Advocaten en bedrijfsjuristen vinden de huidige kwaliteit van de rechtspraak onvoldoende als het gaat om zaken met een groot ICT-gehalte. “Grootste knelpunt is dat rechters vaak onvoldoende begrijpen waar het in een informaticageschil over gaat", zo concludeert een onderzoek onder de beroepsgroep in opdracht van de Raad voor de rechtspraak. Specialisatie van de rechters zou aan de kwaliteit van de rechtspraak kunnen bijdragen, zo is de conclusie.

ICT-specialisme een groot, verrassend gemis

Opvallend is dat het Instituut voor Rechtssociologie, dat het onderzoek uitvoerde, in aanvang niet op zoek was naar specialisatie van rechters in ICT. Het instituut deed onderzoek naar de wenselijkheid van een aantal vormen van specialisatie, maar daar zat ICT niet bij. Maar de in het onderzoek bevraagde juristen en advocaten brachten buiten de vragenlijst zelf naar voren vooral de ICT-specialisatie bij de rechtbanken te missen.

De specialisatie van ICT binnen de rechtspraak zou zich dan moeten concentreren op een, hoogstens vier locaties in Nederland. Daar zouden die zaken met een hoog ICT-component moeten worden behandeld. De rechters in de rest van Nederland zouden te weinig van dergelijke zaken krijgen om er ervaring mee op te doen en dus voortaan gevrijwaard blijven van dergelijke zaken.

Rechter moet technische achtergrond snappen

De wijze waarop rechters zich specialiseren, maakt de juristen niet uit. “Zolang hun zaak wordt behandeld door een rechter die begrijpt waar het geschil over gaat, die op de hoogte is van de gebruikelijke gang van zaken in de tak van bedrijvigheid en van de sectorspecifieke regelgeving. De rechter moet voldoende niet-juridische bagage hebben om de economische, financiële of technische achtergronden van het geschil te kunnen begrijpen", aldus de respondenten van het onderzoek.

De deelnemers aan de eveneens binnen het onderzoek gehouden expertmeetings over informaticarecht zijn van mening dat de rechters doorgaans wel beschikken over voldoende adequate juridische kennis om de geschillen die aan hen worden voorgelegd te kunnen beoordelen; het knelpunt is de kennis van en inzicht in de techniek, de processen en de sector.