Analisten zijn verbaasd over de overname van serverleverancier Sun Microsystems door databaseproducent Oracle. Onderzoeksbureau Gartner had een overname door Cisco waarschijnlijker geacht. Die netwerkleverancier is vorige maand begonnen aan het realiseren van zijn datacenterambities. Begin deze maand leek de overname van Sun door IBM nog bijna rond, maar de onderhandelingen strandden.

'Coopetition'

Softwareproducent Oracle gaat nu met Sun aan de haal. Het krijgt met deze koop naast software ook de relatief winstgevende servertak van Sun. Die hardwareactiviteiten concurreren wel met Oracle's hardwarepartners zoals HP en Dell. Die twee verdienen echter ook weer goed aan de Oracle-software en concurreren daar niet tot nauwelijks mee. Het is nog de vraag hoe de databaseproducent de balans gaat vinden. Amerikanen spreken hierbij van 'coopetition', een combinatie van samenwerking (cooperation) en concurrentie (competition).

Oracle heeft zelf al laten weten door deze overname 1,5 miljard dollar extra winst per jaar te halen. In het tweede jaar na de overname moet dat al 2 miljard zijn, aldus de koper. "Dat is qua winst per aandeel meer dan de overnames van BEA, Peoplesoft en Siebel bij elkaar opgeteld", zegt Oracle-president Safra Catz in de conference call direct na de bekendmaking van de overname. "Wij denken Sun veel winstgevender te kunnen runnen", zegt Catz die ook financieel directeur (cfo) is van de softwareproducent.

Ontslagen

Inmiddels zijn er al speculaties over een recordaantal ontslagen, die Oracle zou willen doorvoeren bij Sun. Dit is op basis van een rekensom gemaakt door financieel analist Tony Sacconaghi van investeringsbank Sanford C. Bernstein & Co. Hij stelt dat Sun in het nu lopende boekjaar 2010 geen 1,5 miljard dollar operationele winst kan halen, zoals Oracle nu voorspiegelt, maar slechts 800 miljoen.

Om die beoogde winst toch te halen, moet Oracle volgens hem drastische maatregelen nemen. Hij rekent voor dat dit neerkomt op 5500 tot wel 10.000 ontslagen, afhankelijk van de timing daarvan. Ict-onderzoeksbureau Technology Business Research (TBR) voorspelt ook ontslagen. Die vallen vooral in de afdelingen sales en marketing.

Daarnaast zal Oracle de kostenstructuur van Sun snel en flink aanpakken. "Dat betekent ontslagen over de brede linie en het hervormen van kostencentra zoals dienstverlening en support." TBR speculeert dat de ondersteuning overgeheveld kan worden van het naar het andere land. Dit om meer overeen te komen met de internationale opzet die Oracle zelf hanteert voor zijn support. De koper van Sun geeft geen commentaar op deze voorspellingen.

Het overgenomen bedrijf heeft in november al een flinke reorganisatie aangekondigd, waarbij het 5000 tot 6000 ontslagen doorvoert. Tijdens de overnamegesprekken die Sun volgens ingewijde bronnen voerde met IBM is die bezuiningsoperatie gewoon doorgegaan. Nu Oracle plots koper blijkt, kan die reorganisatie nog herzien worden. Dit laat woordvoerder Guus Vossenaar van Sun Nederland voorzichtig weten. Hij zegt dat de koop door Oracle ook voor Sun zelf een flinke verrassing is.

Hardwaretak

"Wat betreft systemen gaan we ons nu concentreren op onze gezamenlijke klanten", zegt Oracle-cfo Catz. Het merendeel van Oracle's databaseklanten draait die software op Solaris. Die Unix-variant van Sun draait op diens eigen UltraSparc-processors, maar er bestaat ook een uitvoering voor x86-chips. In de praktijk is de Sparc-uitvoering echter de belangrijkste van de twee.

Oracle-ceo en mede-oprichter Larry Ellison zegt dat Solaris op Sparc-processors en Java de doorslaggevende factoren zijn voor de overname van Sun. "Het bedrijf heeft diverse, spannende technologieën, maar die twee zijn doorslaggevend." Hij spreekt verder vooral over die software en niet over de onder Solaris liggende hardware.

Serverpartner Fujitsu

Analisten menen dan ook dat Oracle de hardwareactiviteiten van Sun op termijn best wel eens kan afstoten. Analist Peter Vermeulen van IDC Benelux noemt dat één van de twee scenario's. Collega Jim McGregor van onderzoeksbureau In-Stat zegt dat het afwachten is, maar schetst wel een aflopende zaak voor het Sparc-platform. Hij wijst op het dalende marktaandeel van Suns processorplatform en naar eerdere niche-zoektochten en processoroverstappen van serverleveranciers als SGI, NEC en Cray.

Als Oracle van de hardware af wil, is Suns serverpartner Fujitsu een waarschijnlijke koper. Die verzorgt immers al sinds juni 2004 de servers met reguliere UltraSparc-processors. De eerste berichten daarover zijn in oktober 2003 naar buiten gekomen. Sun is daarbij in wezen een oem-afnemer. Vóór deze samenwerking was Fujitsu de oem-partner.

