Dit blijkt uit een inventarisatie door WebWereld. De internetaanbieders Sonera en The Internet Plaza zeggen onverbloemd in hun 'kleine lettertjes' dat de consument zijn gegevens prijsgeeft als hij bij hen klant wordt. Enkele andere providers reppen in hun algemene voorwaarden geheel niet over privacy van de klant.

Eind vorig jaar lagen de aanbieders van gratis internet zwaar onder vuur. De bedrijven zouden hun diensten enkel kosteloos kunnen aanbieden door handel te drijven met klantgegevens. Nadat de rechter verklaarde dat 'gratis internet schijn van misleiding' (zie nieuws van 3 december 1999) heeft, werd de indruk gewekt dat met betaald internet alles koek en ei is. Dat blijkt niet zo te zijn.

Kleine lettertjes

"Voor zover door de klant persoonsgegevens worden verstrekt aan Sonera dan wel Sonera persoonsgegevens verkrijgt doordat zij toezicht houdt op het gebruik van de dienst(en), kan Sonera deze gegevens of een combinatie daarvan gebruiken voor marketing activiteiten van Sonera. Sonera kan de gegevens tevens verstrekken aan derden ten behoeve van marketing activiteiten van die derden," staat in de algemene voorwaarden van het bedrijf.

Onder Sonera vallen de gelijknamige ISP, portalsite SoneraPlaza en de kabelinternetaanbieders Quicknet en Multiweb.

The Internet Plaza laat haar klanten akkoord gaan met soortgelijke voorwaarden. In artikel 14 lid 1 gloort nog hoop: "14.1 TIP verzamelt niet meer persoonsgegevens van de contractant dan nodig is voor een goede levering van de diensten. De verzamelde persoonsgegevens worden slechts in het kader van de bedrijfsvoering van TIP gebruikt." In lid 2 van datzelfde artikel vervliegt alle hoop: "14.2 De in lid 1 genoemde gegevens kunnen aan derden worden verstrekt voor direct marketingdoeleinden."

Zowel TIP als Sonera, die gezamenlijk tenminste 100.000 gebruikers hebben, bieden de klant wel een 'opt-out' mogelijkheid. De gebruiker dient een brief te sturen met het verzoek zijn gegevens niet te gebruiken.

Obligate smoesjes

Woordvoerders van TIP, sinds februari 1998 in handen van World Online, en Sonera reageren in eerste instantie verbaasd op hun eigen algemene voorwaarden. Daarna volgen voorspelbare smoesjes en excuses.

"Dit zijn nog de oude TIP-voorwaarden die golden voor de overname. Ze moeten nog vervangen worden door de World Online-voorwaarden," zegt Gerard Brikkenaar van Dijk van World Online. In de voorwaarden van World Online wordt de bescherming van klantgegevens gegarandeerd.

Ook de voorwaarden die Sonera op haar site heeft staan, zijn verouderd, zegt Remco Westerman, directeur Online Service Provision bij Sonera. "De nieuwe voorwaarden liggen al bij de drukker." Waarom die nieuwe voorwaarden niet alvast online staan, kan Westerman niet uitleggen.

De woordvoerders van zowel TIP als Sonera zeggen privacybescherming hoog in het vaandel te hebben en absoluut niets met de gegevens van klanten te doen.

Consumentenbond boos

"De internetaanbieders beweren allemaal niets met de gegevens van klanten te doen, waarom staat het dan toch in de voorwaarden?", vraagt Ewald van Kouwen, woordvoerder van de Consumentenbond, zich af. De bond roept alle internetaanbieders op een duidelijk privacystatement te plaatsen.

Uit de inventarisatie door WebWereld blijkt namelijk dat de 'kleine lettertjes' in de meeste gevallen goed verstopt zijn. Bij CobWeb lijken de voorwaarden te ontbreken. Demon, Planet, Cistron, Zeelandnet en Knoware geven in hun voorwaarden geen duidelijkheid over privacyzaken, wat overigens niet wil zeggen dat de bedrijven klantgegevens misbruiken. Uunet, bArt, World Online, Euronet en XS4ALL geven de klant expliciet privacygaranties.

Volgens de bond overtreden internetaanbieders de wet omdat het voor klanten niet duidelijk is hoe er met persoonsgegevens wordt omgegaan. "Dat ze persoonlijke gegevens bijhouden en doorspelen aan derden staat in de kleine lettertjes," aldus van Kouwen. "Dit is in strijd met de wet, klanten zouden expliciet toestemming moeten geven voor het bijhouden en doorspelen van privacygevoelige informatie."

De Registratiekamer start binnenkort met een onderzoek naar de praktijken van internetaanbieders.

Artikel gewijzigd op 6 januari 18.30 uur