Het viel me al een tijdje op. In de grote november 2015 update van Windows 10 zaten een paar verbeteringen. Maar ik zag ze maar niet. Bijvoorbeeld dat de balkjes van een venster weer blauw waren in plaats van wit, net als in vorige Windows versies. Hierdoor zie je waar je een venster moet oppakken in plaats van dat je het zo'n beetje moet raden. Ik moet eens op zoek naar waar ik dat kan instellen dacht ik nog. Tot ik bij het starten van het schrijven van een nieuwe Windows 10 Universal app opeens een aantal elementaire zaken miste (voor de Visual Studio kenners: de WPF-designer ontbrak). Uit forums kwam een verdachte: mijn systeem zou nog draaien op build 10240. Dat was de versie die uitkwam op 15-7-2015! De huidige build, van 8-3, is 10586. De gebruikte versie is eenvoudig te controleren door in het zoekvak of een command prompt Winver in te typen.

Via het (oude) configuratiescherm, Programs and features, View installed updates en dan naar het kopje Microsoft Windows, zag ik dat updates regelmatig waren uitgevoerd. In totaal niet minder dan 5 PC's in ons bedrijf bleken build 10240 weer te geven. Daar zat een oude bij die al maanden niet aan geweest was, 1 die uitgestelde updates had, 2 waar de update is uitgesteld door het proces Microsoft Update op Disabled te zetten en een die alle updates automatisch gelijk binnen krijgt en inlogt met een Microsoft account. De 3 "uitgestelde" PC's waren gemiddeld om de 6-8 weken bijgewerkt wat ook te zien was in het configuratiescherm. Maar het starten van een update liet duidelijk zien: Your device is up to date.

Ik probeerde een aantal updates te de-installeren, weer via het oude configuratiescherm, Programs and features, View installed updates. Deze updates tonen zich met een KB code en een nummer, waarbij KB voor Knowledge Base staat. Als je regelmatig Windows bijwerkt krijg je vaak een oplossing voor 1 of 2 problemen in zo'n KB nummer. Doe je het niet zo vaak dan omvat één (ander) KB nummer veelal een hele serie van die wijzigingen. Bij twee ontbrak de mogelijkheid Uninstall helemaal. Ik haalde tot vorig jaar alle updates die ik kon wissen weg, liet Windows de updates weer installeren, maar 10240 bleef 10240.

Op de volgende pagina: Radicale, maar effectieve oplossing

De oplossing was radicaal maar effectief. Via de Media creation tool (MediaCreationTool.exe), downloadde ik de volledige Windows 10 versie; het programma kiest zelf al welke versie (taal, wel of niet Professional) bij de PC hoort en liet de download op een USB stick zetten. Vanuit Windows startte ik de Setup(.exe) op die USB stick en koos voor de installatie van Windows 10 met behoud van apps en data. Dat kost geruime tijd (al gauw een uur) maar hierna start Windows op en laat weten dat Windows is bijgewerkt en alle apps en data precies zo zijn gebleven als ze waren. Het belangrijkste: Winver geeft 10586 aan. En mijn vensterbalkjes zijn blauw, bij 2 Pc's.

De update blijkt echter een serie, soms bizarre, problemen te geven.

1 Een van de eerdere probeersels was de update uit te voeren met een Microsoft account actief in plaats van een lokaal account. Dat wil ik niet zo houden in de praktijk, dus zette ik na de geslaagde volledige upgrade het lokale account weer aan. De lokale inlog werkte goed, maar de volgende ochtend zag ik toch weer de naam van het Microsoft account staan. Nu kon ik het helemaal niet meer veranderen: na aanpassing kreeg ik de melding We're sorry but something went wrong. Your Microsoft account account wasn't changed to a local account. Code: 0x80004005. Ik kon op geen enkele manier het lokale account terugkrijgen. In een Elevated command prompt (deze krijg je als via de rechtermuistoets Run as Administrator kiest in plaats van direct te klikken op de snelkoppeling) type ik net user administrator /active:yes in. Hierdoor krijg ik er een Administrator account bij. Maar ook daarmee kon ik mijn account probleem niet oplossen.

