De Terug naar de Dino's-hype maakt behalve Dinoplaatjes nog iets anders populair: de VR-bril. In de kartonnen bril die bij de Albert Heijn ligt plaats je een smartphone om bewegende 3D-beelden te bekijken, net zoals bij Google Cardboard (waar we later in dit artikel nog op terugkomen). De kartonnen bril is €2,49 (een plastic versie kost €6,99) en de bijbehorende app is gratis. VR is dus opeens heel betaalbaar.

Van Rift naar Cardboard

Het gebeurt op grotere schaal met 'echte' hardware als de Oculus Rift, de Samsung Gear VR en HTC Vive, en apparaten die eraan komen zoals de HoloLens van Microsoft en PlayStation VR van Sony. Dit zijn apparaten die zich richten op gamen en kosten vele honderden euro's. Met brillen als de VR Bril van de Albert Heijn kun je voor een paar euro ook even proeven.

Die ervaring is begonnen met Google en zijn experimentele Cardboard. Dat is een VR-bril van karton, waarbij je twee lenzen hebt die zich richten op een smartphone met een scherm met hoge resolutie, bijvoorbeeld een iPhone van de laatste vijf jaar of een high-end Android-toestel. De meeste brillen als cardboard zijn geschikt voor high-end smartphones, maar het formaat is meestal ongeschikt voor toestellen van 6 inch of groter.

De brillen, in principe simpele smartphonehouders voor op je hoofd, zie je steeds vaker langskomen in verschillende varianten, omdat het zo'n goedkope oplossing is en met gemak een veel diepere AR-ervaring biedt dan enkel de smartphone. Augmented Reality op de smartphone leek even groot te worden, maar zelfs Nederlandse pionier Layar heeft de publieke markt jaren geleden schijnbaar opgegeven en richt zich op AR-advertenties voor printmedia.

Brillen in alle smaken

Behalve Cardboard heb je bijvoorbeeld ook brillen van View-Master, die je wellicht nog kent van het speelgoed van vroeger met de cirkels dia's, twee versies van de Albert Heijn (karton en eentje van plastic en een hoofdband) en een van onze redacteuren heeft er bijvoorbeeld eentje van Eindhovens journalistiek medium e52, dat er met een VR-camera op pad gaat om bijvoorbeeld de huldiging van PSV vorig jaar in VR-beeld te brengen.

Laten we eens kijken naar de apps en brillen die je voor weinig kunt oppikken. De meeste brillen zijn bedoeld voor een combinatie met een specifieke app, maar werken vervolgens voor alle AR en VR die met hetzelfde basisprincipe werken. Zo kun je de foto's van e52 in de bril van de Appie bekijken en andersom Dino's in de bril van e52.

Hierna: De 'hardware' en VR-apps.

Het begon allemaal, naast de gespecialiseerde hardware die werd gepionierd door Oculus VR natuurlijk, met Google Cardboard. Google heeft een hele collectie apps in Google Play die geschikt zijn voor virtual reality. Je kunt een versie kopen van een bril die geschikt is voor Google Cardboard in vele kleuren en varianten vanaf €14,99. Let op, hier is in de regel een toestel voor nodig met moderne specificaties, bijvoorbeeld de HTC M8, met de Moto E gaat het je helaas niet lukken.

Wel of geen knop

Je hebt in de regel twee soorten VR-apps: eentje met een kijkervaring waar je doorheen wordt geleid volledig in virtual reality en de andere soort vereist interactie. Daarom zijn sommige brillen uitgerust met een knop om apps een instructie te kunnen geven. De Cardboard 1 en de brillen van Albert Heijn hebben bijvoorbeeld een magnetisch schuifknopje om interactieve elementen te kunnen bedienen.

Zonder die knop ben je enigszins beperkt in je keuze van VR-apps, want alleen de passieve apps kun je dan gebruiken. Diverse apps bouwen een VR-feature in, bijvoorbeeld in Disneys Star Wars-app die in Google Play is te vinden. Je kunt, als je bijvoorbeeld een ander mobiel platform gebruikt dan Android, naar een mobiele site, bijvoorbeeld die van Star Wars om je onder te dompelen in virtual reality.

De virtual reality-ervaring van Star Wars: The Force Awakens kun je ook in de browser bekijken, maar een VR-bril als cardboard word je er dieper ingesleurd.

Met Cardboard krijg je in een paar plaatjes karton met vouwranden en klittenband, twee lenzen, magneetjes (voor de bediening) en elastiek (om de smartphone in de doos te bevestigen). Je moet de kartonnen VR-doos zelf nog even in elkaar zetten, wat voor sommige mensen wat meer vraagt van hun knutseltalenten dan anderen. De v2 is één plaat en daarmee een stuk simpeler te monteren Vervolgens houd je de doos met smartphone met je handen voor je gezicht als een verrekijker, in tegenstelling tot modellen die een hoofdband leveren.

