Nu de processor-oorlog weer in volle gang bezig is en AMD en intel elkaar weer ouderwets proberen te overtroeven (terwijl ze op andere gebieden juist de handen ineen slaan) kan het zijn dat de drang voor het bouwen van een nieuw systeem weer groot is. Wij horen steeds vaker dat mensen door de bomen het bos niet meer zien en mensen zelfs een beetje geïntimideerd raken van al het nieuwe jargon dat op ze wordt afgevuurd als zij op zoek gaan naar informatie op dit gebied.

Quadcores, hyper-threading, turbo-boosting, cachegrootte, zelfs voor mensen die verstand van zaken hebben op dit gebied kan het soms overweldigend zijn. Moet je als hardcore gamer bijvoorbeeld genoegen nemen met een i5, of kan je beter voor een i7 of zelfs een i9 gaan als je de nieuwste games op de hoogste instellingen en resolutie wilt spelen? Is het verstandig om direct voor de nieuwste chipsetgeneratie te gaan en voor een processor te kiezen die overweg kan met hyper-threading? Hoe belangrijk zijn kloksnelheden vandaag de dag nog? Wij zetten het allemaal voor je op een rijtje.

Je huidige Intel-processor begrijpen

Voordat je op zoek gaat naar een nieuwe processor, is het wellicht handig eerst te kijken wat je op dit moment hebt. De snelste manier waarop je dat op een Windows-computer kan doen is door met de rechtermuisknop op "deze computer" of "mijn pc" te klikken en op eigenschappen te klikken. Er verschijnt een scherm waarin staat hoeveel geheugen er in je computer bevindt, het merk en type processor en het versienummer van je besturingssysteem. Als we kijken naar de processor zie je bijvoorbeeld Intel Core i7-4790 of Intel Core i7-8500U staan. Ook wordt er vermeld op welke kloksnelheid de processor draait.

De lange tekenreeks achter de naam van de processor kan misschien een beetje intimiderend of verwarrend overkomen dus we helpen je op weg door deze te ontleden:


"Intel Core" spreekt voor zich. We weten dat Intel ook andere processormodellen als de Celeron, Pentium en Xeon maakt, maar wij focussen ons nu vooral op de krachtigere consumentenlijn, de Core-serie dus.

I7 geeft de stijl en het ontwerp van de microarchitectuur binnen de processor aan. De i3, i5, i7 of i9 zijn subcategorieën op basis van specificaties als aantal cores, kloksnelheid, cachegrootte en ondersteuning voor geavanceerde features als Turbo Boost 2.0 en Hyper Threading. De Core i5 en i7 desktop processoren zijn meestal quad core-ships terwijl de i3 dual core zijn.

Als je kijkt naar de SKU en gen-markers zal je zien dat in ons voorbeeld, de "4790", een vierde generatie processor. De SKU, "790" kan je zien als een serienummer of ID nummer. In ons andere voorbeeld, de "i7-8650U" heeft een extra "U" achter de SKU welke staat voor "Ultra Low Power".

Intel heeft er soms een handje van de betekenissen en codes te wijzigen dus mocht je niet helemaal zeker weten of deze gegevens kloppen voor jouw processor, kijk dan eens naar Intel's eigen lijst.

Hoe belangrijk is de generatie van mijn processor?

Best veel. De korte versie is, hoe hoger het generatienummer hoe beter (nieuwer). Toch kan de exacte omvang van de verbeteringen behoorlijk verschillen.

Als we bijvoorbeeld kijken naar de achtste generatie Core-processoren en Intel moeten geloven, zou deze nieuwe processoren 40 procent sneller moeten zijn dan de zevende generatie-processoren. Het hangt er echter wel vanaf welke modellen je precies met elkaar vergelijkt, het helpt daarbij niet dat de modelnummers niet altijd overeen komen. Er mag dan wel een i7-8850U bestaan, maar er is geen i7-7850U om deze mee te vergelijken.

Zijn meer cores beter?

Hier is geen eenduidig antwoord op te geven. Logischerwijs zou een groter aantal cores beter zijn. Een processor met een enkele core kan slechts een enkele thread per keer kunnen uitvoeren en een processor met twee cores twee keer zoveel, een quadcore-processor kan er vier uitvoeren etc., etc. (Overigens is het allemaal niet zo zwart wit, maar daar komen we later nog op terug).

Wat is een thread eigenlijk precies? De simpelste uitleg is een continue stroom van data die door je processor loopt. Bijna alles wat in je pc gebeurt, gebeurt in threads die worden verwerkt door je processor.

Logischerwijs betekent dat meer cores dus meer processen tegelijk kan uitvoeren wat weer betekent dat je pc sneller en efficiënter opdrachten kan uitvoeren. Toch is dat niet altijd zo simpel. Ga daarom niet blindelings voor de processor met de meeste cores, er zijn namelijk nog meer belangrijke factoren die de snelheid van je processor bepalen waaronder de kloksnelheid. Hoe hoger deze kloksnelheid is, hoe meer instructies de processor kan uitvoeren in een enkele kloktik.

