Virtual reality heeft de wereld niet zo hard veroverd als een paar jaar geleden nog werd verwacht, maar ondertussen krijgt VR wel steeds meer voet aan de grond. Volgens IDC stijgt de markt voor VR en AR rustig verder, naar 8,9 miljoen verkochte units dit jaar, een verhoging van 6 procent ten opzichte van 2017.

"Consumenten kunnen eenvoudiger te gebruiken apparaten op lagere prijspunten tegemoet zien", schrijft het onderzoeksbureau. "Combineer dat met toenemende content van gameproducenten, filmstudio's en zelfs opleidingsinstituten, en we zien een mooiere toekomst voor de adoptie van virtual reality", aldus analist Jitesh Ubrani van IDC.

Laten we eens kijken naar wat nu beschikbaar is aan VR-headsets zodat je goed beslagen ten ijs komt mocht je een virtual reality-systeem willen aanschaffen dit jaar. We beginnen met bedrade sets (die je koppelt aan een pc) en nemen daarna een kijkje naar draadloze sets en eindigen met VR via headsets waar je je smartphone voor gebruikt.

Oculus Rift

We moeten een artikel over VR natuurlijk beginnen met de headset waarmee de huidige opleving begon: de Oculus Rift. De eerder nog op handen zijnde Rift 2 is inmiddels geschrapt en oprichter Brendan Iribe heeft uit onvrede eigenaar Facebook - die Oculus in 2014 kocht - verlaten, zo meldde TechCrunch deze week.

Dat neemt niet weg dat Oculus een van de drie grootste namen in de VR-markt is. Het bedrijf is naar verwachting dit jaar goed voor 19,4 procent van de VR-verkoop. De Rift is een bedrade headset: je koppelt hem aan een pc om de ingebouwde VR-applicaties en de apps in de Oculus Store te kunnen draaien.

Hoeveel software is beschikbaar?

Volgens Oculus zijn er honderden VR-ervaringen beschikbaar voor de Oculus Rift. In tegenstelling tot de concurrentie van HTC, heeft Oculus daarnaast geïnvesteerd in enkele aantrekkelijke en high-profile exclusieve titels voor zijn VR-platform, zoals Robo Recall, Marvel Powers United VR, Lone Echo en Star Wars: Vader Immortal.

Wat zijn de nadelen?

Los van de aanschafkosten en de krachtige pc die vereist is (minimaal Core i5-4590 met tenminste NVIDIA GTX 1060 en 8 GB werkgeheugen) zijn de technische specificaties niet zo fors als in vergelijking met de Vive van HTC. Ook heb je minder accessoires beschikbaar.

Ook betekent het kopen van de Rift dat je je vastlegt aan het Oculus-ecosysteem en dat is eigendom van Facebook. Gezien diens tanende reputatie op het gebied van beveiliging en privacy, zal dit een belangrijke afweging zijn voor bewuste kopers.

Hoeveel kost hij?

De Rift met controllers kun je voor zo'n 450 euro aanschaffen.

HTC Vive

Gameproducent Valve ontwikkelde samen met hardwaremaker HTC de Vive. Toen hij uitkwam in 2016 was het verkoopargument de feature room-scale VR. Dat houdt in dat je enkele externe sensoren inzet om bewegingen in de ruimte te vertalen naar de virtuele. Als je een stap naar rechts zet in de fysieke wereld, zet je een stap naar rechts in de virtuele wereld.

Ondertussen heeft de Rift van Oculus een vergelijkbare tracking-functionaliteit gekregen. Volgens cijfers van SuperData is HTC dit jaar goed voor 12,9 procent van de verkoop. Net als de Rift is ook dit een bedrade headset en heb je een pc nodig (vrijwel dezelfde minimale eisen als de Rift, maar 4 GB RAM in plaats van 8).

Hoeveel software is beschikbaar?

Software is een van de grote verschillen tussen de Vive en de Rift. Bij die laatste zitten gebruikers vast aan de content die beschikbaar is in de Oculus Store, Vive-gebruikers hebben meerdere kanalen tot hun beschikking.

Ten eerste is dat Steam VR-content via Valve's platform Steam. Ten tweede is er HTC's VivePort, een abonnementendienst die toegang geeft tot bundels VR-content. Zie het als Netflix voor VR. Ten derde zijn er de exclusieve Rift-titels via een open source workaround gemaand Revive.

Dit is misschien wel de belangrijkste reden dat gebruikers voor de Vive kiezen: vanwege de rijke content-opties.

Wat zijn de nadelen?

Hoewel de Rift nou niet bepaald goedkoop is, is hij nog steeds stukken goedkoper dan de HTC Vive. Die is op het moment van schrijven zo'n 200 euro duurder dan de Rift. Bovendien wordt hij minder breed aangeboden, omdat er harder wordt ingezet op de Vive Pro, waar we zo op terugkomen.

