Uiteindelijk werd Telegraaf Media in 2010 eigenaar van Hyves voor bijna 44 miljoen euro netto. TMG was als enige bereid om dat bedrag ineens te betalen. Het bedrijf had het gerust harder kunnen spelen, omdat RTL, de andere gegadigde, geen bod deed. Maar de goede sfeer tussen de twee directies desemde een vlotte gang naar de champagneglazen.

Snel binnenlopen

De oprichters van Hyves, Floris Rost van Tonningen, Raymond Spanjar en Koen Kam, deelden overigens nog maar bescheiden mee in de buit, omdat ze het grootste deel van hun aandelen drie jaar eerder al aan Deitmers & Van den Ende hadden verkocht. Dat betaalde toen tien miljoen euro. Met ieder ruim 3 miljoen euro op hun bankrekening waren ze dus al 'binnen'. En naast groei en invloed van Hyves was financiële onafhankelijkheid hun grootste wens, zo blijkt uit Hyves het boek: Van 3 naar 10.000.000 vrienden van Raymond Spanjar, dat vandaag verschijnt.

Er is in de loop der jaren vaak onderhandeld over de verkoop van Hyves. Om snel binnen te lopen, vroegen de Hyves-oprichters en aandeelhouders steeds een 'upfront' (bedrag ineens) van tenminste 25 miljoen euro, en daar liepen de onderhandelingen vaak op stuk. Het andere deel van de overnamesom, achteraf naar resultaat te betalen, varieerde sterk.

Zo wilde Sanoma wel 70 miljoen euro betalen, maar dat was na een winstbelofte van 15 miljoen, die in 2008 door Hyves werd gegeven. Die deal ging niet door, en achteraf bleek dat juist. De winst over 2008 kwam uit op minder dan 4 miljoen en verdampte tijdens crisisjaar 2009 vrijwel helemaal.

Waarschuwing tegen dollartekens in de ogen

De Hyves-oprichters zien de overname van MySpace door News Corp. als mijlpaal: "Op 18 juli 2005 slapen we in met een glimlach. Een maand later zijn ook wij miljonair." Ton aan de Stegge, zelf multimiljonair dankzij Telfort, loopt daarom op persoonlijk titel bij de Hyves-directie binnen om ze te waarschuwen tegen al te grote hebzucht. Vooral Spanjar drukt hij op het hart dat hij voorzichtig moet zijn, omdat die als vrijgezel nu natuurlijk op de hitlist staat van menig golddigger.

Aan de Stegge onderhandelde op dat moment met het PCM-bestuur over een overname, maar ondanks wederzijdse sympathie liep dat stuk. Eerder al was Talpa een serieuze gegadigde. Bij die gelegenheid was Spanjar al apetrots op het 06-nummer van John de Mol, een icoon bij wie hij graag in het gevlei komt. Ook KPN ('Project Maja) in 2006, Ilse apart van moederbedrijf Sanoma, MTV en Yahoo schoven aan tafel bij Hyves, met bedragen van 40 tot 50 miljoen. Maar die werden later vaak stevig teruggeschroefd.

Eerder had Hubert Deitmers al 7,5 procent van Hyves gekocht voor 200.000 euro. Met de oprichters kreeg hij later kortstondig bonje toen zij aan Viacom wilden verkopen en hij niet. Samen met Frank Botman ('draagt zijn naam met verve') wordt hij in het boek negatief weggezet, maar het zijn uitzonderingen. Spanjar blijft liever positief.

Aardig detail is dat Kam de profielen van de kinderen van bestuurders met wie Hyves onderhandelt op een aparte server probeert te zetten, zodat de traagheid van Hyves wordt gemaskeerd. Dat is niet alleen een leuk gegeven in het onderhandelingsproces, maar vormt ook de kern van de operatie die Spanjar beschrijft: een aanhoudend, en aanvankelijk zeer wankel evenwicht houden tussen opbouwen van functionaliteit en massa, het financieren van vooral servers en het in de lucht houden van de site. Dat is de trias waarbinnen het trio manoeuvreert.

Geen Arabische Lente

Dat zorgt voor behoorlijke spanningen. Regelmatig gaat het immers mis, waardoor Hyves ook 'mislukt' als potentiële speler van wereldformaat. Dat is niet alleen de schuld van ‘de jongens’, maar vooral die van (ontbrekende) geldschieters. Het 'groot denken' dat TomTom kenmerkt, was te weinig aanwezig in de ambities op 'Hyves HQ'. In het voorjaar van 2005 kan de techniek de snelle groei buiten Europa (vooral in Peru, Egypte en Pakistan) niet bijbenen. Er wordt een einde gemaakt aan de automatische uitnodiging van Hotmail-relaties van nieuwe leden, en in het Midden-Oosten en grote delen van Afrika gaat Hyves zelfs helemaal op zwart. Een van de redenen daarvoor was de grote hoeveelheid spam en de blonde meisjes die iedereen lastig vielen. Daar was de paar man tellende organisatie niet tegen opgewassen.

Het boek leest als een trein voor wie het wereldje een beetje kent, van de chaos in de reclametarieven, problemen met porno, ruzie met Schoolbank, mooie 'Angels' en feestjes, het inkapselen van Bos, Balkenende en Rita Verdonk en de met scheldwoorden doorspekte klaag-mails die Spanjar met goed gevoel voor humor afdrukt. (En wie is de 'bekende politicus' verbonden aan een 'sm-profiel'?)

Zo zijn er veel aardige details te vinden in het boek. Bijvoorbeeld: terwijl koningin Beatrix in 2009 in haar Kersttoespraak haar bezorgdheid uitsprak over virtueel sociaal verkeer, dat 'echt' contact niet zou kunnen vervangen, bekende schoondochter Maxima aan Spanjar dat ze Hyves leuk en nuttig vond en dat ze zelf enige tijd onder een schuilnaam had meegedaan.

Maatje kleiner dan Zuckerberg

Raymond Spanjar schreef dus een erg leuk, en voor ondernemers in spé ook zeer leerzaam boek. Maar is dat ook een heel goed boek? Er ontbreken twee lagen: een laag onder het verhaal met de gedachten en gevoelens van Spanjar zelf. Het kan gebeuren dat deze laag ontbreekt bij rechttoe-rechtaan ondernemers, maar bij Spanjar (Bach-, pop- en literatuurliefhebber) mag dit niet het geval zijn. Bovendien ontbreekt een laag boven het verhaal, de helikoptervisie met analyse en reflectie. Waarom werden welke stappen gezet, wat waren de redenen van succes en falen, wat was de betekenis van het sociale netwerk?

In die zin is de sympathieke Spanjar een maatje kleiner dan het fenomeen Mark Zuckerberg. Maar het boek moest af, Spanjar gaat op reis en duikt weer onder. Hij gaat naar Zuid-Amerika, waar hij niet bang hoeft te zijn dat hij als wereldtycoon wordt herkend.