van het scherm en een veel hoger contrast. Maar dat betekent niet dat HDR geen meerwaarde biedt.

Een televisie die Dolby Vision ondersteunt, ondersteunt ook HDR10. Die biedt een zichtbare verbetering ten opzichte van de Standard Dynamic Range (SDR) als het juist is geïmplementeerd en op het juiste type toestel wordt gebruikt. Op een QLED valt het vooral op, maar je merkt het al op vrijwel elk 4K-toestel. Er zijn wat mitsen en maren waar we in dit artikel verder op ingaan.

De basis:

Dolby Vision werkt door je televisie van een constante stroom aan informatie te voorzien: metadata waarmee de televisie kan bepalen hoe elke scène gerenderd moet worden. In sommige gevallen kan dit zelfs per individueel frame. Dit geeft meer speling dan HDR10, waarbij één set van instructies wordt gegeven bij het instarten van het beeld die gemiddelden geeft voor de hele film. Scènes in het daglicht versus scènes in het donker worden met dezelfde gegevens berekend.

Dolby Vision geeft daarnaast 12-bit kleur, in tegenstelling tot HDR10 en HDR10+ die 10-bit geven. Geen enkel toestel dat we hebben gevonden ondersteunt daadwerkelijk 12-bit, maar Dolby beweert dat de 12-bit worden gesampled op een manier waardoor 10-bit kleur nauwkeuriger wordt gerenderd.

In onderstaande afbeelding zie je een vergelijking van het HDMI Forum van SDR (links), HDR met statische metadata (midden) en HDR met dynamische metadata (als in Dolby Vision en HDR10+, rechts). Dolby Vision verricht geen wonderen, maar Dolby Labs werkt samen met fabrikanten die de technologie gebruiken om de best mogelijke prestaties te halen.

HDR-ondersteuning versus HDR-ervaring

Niet elke televisie die HDR kan verwerken, kan ook genoeg met de metadata die worden verstuurd. Een toestel moet de capaciteiten in huis hebben om kleur en het contrast goed te kunnen verwerken om HDR nauwkeurig te renderen, niet simpelweg het signaal accepteren en de content weergeven. We hebben een aantal televisies gezien waarbij HDR10-content niet zo gek veel verschilt van SDR. Maar fabrikanten labelen dit soort televisies gelukkig ook niet als HDR - de sector is daar tot nu toe eerlijk mee.

Als we het hebben over die benodigde capaciteiten: volgens Samsung moet een led-tv 1000 nits kunnen produceren om HDR recht aan te doen. Vizio's P-Series voeren het trucje uit met minder dan 600 nits en dat is deels te danken aan Dolby Vision. De P-Series-televisies hebben overigens wel wat contrast-issues, maar daar valt mee te leven door de geweldige HDR.

Hisense en Sony kunnen prima HDR renderen met 700 nits, maar de meeste budget-televisies die 300 tot 400 nits genereren laten simpelweg geen verbetering zien. Dit is dus iets om op te letten als je in een nieuw toestel investeert. In sommige gevallen zag het er zelfs slechter uit en werd het totale beeld donkerder weergegeven om de contrastpunten op te laten vallen.

Duwt HDR10+ Dolby Vision weg?

De opvolger van HDR10, nu met een plusje erachter, moet hetzelfde bieden als Dolby Vision. Het gebruikt ook dynamische metadata en is een product van Panasonic, Samsung en 20th Centrury Fox. Samsung vertelde ons dat HDR10+ achterwaarts compatibel is met de HDR-toestellen die de fabrikant dit jaar uitbracht. Iedereen doet er (veelzeggend) het zwijgen toe als het gaat om andere toestellen en televisies van andere fabrikanten.

Samsungs dure QLED-televisies produceren de levendigste HDR, hoewel het zwart niet zo mooi fluweelzwart is als je ziet bij OLED-toestellen. Het grootste issue is dat Samsung weigert om Dolby Vision te ondersteunen in inzet op HDR10+. Dat is vrij en open beschikbaar, maat Dolby heeft een voorsprong en de naam mee.

Macht van Dolby

Dolby heeft een infrastructuur en ondersteuning voor fabrikanten, terwijl HDR10+ afhankelijk is van zijn community aan ontwikkelaars. Het is moeilijk om je een nabije toekomst voor te stellen waarin HDR10+ gebruikers meer aanspreekt en een positie verovert dan Dolby. Het nadeel voor Dolby is dat fabrikanten royalty's moeten betalen en je als klant uiteindelijk opdraait voor die kosten. We hopen dat het HDR10+ lukt als open underdog.

Dus het lijkt erop dat Dolby Vision de komende tijd hét HDR-merk is. Vorig jaar om deze tijd stelde ik het 50/50, maar met de komst van alle Dolby Vision-toestellen dit jaar, de productie van films met Dolby Vision en Dolby's kracht erachter, lijkt het erop dat fabrikanten er niet onderuit komen om in de buidel te tasten voor de royalty's/

Vergelijk scènes

Dat gezegd hebbende, HDR10+ is vrij en gratis, dus er zal interesse voor zijn en komend jaar kan het op de markt verschijnen. Het zou niet zo moeilijk moeten zijn voor fabrikanten en filmproducenten om het te ondersteunen en de metadata zijn in principe klein. Maar Dolby Vision gaat in ieder geval nergens heen en ik zou er niet om durven wedden dat iets anders het verslaat in de markt.

Maar geloof me niet op mijn woord en ga vooral naar je plaatselijke verkoper om zelf het verschil te zien. Er zijn een joop Ultra HD Blue-rays die zowel HDR10 als Dolby Vision ondersteunen. Speel dezelfde scènes af op beide toestellen en vergelijk.

Pro-tip: als de HDR-synchronisatie niet klopt

Als uitsmijter wil ik nog even een klein issue behandelen dat ik heb ervaren met HDR. Als je HDR instart, gaat de handshake tussen het afspelende apparaat en de televisie soms mis. Je speelt bijvoorbeeld een titel die met Dolby Vision is gecodeerd en de televisie speelt het af in HDR10 of soms zelfs als SDR.

Het aloude en allereerste IT-advies geldt in dat geval en dat is zet hem uit en weer aan. In dit geval schakel je beide apparaten uit, daarna de televisie als eerste weer aan totdat het welkomstscherm verschijnt. Zet daarna het externe apparaat aan en start de film opnieuw in.