Cloud computing belooft flinke kostenbesparingen, maar dat is volgens IBM niet het belangrijkste. "We willen de hype vermijden." Veel van de gesprekken en berichtgeving over cloud gaat over de mogelijke kostenbesparingen. "Die zijn er wel, maar daar gaat het niet om. De besparing is niet de volledige waarde van cloud", vertelt vice-president David Parker, verantwoordelijk voor cloud marketing bij IBM.

'Cloud-washing'

Hij zegt dat IBM zorgvuldig positie zoekt met betrekking tot cloud. Dit in tegenstelling tot de concurrentie. Hij haalt uit: "Veel traditionele softwareleveranciers doen aan cloud-washing; zij nemen hun bestaande producten en noemen het cloud. Dat gebeurt bijvoorbeeld voor hosting. Maar klanten zien daar doorheen en hebben daar een hekel aan."

"Een leverancier moet het verschil kennen tussen cloud en bijvoorbeeld hosting. Het is pas cloud als iets een element van self-service heeft, met ook virtualisatie, schaalbaarheid, wereldwijde beschikbaarheid en een vorm van betalen naar gebruik." Parker vertelt dat IBM intern deze criteria als checklist hanteert voor eigen producten. Wil een ontwikkelaar, divisie of topman een product of dienst met 'cloud' labelen, dan wordt dat eerst getoetst op die criteria. "Ja, dat moet langs mij."

IBM heeft niet het streven om die checklist middels consortiums of standaardisatieorganisaties tot industrienorm te verheffen. Of om dat te proberen. "De tijd dat één enkele ict-leverancier zoiets kan bepalen, is voorbij. En belangrijker: dat dient niet het belang van onze klanten."

Geheimzinnige clouds

Naast de traditionele leveranciers die nu 'aan de cloud' gaan, zijn er ook de nieuwe partijen zoals Google en Amazon. Daarover is Parker ook uitgesproken: "Het gaat om betrouwbaarheid. Hoe beheren en bewaken die partijen jouw data? Dat weet je niet. Google en Amazon doen zeer geheimzinnig over hun datacenters."

"Hoe bedien je mij, als klant?" De bekende publieke clouds zijn dus nogal ondoorzichtig, zwart. Dergelijke kritiek is ook eerder al geuit door onderzoeksbureau Burton Group op clouddienst EC2 van Amazon.

Vendor lock-in

Parker komt hiermee ook op het hete hangijzer van 'vendor lock-in'. Criticasters zien de cloud als simpelweg de volgende vorm van leveranciersafhankelijkheid. "Ja, dat is een risico, bij sommige leveranciers." Volgens hem is openheid onvermijdelijk. Klanten willen niet alleen migratiemogelijkheden, maar ook de ene cloud kunnen gebruiken om eventueel capaciteitsgebrek van een andere cloud op te vangen.

"Wij zijn daar heel open in; hebben ook met 100 andere bedrijven het Cloud Manifesto opgesteld." Dat document voor interoperabiliteit mist wel de huidige cloud-marktleiders onder de auteurs. "Als er bestaande standaarden zijn voor de cloud, dan gebruiken we die. En we ondersteunen het ontwikkelen van nieuwe standaarden", stelt de IBM-cloudtopman.

Snelheid, flexibiliteit

Het werk aan clouds en standaarden daarvoor, de verschillende allianties, het Manifesto, de vele aankondigingen van leveranciers; ze onderstrepen allemaal het belang van de cloud. "Het is een fundamentele verandering van hoe ict-services worden bezorgd en afgenomen."

Een betere dienstverlening is volgens Parker dé waarde van cloud. Dat wil niet zeggen dat er geen flinke besparingen zijn. IBM zelf heeft met cloud 80 procent bespaard op de eigen software-testing, vertelt de topman. Dat gebeurde voorheen nogal inefficiënt, geeft hij toe. "Elke developer had eigen tools, eigen versies." Dat is nu gelijkgetrokken met een cloudomgeving, wat veel configuratie- en beheerwerk scheelt en dus kosten.

"De helft van de klantencases meldt ook de besparingen, maar de andere helft spreekt van meer snelheid dankzij de cloud." Die verhoogde snelheid om ict-middelen in gebruik te nemen, levert ook flexibiliteit op en ook nieuwe mogelijkheden voor de bedrijfsvoering en het gehele bedrijf.

Nieuw en niet nieuw

"Ja, er is discussie of cloud niets nieuws is of juist de derde golf van ict; na mainframe en client/server. Ik denk dat beide kampen gelijk hebben." Parker legt uit dat er inderdaad niet één nieuwe technologie is waardoor cloud 'ineens' mogelijk is geworden. "Clustering en virtualisatie waren er allang, internet ook. Maar er komt nu wel consensus bij klanten hoe zij ict willen gebruiken. Mensen willen ict als een dienst afnemen."

"Die nieuwe consumptie van ict is gekomen vanuit de consumentenmarkt. Hoe je bijvoorbeeld muziek koopt, online." Maar ook jongeren die meer en meer kiezen voor streaming-diensten voor muziek in plaats van nummers en albums downloaden. "Mensen willen dat gemak ook op en voor hun werk." Parker schetst: denk aan het even testen van software, waarom moet het zo lang duren voordat je een testomgeving hebt?

Toch spreekt hij de notie tegen dat ict hiermee 'gewoon' een facilitaire dienst wordt, zoals gebouwenbeheer of nutsmiddelen als water en stroom. "Van ict werd vroeger verwacht dat het technologie bracht. Nu worden er concrete services verwacht." Dat verklaart volgens hem ook de populariteit van bijvoorbeeld netbooks en de snelle groei van clouddiensten voor desktops. Die vervullen een concrete behoefte aan een dienst.

Technologie versus service

Ict, zowel leveranciers als ict-afdelingen, leverde voorheen vooral de technische componenten waarmee dan de gewenste dienst gevormd moest worden. Door cloud wordt ict meer dan alleen facilitair, meer dan alleen een nutsmiddel. IBM wil net als veel ict-leveranciers daarin meegaan. Het ziet brood in zowel publieke als private clouds. "Dat is geen binaire kwestie. Je moet beide kunnen bieden."

Welke cloudvorm de voorkeur heeft, hangt namelijk af van wat een klant wil doen en hoe dat het beste kan worden bereikt. "Wij vragen dus eerst aan de klant wat die wil, en bepalen dan de middelen voor die service." Hij stelt dat aanbieders van alleen publieke clouds dus niet een volledig aanbod hebben.

Cloud webcast Webwereld

Webwereld heeft ook een live webcast over cloud computing gehouden. Daarin wordt onder meer het onderscheid tussen publieke en private clouds verkend. Deze webcast is nog 'on demand' te bekijken.