Apps en SDK's

Er zijn diverse varianten van het model, inclusief een versie met NFC-tag. De NFC-tag kun je programmeren om een specifieke app te starten, wat als voordeel heeft dat je Cardboard 'voelt' welke app hij moet starten. De feature wordt verder nog weinig ingezet, dus mogelijk is het je de vijf euro meer voor de NFC-functionaliteit niet waard.

Het basisidee van de apps voor dit soort VR is simpele stereoscopie: deel het scherm op in twee vensters en stuur zo specifieke beeldinformatie naar het linker- en rechteroog. De lenzen zorgen voor een kussenvormige en tonvormige vertekening om een diepte-effect te creëren. Ontwikkelaars kunnen aan de slag met de Google VR SDK voor Android (in Android Studio met Gradle-plugins), iOS (Xcode en OpenGL-kennis vereist) en 3D-engine Unity en hoeven door de OpenGL-libraries en andere toevoegingen zelf geen grafische berekeningen te maken.

Hierna: Andere brillen en de geëvolueerde versie van Cardboard: Daydream.

Hier op de redactie hebben we onverwacht veel plezier gehad met de goedkope VR Bril van de Albert Heijn die een van onze redacteuren gisteravond nog even heeft gekocht. Met de bijbehorende Terug naar de Dino's-app zie je dinosauriërs om je heen lopen en onder begeleiding van een virtuele versie van de immer enthousiaste Freek Vonk. Deze bril heeft ook de magnetische knop onderin die we kennen van Google Cardboard, een element dat overigens niet werkt met elke smartphone.

Dino's, achtbanen en porno

Ook kun je de headset dus gebruiken voor Cardboard-apps, diverse iOS-apps (als deze achtbaan of de lancering van een raket), de 3D-reportages van e52 en zelfs virtual reality-porno. De brillen zelf koop je bijna overal, in verschillende prijsklassen - van simpele kartonnen varianten tot uitgebreide modellen met controller.

VR is in de mode aan het raken: van serieuze journalistiek tot aan educatieve en leuke video's en porno.

Google's Daydream gaat een stap verder dan Cardboard die vooral de potentie voor mainstream-toepassingen demonstreerde. De nieuwe VR-toepassing verschijnt samen met Android N, die een VR-modus toevoegt - voor high-end toestellen tenminste. Waar Cardboard het experiment was om te kijken of er animo is voor VR, is Daydream het volwaardige platform, met interactieve elementen en bediening.

Dagdromen met VR

Het bedrijf werkt samen met producenten van smartphones voor hardware die 'Daydream-ready' is en Google geeft een nieuwe headset met losse controller uit om de nieuwe VR beter te beheersen. Potentieel werkt het platform ook met invoerapparaten van bijvoorbeeld de Samsung Gear VR of de HTC Vive. Google introduceerde Daydream onlangs op ontwikkelaarscongres I/O en dit najaar verschijnen de headset en compatibele apparaten officieel.

Brillen zijn dus breed verkrijgbaar, er zijn genoeg compatibele apps om je een tijd te vermaken. VR gaat dus duidelijk mainstream, wat alvast één voorspelling is waar deze redacteur glorieus naast zat toen hij stelde dat Virtual Reality in 2016 vanwege de absurde prijsstelling niks zou worden.

Tot slot: een lijst met VR-apps

Als laatste een kort lijstje met tips voor VR-apps waar we hier op de redactie lol van hebben gehad voor als je aan de slag wilt met die bril van je kinderen:

  • AH Dino's (Android, iOS) De app van de Terug naar de Dino's-plaatjes.
  • Liftoff VR (Android, iOS) Een vrij passief maar geinige raketlancering in 3D.
  • VR Rollercoaster (Android, iOS) Er zijn meerdere achtbaan-apps, maar deze vonden we het leukst, vanwege het gevoel meegesleurd te worden.
  • Sisters (Android, iOS) Een leeg huis, een onweersbui, een spookverschijning - ervaar dit horrorstukje met een koptelefoon.
  • Insidious VR (Android, iOS) Een traditioneler spookhuis in 3D die als tie-in dient voor de horrorfilm Insidious, Chapter 3.
  • Jaunt VR (Android, iOS) Met dank aan de tip van lezer eurojojo: deze app laat vooral zien hoeveel interactie er met een creatieve UI mogelijk is zonder dat je een controller hoeft te gebruiken. Mochten jullie meer tips hebben, laat het vooral weten.