Sun heeft de rollen omgedraaid om zich daarna te storten op het ontwerpen en benutten van geavanceerde multicore- en multithreaded-processors. Inmiddels is het duidelijk dat daar voor servers de toekomst ligt. Zowel IBM als Intel en AMD zijn afgestapt van steeds hogere kloksnelheden en gaan voor efficiëntere dataverwerking dankzij meerdere cores en threads.

Processors HP en IBM

HP lijkt een zeer onwaarschijnlijke kandidaat voor Suns hardwaretak. HP heeft de afgelopen jaren juist zijn diversiteit aan hardwareplatformen teruggedrongen. Diens servers hebben nu óf x64-processors van Intel en AMD óf de 64-bit Itanium-chips van Intel.

Een enkele analist wijst nog op IBM, die volgens ingewijde bronnen tot voor kort wel in gesprek was met Sun om het bedrijf over te nemen. IBM voert vele hardwareplatformen en besturingssystemen, waaronder sinds augustus 2007 ook Solaris van Sun.

IBM heeft in de loop der tijd echter meer uniformiteit doorgevoerd voor zijn processors. De eigen Power-architectuur dient voor zware servers, waaronder ook de Blue Gene-supercomputers. x64 van Intel en AMD is voor servers in het algemeen. Daarnaast heeft IBM de 64-bit Itanium uiteindelijk laten varen.

Totaaloplossing

Het tweede scenario dat IDC-analist Vermeulen schetst, is dat Oracle zich ontpopt als allesomvattende ict-aanbieder. Dat de softwareproducent zich stort op de datacentermarkt als end-to-end leverancier. Om daarmee ook sterker te staan tegenover een ict-reus als IBM. Ceo Larry Ellison sprak daar al over in de conference call direct nadat de overname bekend is gemaakt. "Oracle biedt nu complete systemen; vanaf de database tot aan de disk." Sun heeft immers in 2005 opslagleverancier Storagetek overgenomen. Dat bedrijf is vooral bekend van tape, maar maakt ook systemen met diskopslag.

Ellison zegt dat zijn bedrijf nu een breder bereik heeft. "Van storage, via besturingssystemen en servers, naar databases en middleware." Oracle heeft eerder al een kloon gemaakt van de Linux-distributie van Red Hat. Het heeft daarmee nog niet bepaald een positie in de markt veroverd, maar het kan meer zijn dan alleen het jennen van Red Hat. Ellison zegt ook dat Solaris weliswaar het grootste Oracle-platform is, maar dat nummer twee Linux belangrijk blijft voor zijn bedrijf.

Datacenters

Het nu opgekochte enorme bereik komt volgens de breedsprakige topman de klanten te goede. Hij stelt dat zowel Oracle als klanten nu flink kunnen besparen op de kosten voor systeemintegratie. "Dat kostenvoordeel geven wij door aan onze klanten", belooft Ellison. Ceo Jonathan Schwarz van Sun onderschrijft de datacenterambities van zijn nieuwe baas. "De ict-industrie gaat nu over van een focus op componenten naar nadruk op complete systemen."

Netwerkleverancier Cisco is vorige maand ook al gekomen met een compleet bladesysteem voor datacenters. Het neemt het daarmee op tegen IBM en HP. Laatstgenoemde komt nu met een weerwoord daarop. "Oracle is nu beter toegerust voor het bieden van brede ict-oplossingen dan elke andere leverancier", pocht Sun-topman Schwarz nu.

Open source-kant

Hij benadrukt ook de open source-kant van Sun en stelt dat Oracle die strategie voortzet. Terwijl Ellison ook hints geeft over het beter op elkaar afstemmen van zijn software op Solaris, denken sommige experts ook aan een combinatie van OpenSolaris en Linux. Suns Jonathan Schwarz sloot een dergelijke mashup in 2007 al niet uit. Hij reageerde op zijn blog toen op een posting van Linux-schepper Linus Torvalds.

Het lijkt niet waarschijnlijk dat Oracle de open source van Sun afknijpt. Laatstgenoemde heeft op dat gebied een goede reputatie, maar de databasemaker doet er zelf ook aan. Het is ooit de ondersteuning van Oracle-programmatuur op Linux geweest die dat open source-besturingssysteem een flinke boost heeft gegeven in de zakelijke markt. Tot die tijd diende Linux vooral als goedkope frontend-webserver. Experts en analisten vrezen echter wel dat Oracle de open source-licenties flink te gelde gaat maken. Ook om de al openlijk gestelde winstdoelen te halen.

In de open source-boedel van Sun zit ook de bekende MySQL-database. Sun heeft die begin vorig jaar opgekocht nadat Oracle in 2007 interesse had getoond in de Zweedse databasemaker. De populariteit van MySQL heeft de databaseproducent er in 2005 al toe gebracht een gratis instapuitvoering van zijn database aan te bieden. Onder Sun heeft MySQL echter geleden onder leegloop en fragmentatie; topmensen zijn opgestapt en afsplitsingen zijn ontstaan.

Oracle kan de oorspronkelijke open source-database - en eventueel ook de afsplitsingen - opnemen in zijn productaanbod en dan verdienen aan support. Het kan het ook gebruiken als opstap naar de eigen programmatuur.