2 Bij al mijn Remote Desktop toegangen tot klanten Pc's waarbij de 'credentials' worden onthouden moest ik deze weer invullen. Zoeken dus naar de wachtwoorden.

3 Diverse onderdelen van mijn klassieke Shell menu zijn verdwenen uit dat menu, zoals Hyper-V en de command prompt. De sneltoets Ctrl Alt M die ik aan de command prompt heb toegekend doet het ook niet meer.

4 Dan blijkt een beveiligd Office 2003 document niet meer te willen openen met het bekende wachtwoord. Dit is echt bizar. De andere (op het netwerk aangesloten) bijgewerkte PC opent hetzelfde document wel. Andere documenten met hetzelfde wachtwoord openen wel probleemloos. En als ik het document op de andere bijgewerkte PC zonder wachtwoord bewaar en op mijn bijgewerkte PC het wachtwoord opnieuw toeken kan ik het ook openen.

5 De 10586 versie houdt er niet van om je standaard programma's te blijven onthouden. Talloze malen moet ik opnieuw Open met - kies een ander programma waarbij ik steeds aankruis dat dit het standaard programma is waarmee ik dat type document wil openen. Even werkt het maar niet lang. Htm(l) bestanden worden met Edge geopend in plaats van Firefox, tekstbestanden met Notepad in plaats van Textpad en mediabestanden met Mediaplayer of de Film app in plaats van VLC Mediaplayer. Via Powershell verwijder ik een aantal apps (die niet standaard kunnen worden verwijderd). Het probleem doet zich echter niet alleen bij bestandstype voor waarvoor een Microsoft alternatief is, zoals je misschien zou denken. Een oorzaak kan het gebruik van een oudere Winzip versie zijn. Op de website van Winzip staat hiervoor een oplossing. Maar het probleem beperkt zich niet tot bestandstypen die ik vanuit een zip bestand met Winzip heb geopend.

op de volgende pagina: Terugdraaien dan maar?

Uiteindelijk besluit ik mijn upgrade voorlopig ongedaan te maken. Dit kan via Instellingen, Update & Security, Recovery. De vorige versie staat nog ergens in een ongeveer 16 Gb grote map op C. Dat lukt niet zomaar want Windows staat er op dat ik eerst mijn nadien aangemaakte Administrator account weghaal. Het intypen van net user administrator /active:no ,weer via de Elevated (Administrator) prompt, is niet genoeg. Ik kan nergens het account verwijderen. Nadat ik de PC heb opgestart in de Safe mode en de map c:\users\Administrator heb hernoemd naar c:\users\!Administrator start het herstel naar de vorige versie wel.

Wat blijkt? Nadat de upgrade is teruggedraaid zijn alle problemen opgelost! Ik kan mijn account weer terugzetten naar een lokaal account. Mijn beveiligd Word bestand, precies de versie die in 10586 niet meer kon worden geopend, opent weer probleemloos. Mijn menu's doen het weer en ook de Remote Desktop toegangen met passwords. En mijn bestandsassociaties blijven onthouden. Zelfs mijn Visual Studio project kan ik nu wel terugzetten op versie 10240 waardoor de WPF-designer het weer doet.

Ik vraag me af wat dit probleem veroorzaakte. Er is een tijdje sprake van geweest dat als iemand te lang Windows 10 niet zou updaten er nog wel veiligheidsupdates zouden binnenkomen maar geen productverbeteringen. Maar zo lang heb ik niet gewacht en bovendien: bij een van de systemen die op 10240 bleef staan staat alles standaard ingesteld, inclusief directe updates. En de blauwe balkjes dan? Ook die heb ik kunnen regelen, door een truc waarin ik de standaard Windows aero theme aanpas. De Windows Update service heb ik weer ik uitgeschakeld. Ik heb voorlopig even genoeg van Windows updates.