Dat stelt de FTC (Federal Trade Commission) in de nu formeel ingediende aanklacht. "Het bedrijf heeft zijn dominante marktpositie op illegale wijze gebruikt in de afgelopen tien jaar om concurrentie te smoren en zijn eigen monopolie te versterken", aldus de Amerikaanse beurswaakhond.

Naast pressie op pc-producenten heeft Intel zich volgens de FTC ook schuldig gemaakt aan sabotage van concurrerende processors door zijn compilertools de eigen chips te laten bevoordelen. Daardoor draait software langzamer op de x86-processors van de concurrentie en lijken die dus minder goed.

'Doelbewuste campagne'

Naast de chantage van pc-makers en de misleiding middels bevoordeelde compilers, speelt ook de koppelverkoop - tegen 'gesubsidieerde' prijzen - van processors met bijbehorende systeemchipsets. Dat is bij Intels voorgaande processors en de energiezuinige Atom al het geval, maar bij de nieuwe Core i-processors helemaal. Door een nieuw ontwerp, met geïntegreerde geheugencontroller, sluit Intel concurrenten Ati (overgenomen door AMD) en Nvidia geheel uit.

Directeur Richard Feinstein van het antitrustbureau van de FTC spreekt van "een doelbewuste campagne om concurrentiebedreigingen voor Intels monopolie te frustreren." Hij stelt dat Intel de principes van eerlijk zakendoen en de antitrustwetten met voeten heeft getreden. "De FTC eist herstel van de schade die Intel heeft aangericht aan de concurrentie, aan innovatie, en uiteindelijk ook aan de Amerikaanse consument."

EC-boete en AMD-schikking

Intel ontkent schuldig te zijn aan misbruik van zijn dominante marktpositie. Dat heeft het bedrijf ook al gedaan in de Europese antitrustzaak. Daarin heeft Eurocommissaris Neelie Kroes de Amerikaanse processor- en chipmaker al een recordboete opgelegd. Die bedraagt 1,06 miljard euro, wat in Intels boeken neerkomt op 1,45 miljard dollar. Ondertussen loopt er ook nog een aanklacht van de openbaar aanklager in New York.

Slechts enkele dagen daarna heeft Intel een schikking getroffen met AMD. Die processormaker heeft lang geleden al antitrustklachten over zijn dominante concurrent ingediend en heeft ook eigen rechtszaken aangespannen. Bij de schikking bekent Intel geen schuld, maar belooft het wel zich te houden aan een set afgesproken handelspraktijken, die impliciet verwijzen naar de soms agressieve wijze waarop Intel de chipmarkt beheerst.

Verder betaalt Intel een schikkingsbedrag van maar liefst 1,25 miljard dollar. Als tegenprestatie laat AMD zijn klachten bij toezichthouders vallen en de eigen rechtszaken varen. Dat omvat ook de in 2005 aangespannen rechtszaak, die komend jaar van start zou gaan.

Verleden en heden

De FTC stelt, net als de antitrusttak van de Europese Commissie, dat Intel pc-producenten onder druk heeft gezet om geen of zo min mogelijk AMD-processors af te nemen. Dat omvat onder meer Dell, HP en IBM. Volgens de FTC gaan de antitrustovertredingen van Intel wel 10 jaar terug. Het antitrustonderzoek van de FTC loopt sinds juni vorig jaar, maar is voorafgegaan door 2 jaar informeel onderzoek naar Intel.

Opvallend is dat de FTC zich daarbij niet alleen richt op misdragingen in het verleden, maar ook op de verhoudingen in de chipmarkt in heden en toekomst. Begin deze maand werd al bekend dat de FTC ook Intels huidige conflict met videochipmaker Nvidia meeneemt in het antitrustonderzoek.

De toenemende rekenkracht van grafische processors (gpu's) vermindert de noodzaak voor snelle processors (cpu's). Dit bedreigt dus de machtspositie van Intel, redeneert de FTC. Intel legt het volgens de aanklager op het vlak van gpu's en videochipsets namelijk af tegen zijn concurrenten. De FTC-zaak komt op 15 september 2010 voor de rechter.