Nederland zal komende jaren hard moeten werken aan smartgrids: lokale netwerken met opslagcapaciteit voor groene stroom. Doet het dat niet dan dreigt instabiliteit van het stroomnet door groeiende schommelingen in energie afkomstig van windmolens en zonnecellen. Student Stefan Nykamp waarschuwt voor “Duitse toestanden” als Nederland op dezelfde voet verder gaat.

Met “Duitse toestanden” doelt Nykamp, zelf medewerker bij netbeheerder RWE, op dreigende blackouts, het noodgedwongen stilleggen van windmolens en het dumpen van stroom in buurlanden, omdat overbelasting van het net dreigt. In Duitsland is dit dagelijkse praktijk, blijkt uit zijn onderzoek.

Dikkere stroomkabels zijn duur

Voor datacenters van bedrijven en overheidsorganisaties in Nederland zou een onbetrouwbare energiewinning uit duurzame bronnen catastrofale gevolgen kunnen hebben. Energie is op dit moment voornamelijk afkomstig uit grijze, meer betrouwbare bronnen. Zo werd in 2012 nog maar 4,4 procent van de elektriciteit duurzaam opgewekt. In Duitsland was vorig jaar al sprake van een veel groter percentage (12 procent). Bij onze oosterburen groeit de vraag daarnaast sterk vanwege de gedwongen sluiting van kerncentrales voor 2022. Nederland hoopt in 2023 minstens 16 procent van alle energie uit duurzame bronnen te halen.

In Amsterdam wordt al hard gewerkt aan een smartgrid. Green IT Amsterdam heeft een black-out bestendig plan opgesteld dat in 2025 gerealiseerd moet zijn. Lees hierover meer op Computerworld.nl.

Volgens Nykamp zijn er twee opties. De eerste is lokale opslag van stroom in gigantische batterijen (smar grids), soms zelfs ter grootte van een zeecontainer. Hierin kan een surplus aan energie worden tijdelijk opgeslagen en ‘s nachts verbruikt. Het alternatief is het aanleggen van een nieuwe infrastructuur met dikke stroomkabels die een hoger spanningsniveau aankunnen. Daarmee zou overbelasting kunnen voorkomen, maar het prijskaartje is fors: 27 miljard euro. Nykamp raadt de Nederlandse overheid daarom aan snel te beginnen met de veel goedkopere smartgrids. De PhD-student presenteert zijn bevindingen aanstaande vrijdag in Enschede.

UPDATE: Percentages aangepast en extra duiding toegevoegd.

UPDATE 2: De wijk De Keen in Etten-Leur is op 8 oktober 2012 aangesloten op de eerste buurtbatterij van Nederland. In De Keen liggen op de daken zonnepanelen met een capaciteit van 190 kW-piek. Die leveren overdag vaak meer stroom dan de wijk nodig heeft.

De extra stroom gaat via het net naar elders, terwijl 's avonds weer stroom van elders naar De Keen moet. Door de stroom in de wijk zelf op te slaan, wordt twee keer transportverlies voorkomen.

Een buurtaccu zoals deze sinds een jaar in Etten-Leur zijn te vinden.