IPS staat voor In-Plane Switching en is in feite een type LCD-scherm. De laatste jaren hebben fabrikanten - met name tv-producenten - hun marketingmachines ingezet om mensen te laten denken dat ledschermen nieuwe technologie is. Maar dat is niet zo: ledjes zijn de lichtbron die het beeld zichtbaar maken op wat in essentie een traditioneel LCD-scherm is.

IPS is eigenlijk LCD

Heel oude LCD-televisies gebruiken nog kathodestraalbuizen als lichtbron. Voor een kleiner scherm heb je daar de ruimte niet voor en ledjes zijn gebruikt om efficiënter gebruik te maken van de beschikbare ruimte. Als je een IPS-scherm hebt, komt dat neer op een LCD waarbij de pixels worden belicht met ledjes. Deze worden doorgaans boven of onderaan het scherm geplaatst en een diffuser zorgt ervoor dat het licht evenredig wordt verspreid over het scherm.

IPS verwijst naar de manier waarop het beeld wordt samengesteld en dit is de technologie die het meest wordt gebruikt door toestelmakers, vooral in het middensegment of bij budgetmodellen. Daar is een aantal redenen voor:

Voordelen van IPS:
  • Relatief goedkoop en makkelijk te produceren
  • Uitstekende kleurnauwkeurigheid
  • Geen last van inbranden
Nadelen van IPS:
  • Beperkt contrast
  • Kans op 'lekken' van backlight
Hierna: Waarom is OLED anders?

OLED werkt heel anders dan LCD. In plaats van het belichten van vloeibare kristallen, is elke subpixel rood, groen en blauw zijn eigen lichtbron. De O verwijst naar het deel dat daadwerkelijk licht afgeeft en is gemaakt van een organische stof. Net als met LCD en IPS worden er verschillende typen OLED-schermen gebruikt, zoals AMOLED en het nu in zwang zijnde P-OLED. P staat hierbij voor plastic en verwijst naar het substraat - de onderliggende plaat zo je wilt - waar de lagen op zijn gebouwd.

HDR en contrast

OLED is een minder complexe technologie in de zin dat er minder lagen nodig zijn (zo heb je bijvoorbeeld geen backlight meer nodig) en daardoor is het in principe een dunner scherm. Ook vereist het minder energie en omdat het makkelijk is om individuele pixels volledig uit te schakelen, is het zwart van OLED zwarter en contrastrijker dan bij LCD-schermen.

Dat maakt ze geschikter voor het weergeven van HDR-beeld of video met hogere piekhelderheid, terwijl je diepzwart blijft behouden. Zoals iedereen die ooit een Samsung met AMOLED-scherm heeft gehad je kan vertellen, produceren deze schermen veel levendigere kleuren dan een LCD.

Stukje scherm actief

Nog een voordeel van het enkel belichten van de pixels die je nodig hebt is dat je niet het hele scherm actief hoeft te houden als je één stukje informatie wilt laten zien, zoals een klokje. Het nadeel is dat het beeld wel moet bewegen over het scherm, omdat er een soortgelijk effect als inbranden is, waarbij het beeld achterblijft op het scherm.

Op de volgende pagina: voor- en nadelen van OLED.

Zelfs de nieuwste schermen met OLED, zoals de iPhone X en Galaxy Note 9 hebben in principe last van een inbrandeffect, maar met technieken om dit effect te verkleinen (op zowel hardware- als softwareniveau) is het nauwelijks merkbaar bij normaal gebruik en zelfs voor de meeste mensen niet te zien bij extreme tests.

Lees ook: Hoe slecht is HDR eigenlijk voor je OLED-tv?

Omdat ze dunner zijn, zijn ze flexibeler zijn dan LCD, maar ze worden ze in telefoons vooral gebruikt omdat ze energiezuiniger en dunner zijn. In theorie zouden OLED-schermen helderder moeten zijn dan LCD, maar in de praktijk hebben recente verbeteringen ertoe geleid dat LCD OLED beter bij beent, maar OLED is nog steeds helderder.

Voordelen van OLED:
  • Dunner dan IPS
  • Efficiënter met energieverbruik
  • Uitstekende kijkhoek
  • Uitstekende zwartniveaus
  • Uitstekend kleurbereik
Nadelen van OLED:
  • Kans op inbrandeffect
  • Duur om te produceren
Op de laatste pagina: wat is beter - OLED of IPS?

Of OLED beter is, hangt af van je prioriteiten. Wil je goedkoper uit zijn of speelt geld geen rol? Wil je het helderste scherm of het hoogste contrast? Maak je je zorgen over levensduur of vervang je de telefoon toch na twee jaar?

Ene LCD is de andere niet

Onthoud ook dat niet alle IPS- en OLED-schermen gelijkwaardig zijn. Neem bijvoorbeeld de G7 ThinQ an LG. Die gebruikt een vierde, witte subpixel naast de gebruikelijke RGB en daardoor is het een van de helderste non-OLED toestellen die er bestaat. Apple werkt ondertussen hard aan OLED om zeer nauwkeurige kleuren weer te geven op een iPhone X.

Lees ook: OLED versus QLED: wat is het verschil?

Dus de voor- en nadelen gaan over de technologie in het algemeen, maar slaan niet noodzakelijkerwijs op specifieke toestellen. Om deze reden is het van groot belang dat als je belangrijk vind om niet alleen naar specificaties te kijken, maar recensies te lezen om de prestaties in de praktijk te kunnen beoordelen.

Kwestie van voorkeur

Om deze reden kun je ook moeilijk zeggen dat OLED beter is dan IPS, of andersom. Ze hebben beide hun sterke punten, zoals we hier bespraken. Je voorkeur zou kunnen uitgaan naar OLED vanwege een altijd zichtbare klok zonder dat het hele scherm je accu leegtrekt of je voorkeur zou naar IPS kunnen uitgaan vanwege de lagere prijs en hogere kleurnauwkeurigheid.