Welke kloksnelheid is geschikt voor mij?

Goede vraag, ook hier geldt dat hoger meestal beter is. Een hogere kloksnelheid genereert echter weer meer warmte en daarom worden processoren met meerdere cores op een lagere snelheid geklokt. Een processor met veel cores zal je niet altijd de beste prestaties geven.

Wat is dan een goede kloksnelheid? Dat hangt er vanaf wat je doet met je pc. Sommige applicaties gebruiken slechts een enkele thread terwijl andere er meerdere tegelijk gebruiken. Video edit-software, sommige games en grafische pakketten zijn multi-threaded waardoor een processor met meer cores een significant prestatievoordeel oplevert.

Voor alledaagse dingen als internetten is een i5-processor met een hogere kloksnelheid waarschijnlijk beter dan een dikke i7. Je kan dan dus beter gaan voor een processor met minder cores die draait op een hogere kloksnelheid.

Wat is hyper threading?

We schreven eerder dat een processorcore over het algemeen één thread per keer aankan en een processor met twee cores dus twee threads tegelijk kan verwerken. Intel heeft echter een feature geintroduceerd genaamd hyper threading.

Deze techniek zorgt ervoor dat een enkele core twee threads tegelijk kan verwerken waardoor het aantal cores in je systeem virtueel verdubbeld wordt. Dat betekent dat je kersverse i5 met vier fysieke cores acht threads tegelijk kan verwerken, een flinke prestatieboost dus.


Cachegrootte

Als je processor keer op keer dezelfde data moet blijven gebruiken, slaat het deze data op in het geheugen van de processor zelf. Dit wordt cachegeheugen genoemd en is sneller dan het werkgeheugen dat op je moederbord is geprikt. Hoe groter het cachegeheugen is, hoe meer data er direct beschikbaar is voor de processor, zeer goed voor de prestaties van je systeem.

Ook hier geldt: hoe meer cachegeheugen hoe beter, maar dan zonder de mitsen, maren en addertjes onder het gras. Meer is dus altijd beter in dit geval.

De zevende generatie i3 en i5-processoren en de U- en Y-series hebben over het algemeen 3 of 4 MB cache-geheugen aan boord terwijl de i7 altijd 4 MB cache beschikbaar heeft. De achtste generatie-processoren hebben 6, 8, 9 of 12 MB beschikbaar.

Wat is Turbo Boost?

Intels Turbo Boost tech zorgt ervoor dat een processor dynamisch de kloksnelheid verhoogt wanneer dat nodig is. Daarbij wordt gekeken naar het aantal actieve cores, huidige energieconsumptie geschatte energieconsumptie na de boost en de temperatuur van de processor.

Simpel gezegd: Intels Turbo Boost monitort hoe je je processor gebruikt en kijkt hoe dichtbij de chip tegen de maximale TDP (Thermal Design Power) aan zit. Op basis daarvan verhoogt het de snelheid om het maximale uit de processor te trekken.

Deze techniek is aanwezig in veel zevende- en achtste generatie- Core i5 en i7-processoren onder de naam Turbo Boost Technology 2.0. De i9 heeft een verbeterde versie aan boord die het bedrijf Turbo Boost Max technology 3.0 noemt.

Deze verbeterde versie selecteert de beste core in de fabriek, vervolgens laat de driver het besturingssysteem applicaties koppelen aan de twee snelste cores als er maar 1 thread kan worden gebruikt. Deze driver is compatibel met Windows 7, 8.1 en 10.

Wat moet ik nemen: i3, i5, i7 of i9?

Core i5 is beter/krachtiger dan i3, i7 is beter dan i5 en i9 is weer beter dan i7, maar het hangt er sterk vanaf wat je precies met je computer gaat doen, het is dus niet slim om altijd maar de krachtigste processor aan te schaffen.

Het is niet verstandig om een dikke i9 te nemen als je alleen maar gaat internetten of een video gaat kijken. De krachtigste i9-7980X heeft 18 cores (geklokt op 2,6 Ghz) en kan 32 threads tegelijk verwerken terwijl de goedkoopste i9-7900X 10 cores aan boord heeft (en 20 threads tegelijk aankan) en draait op 3.3 GHz.

Dat klinkt natuurlijk geweldig, maar houd er rekening mee dat er maar weinig software is die op dit moment al deze threads tegelijk kan gebruiken, vooral games laten het op dat gebied afweten.

De i7 en i9 mogen dan wel stukken krachtiger zijn dan de i3 en de i5, het kan zomaar zijn dat je systeem efficiënter is met deze modellen aan boord. Het blijft dus altijd belangrijk te kijken welke software je op je systeem gaat draaien en met hoeveel threads deze uiteindelijk overweg kan.