Het bedrijf USCN Internet Services plaatste op het forum webhostingtalk.nl de noodkreet ‘Brein vraagt NAW gegevens, wat moet ik doen?’. Uit de reacties blijkt dat er veel onzekerheid bestaat over de rechten en plichten van hostingbedrijven bij klachten over sites van hun klanten.

Sommigen zeggen ‘niet doen, Brein roept maar wat’, anderen wijzen op rechtszaken over vergelijkbare kwesties die de stichting won. Dat doet Brein zelf ook in zijn email aan het hostingbedrijf. Een effectief pressiemiddel, want de verliezende partij kan bij een rechtsgang voor de kosten opdraaien, en die zijn niet mals. Velen zullen daarom maar meteen de gevraagde informatie geven.

Offline halen zonder controle

Aan een verzoek om gegevens offline te halen geven veel hostingbedrijven in elk geval heel makkelijk gehoor, zo ontdekte Bits of Freedom via een experiment. 7 van de 10 hostingbedrijven haalden direct en zonder vragen te stellen teksten van een klant offline toen een willekeurig iemand daar via een hotmailadres om vroeg.

De hostingbedrijven namen niet de moeite te controleren om wat voor teksten het ging en om te kijken of er echt iets mee mis was. En eigenlijk is dat begrijpelijk, want het kost allemaal tijd en levert niets op. Het business model van een hostingbedrijf is er niet op gericht zich bezig te houden met problemen en vragen van derden.

Juridische afwegingen

Toch moeten hostingbedrijven af en toe wel degelijk tijd besteden aan ingewikkelde juridische afwegingen, als zij gevraagd worden klantgegevens te verstrekken. De afweging is dan: Wat is nu belangrijker, de wet op privacy, of bijvoorbeeld de auteursrechtenwet en de wet op bescherming intellectueel eigendom? Nog afgezien van de afweging over het behoud van een goede klantrelatie, en het imago van het hostingbedrijf.

Het College Bescherming Persoonsgegevens vindt het maar een moeilijke vraag en verwijst naar juristen. Enkele gespecilialiseerde juristen bogen zich over de kwestie naar aanleiding van de oproep op het forum. In hun discussie pingpongen zij eerdere rechtszaken naar elkaar en verbinden daar steeds genuanceerder conclusies aan. Veel duidelijker wordt het er niet op.

Lycos-Pessers

“Voor Nederland is de Lycos-Pessers zaak van belang”, vertelt Joris van Hoboken van het Instituut voor Informatierecht. “De conclusie daaruit is dat het hostingbedrijf een zorgplicht heeft. Als iemand schade lijdt en het hostingbedrijf is de enige die de informatie heeft die nodig is om de schade te kunnen verhalen, dan moet het bedrijf die informatie geven.”

Maar dat wil níet zeggen dat een hostingbedrijf bij elk verzoek van de Stichting Brein de klantgegevens *moet* verstrekken. Aan dat verzoek mag een hostingbedrijf voorwaarden stellen. Van Hoboken: “Eerst moet de stichting duidelijk maken om welke onrechtmatigheid het precies gaat. Alleen wijzen op het bestaan van een torrent site is echt niet genoeg. En het moet aantonen dat de klantgegevens niet anders dan via het hostingbedrijf te verkrijgen zijn.”

En mag een hostingbedrijf eisen dat Brein een gerechtelijk bevel overlegt? “Dat mag, maar het is beter om te vragen naar de precieze onrechtmatigheid, dus welk materiaal, en waarom juist deze specifieke torrent site onrechtmatig is”, stelt Van Hoboken. Hij voegt daar de waarschuwing aan toe dat er nu wel Kabinetsplannen bestaan om torrents hard aan te pakken.

Klachtenprocedure

Hostingbedrijven kunnen overigens ook te rade gaan bij XS4all. Dat bedrijf heeft een uitgebreide klachtenprocedure. Derden kunnen klachten indienen via een online formulier. Daarin moet de klager onder andere invullen hoe hij contact zocht met degene waarover hij klaagt.

XS4all geeft niet meteen NAW gegevens van klanten af, maar stuurt verzoeken van de klager door naar de klant, zodat zij contact met elkaar kunnen opnemen. Pas als de klacht voldoende is onderbouwd en het voldoende aannemelijk is gemaakt dat de klant niet op een andere manier is te bereiken dan via de hostingpartij, zal XS4all de klantgegevens verstrekken.

Alertheid is geboden

Kortom, een hostingbedrijf kan wel degelijk verplicht worden om NAW gegevens van zijn klant te verstrekken, maar niet zonder meer. Hostingbedrijven moeten er alert op zijn dat de klacht goed is onderbouwd en de vraag om informatie gegrond is.

Patrick Ekkel van hostingbedrijf USCN Internet Services reageerde intuïtief, en dat pakt tot nu toe goed uit. Na ontvangst van de officiële email van de Stichting Brein haalde hij de torrent site offline. "Maar om nou meteen de NAW gegevens te geven, vond ik wat ver gaan, het is toch een klant van me." Ekkel heeft dat telefonisch uitgelegd aan de stichting. Is daarmee de zaak afgesloten? "Ik heb al een tijdje niets meer van ze gehoord."