Een ander nadeel is dat het wat meer kennis nodig heeft van de techniek om te configureren en dat kan de doorsnee gebruiker afschrikken.

Hoeveel kost hij?

De HTC Vive met toebehoren als controllers en sensoren kun je kopen (als je hem kunt vinden) voor 600 á 650 euro.

HTC Vive Pro

De Vive Pro is de krachtigere versie van de HTC Vive en richt zich meer op serieuze of zakelijke gebruikers. De Pro heeft de hoogste resolutie die je op dit moment kunt vinden voor een VR-headset, dus als je dat zoekt, is dit het VR-systeem voor jou, met een resolutie die neerkomt op 1440 pixels per inch.

Ook worden grotere ruimtes ondersteund: tien bij tien meter en de controllers hebben Steam VR Tracking 2.0-sensoren voor betrouwbaardere bewegingsinvoer. De Vive Pro heeft verder ergonomische verbeteringen die HTC goed heeft afgekeken bij de concurrentie.

Hoeveel software is beschikbaar?

Dat is hetzelfde als bij de originele Vive: Valve's SteamVR, HTC's platform VivePort en open source-systeem Revive dat Rift-content ontsluit.

Wat zijn de nadelen?

Hij is fors duurder dan de andere headsets. Je kunt twee Rifts van Oculus kopen voor de prijs van één Vive Pro van HTC. Technisch gezien is de Vive Pro veel beter, maar je moet bereid zijn om flink te investeren in je VR-systeem (vergeet de pc niet) als je deze headset wilt gebruiken.

Hoeveel kost hij?

De HTC Vive Pro kost je exclusief controllers al zo'n 900 euro. Met controller en sensoren zit je al gauw op een eurootje of 1400.

Sony PlayStation VR

In 2016 bracht Sony de PlayStation VR-headset uit, een accessoire voor de PlayStation 4 waarmee gamers op hun console thuis virtual reality kunnen ervaren. Het is een OLED-scherm met een 1080p resolutie en er is momenteel niets vergelijkbaars op gameplatforms van Nintendo of Microsoft. Stiekem is dit de grootste speler geworden: 43 procent van de VR-verkoop komt dit jaar van Sony, becijfert SuperData.

Hoeveel software is beschikbaar?

Momenteel zijn er meer dan 400 PlayStation VR-games. Net als met Oculus Rift heeft Sony een paar high-profile titels gescoord om de appeal ten opzichte van concurrerende VR-headsets te verhogen. Denk aan Star Trek: Bridge Crew, Skyrim VR, Gran Turismo Sport en Resident Evil 7 die de aandacht van consumenten moet trekken.

Wat zijn de nadelen?

Het grootste nadeel is ongetwijfeld de selectie aan content en het gebrek aan controle dat je hebt als gebruiker. Je zit vast aan de PS4 en een pc is geen optie. Dat betekent ook geen content van de Vive of Oculus. Bovendien zorgt het gebrek aan concurrentie ervoor dat de software prijzig is en de keus lager.

De focus ligt duidelijk op games. Dus als je een VR-ervaring wilt die meer biedt dan gaming, is de PlayStation VR niet de optie voor jou.

Hoeveel kost hij?

Dit is dan weer een groot voordeel: de kosten liggen een stuk lager. Een PSVR-bundel (inclusief enkele games en camera die als sensor dient) is nog geen 340 euro, een losse bril (mocht je de camera al hebben) kost nog geen 300 euro. Wat betreft high-end bedrade VR is de PlayStation VR de betaalbaarste optie.

Windows Mixed Reality-headsets

Windows Mixed Reality is een VR/AR-platform dat Microsoft officieel toevoegde aan Windows 10 in de voorjaarsupdate van 2017. Net als de HTC Vive, Oculus Rift en PSVR is dit een bedrade headset waarbij je koppelt aan een systeem dat de VR verzorgt, in dit geval een VR-Ready Windows 10-pc.

Wie maken Windows MR-headsets?

De meeste grote fabrikanten maken hun eigen VR-headsets die zijn ontworpen voor Windows Mixed Reality, inclusife Dell, HP, Lenovo en Asus. Ze zijn doorgaans geprijsd zo rond de 600 euro en compatibel met zowel Windows Mixed Reality-apps als Valve's platform Steam VR.

Wat is het verschil met andere VR-platforms?

In tegenstelling tot hoe HTC en Oculus investeren in hun eigen ecosystemen, heeft Microsoft een beleid om de markt zelf zijn weg te laten vinden. Het resultaat is dat tot nu toe de softwarebibliotheek niet zo divers of robuust is. Op dit moment vind je in de Microsoft Store minder dan 200 MR-apps.

Het voordeel is dat de configuratie eenvoudig en rechttoe-rechtaan is, ongeacht het merk van jouw specifieke headset. Ook mooi is dat ze netjes samenwerken met content van Valve's Steam VR. Als je wilt experimenteren met VR, niet te maken wilt krijgen met Facebooks ecosysteem en minder wil uitgeven dan een Vive je zou kosten, is dit een interessante optie voor jou.

Tot zover de bedrade systemen. Vanaf nu hebben we het over standalone (draadloos) en VR-systemen waar je een smartphone voor nodig hebt. We beginnen met de bekendste draadloze VR-headset:

Oculus Go

De Oculus Go is de handzame versie van vlaggenschip Rift. Hij concurreert met Samsungs GearVR en Google's Daydream, maar in tegenstelling tot deze heeft de Go geen smartphone nodig. Het apparaat functioneert met de computer-elementen die in de headset zijn ingebouwd. De Oculus Go heeft een 2560 x 1440 WQHD LCD-scherm, 32 GB opslag (64 GB ook beschikbaar), ingebouwde ruimtelijke audio en geïntegreerde microfoon.

Hoeveel software is beschikbaar?

Facebook zegt een lineup van meer dan 1000 titels te hebben voor de Go.

Wat zijn de nadelen?

Je kunt momenteel alleen software gebruiken die speciaal voor de Oculus Go in de Oculus store us gezet. Hij is niet geschikt voor volledige room-scale VR zoals bij dedicated high-end headsets als de Rift en HTC Vive. Een ander nadeel is de accuduur: een volle accu gaat 2 á 3 uur mee.

Hoeveel kost hij?

Hij is dan weer niet zo prijzig. Een Oculus Go kost je, mede afhankelijk van de opslaggrootte ongeveer 230 tot 270 euro.

Google Daydream

Dit is een VR-systeem van Google dat is ontwikkeld voor gebruik met een compatibel Android-apparaat en apps die beschikbaar zijn in Google's app-store voor Daydream. Maar op dit moment zijn er niet eens zoveel apparaten die compatibel zijn. Denk aan high-end smartphones als de Pixel-serie, Samsung Galaxy S8 en S9, Huawei Mate 9 Pro, LG V30 en Moto Z.

Hoeveel software is beschikbaar?

Momenteel heeft Daydream VR zo'n 200 apps en games. Sommige daarvan hebben in-app aankopen, anderen zijn helemaal gratis.

Wat zijn de nadelen?

De softwarebibliotheek is vrij klein en omdat hij gebruikmaakt van je smartphone, zijn er enkele praktische zaken waar je rekening mee moet houden. Zo wordt je accu zwaarder belast dan normaal en als je gebeld wordt of een belangrijke melding krijgt, moet je de headset loshalen om hierop te reageren.

Hoeveel kost hij?

De officiële headset van Google is in prijs verlaagd en moet je nog geen 90 euro kosten. Daarvoor krijg je de vernieuwde headset en afstandsbediening.

Oculus Quest

Voorheen gedemonstreerd als Project Santa Cruz is de Quest Oculus nieuwste VR-bril die tussen de Rift en Go in zit qua capaciteiten en prijs. Net als de Go heeft hij geen extern apparaat als een smartphone of pc nodig. Hoewel hij niet zo krachtig is als een standalone computer, moet het apparaat wel dezelfde room-scale functionaliteit kunnen bieden.

Hoeveel software is beschikbaar?

Dat is lastig te beoordelen, omdat de headset pas in 2019 uitkomt. Facebook en Oculus zeggen dat ze met ontwikkelaars werken om het porten van content van andere Oculus-apparaten naar de Quest zo soepel mogelijk te maken en enkele high-profile namen als Robo Recall komen meteen met de release beschikbaar.

Wat zijn de nadelen?

We weten nog veel niet zeker, maar je kunt ervan uitgaan dat accuduur een nadeel zal zijn. Facebook heeft hier nog niets over gezegd. Daarnaast zal de bibliotheek aan VR-apps kleiner zijn dan de Oculus Go en Rift.

Hoeveel kost hij?

De prijs van de Oculus Quest is vastgesteld op 399 dollar.

Samsung Gear VR

Oculus heeft samen met Samsung de Gear VR ontwikkeld en de eerste versie verscheen in 2014 samen met de Galaxy S6 en S6+. Samsung ververst de hardware en software bij tijd en wijle. De recentste update kwam uit met de Galaxy Note 8 en heeft een nieuwe controller.

Hoeveel software is beschikbaar?

Dit valt samen met het kopje nadelen, want de software is de achilleshiel van Samsungs VR-project. Er zijn dan wel meer dan 1000 apps beschikbaar voor de Gear VR, maar daar zitten niet veel opvallende zaken of killer apps bij. Een ander nadeel is hetzelfde als met Daydream: je kunt je smartphone uiteraard niet normaal gebruiken tijdens een VR-sessie.

Hoeveel kost hij?

De Gear VR kost je zo rond de 60 euro voor de eerdere versie, de huidige (met nieuwe controller) hangt zo rond de 130 euro.