1. Pets.com

Deze webwinkel van het eerste uur zou het helemaal worden! Niks stenen, lekker online bestellen die dierenvoeding en -speeltjes. Opgezet in augustus 1998 en opgebrand in november 2000. Werd vooral bekend door zijn mascotte: een sokpop, die in tv-shows werd uitgenodigd en werd geïnterviewd in People magazine.

Lees ook: 15 jaar na de dotcomcrash: een bizarre terugblik.

Maar de verkoop van dierenaccessoires leverde enkel verlies op. In korte tijd verdampte maar liefst 300 miljoen dollar aan investeringen, weg in het digitale niets. Pets.com ging naar de beurs en was stortte vervolgens binnen 268 dagen brandend neer.

2. Boo.com

Een Britse snelbrander. Geboren in de herfst van 1998 verkocht Boo.com merkmode via het internet. In zes maanden tijd verbraste het voor 188 miljoen dollar aan durfkapitaal. Boo.com opende in de herfst van 1999 een kantoor in Amsterdam en groeide naar 400 medewerkers. Op. 18 mei 2000 werd de webwinkel onder curatele gesteld en uiteindelijk geliquideerd. Bovenaan de voorpagina van de webwinkel stond de waarschuwing "this site is designed for 56K modems and above".

Opmerkelijk: een dure advertentiecampagne miste doel omdat de website op dat moment nog niet klaar was. Bezoekers kwamen daardoor uit op een pagina van de hostingdienst. Het merk is uiteindelijk uit de failliete boedel gekocht door Fashionmall.com (uit 1994) en ook het bekende Miss Boo-karakter ging mee in die koop. De technologie achter de site werd gekocht door Bright Station voor 250.000 dollar, waarvan de oorspronkelijke waarde waarde 70 miljoen dollar was.

3. eToys

Eén van de eerste online speelgoedwinkels. Opgezet in 1997. In laatste kwartaal van 2000 maakte eToys maar liefst 74,5 miljoen dollar verlies. Uiteindelijk ging het bedrijf in februari 2001 bankroet met een schuldenlast van 247 miljoen dollar. De website werd uit de boedel gekocht door KBToys, dat uiteindelijk ook failliet ging. eToys.com is nu van de toenmalige grote concurrent Toys'R Us.

4. Computer.com

Computer.com, een geweldig merk, kwam online in 1999, middenin de hype. De bedoeling van de makers van de site was mensen te leren omgaan met computers. Met 7 miljoen dollar aan startkapitaal besloot het management de helft daarvan uit te geven in en rond de Super Bowl. Er werden drie commercials rond dat mega-event gedraaid. Daarna kwam er noodgedwongen nog een investering, van twee miljoen dollar, maar in 2000 werd de site uit arren moede verkocht aan Office Depot. Het is onduidelijk of er ooit inkomsten zijn geweest of dat er werkelijk diensten zijn verleend aan klanten.

5. America Online

America Online kennen we tegenwoordig beter als AOL. Het slokte onder meer bekende merken als CompuServe (samen met WorldCom), Winamp, ICQ en Netscape op. De internetaanbieder was zeer geliefd bij investeerders en wilde in januari 2000 zelfs het grootste mediabedrijf ter wereld, Time Warner, overnemen. Het zou de meest dramatische overname van beursgenoteerde bedrijven ooit worden. Na twee jaar werd de toevoeging AOL uit de naam AOL Time Warner geschrapt en ging AOL verder als zelfstandige divisie van Time Warner. Eind 2009 werd AOL geheel afgestoten door het mediabedrijf. In 2013 werd voor het eerst in acht jaar weer eens een omzetgroei in een kwartaal gerealiseerd.

6. WorldCom

Een van de grootste schandalen van de laatste twintig jaar (naast Enron) kwam van WorldCom. Het bedrijf werd betrapt op het oppoetsen van de cijfers in de hijgerige hype van de internetbubble. De navolgende klap voor de aandelenkoers leidde tot een van de grootste bankroetgevallen in de Amerikaanse historie. WorldCom kreeg onder meer bekendheid vanwege de acquisitie van CompuServe in 1998, een van de internetpioniers, waarvan juist de online diensten weer werden doorverkocht aan America Online. In 1999 wilden Sprint en het toenmalige MCI Worldcom fuseren, met een dealwaarde van 129 miljard dollar. Zowel de Amerikaanse als de Europese overheden staken daar een stokje voor. In 2000 ging het mis toen de winstcijfers werden opgepoetst nadat de dotcomcrisis en het mislukken van van de Sprint-overname het bedrijf parten speelden. Dat schandaal leidde in 2002 tot het bankroet. Daaruit ontstond weer MCI, dat in 2006 gekocht werd door Verizon.

7. Freeinternet.com

Eén van de grote ISP's van de VS was ooit Freeinternet.com. In 1998 opgezet en het bood, zoals de naam al verraadt, gratis internettoegang. Het bedrijf ging bankroet in oktober 2000, na het afblazen van de geplande beursgang. Freeinternet.com had over 1999 een omzet van nog geen miljoen dollar, maar verloor op die omzet wel liefst 19 miljoen dollar. Het bedrijf werd na het faillissement via een veiling gekocht door United Online, dat in 2008 het merk FreeInternet weer nieuw leven in blies als discountwinkel. FreeInternet.com was juist zo uniek vanwege het anoniem kunnen inbellen via eigen software en dialer. De dienst was gratis omdat er tijdens het internetten advertenties werden getoond. Het had tevens een mascotte, Baby Bob, die heel even een eigen tv-show had.

8. Inktomi

Inktomi bestond al vanaf 1996 en verzorgde de engine in de zoekmachine van HotBot, de toenmalige leider in de zoekmachineoorlog. HotBot stak AltaVista de loef af, Google was nog nergens te vinden. Later verzorgde Inktomi een advertentienetwerk, zoals Google dat nu ook doet. Het bedrijf haalde een beurswaarde van 25 miljard dollar in maart 2000 (241 dollar per aandeel), maar daarna stortte alles in. Uiteindelijk werd Inktomi gekocht door Yahoo voor 1,63 dollar per aandeel, 235 miljoen dollar in totaal.

9. Lycos

Lycos is al wat ouder, uit 1994. Het bedrijf groeide uiteindelijk uit tot 's werelds meest bezochte online platform in 1999. In 1997 was Lycos zelfs al winstgevend. Het kocht Tripod.com in 1998 voor slechts 58 miljoen dollar. In Europa deed het Amerikaanse Lycos zaken via een joint-venture met Bertelsmann, Lycos Europe. Dat werd in oktober 2000 gekocht voor 12,5 miljard dollar door internetaanbieder Terra, van het Spaanse Telefonica. Maar in 2003 werd Lycos alweer verkocht aan een Zuid-Koreaans bedrijf voor het schijntje van 95,4 miljoen dollar, slechts 2 procent van de waarde van drie jaar daarvoor. Lycos is nu weer terug als merk, net als het roemruchte Tripod.

10. WorldOnline

Het grootste beursdebacle in Nederland komt natuurlijk op conto van Nina Brink, met haar World Online. Opgericht in 1996 groeide WorldOnline uit naar 1,9 miljoen klanten in 2000, plus een vertegenwoordiging in 19 landen. En toen ging het mis. Want, met een enorme klap werd in maart 2000 de beursgang gemaakt, een van de grootste gehypte events in Nederland ooit. De waarde van het bedrijf werd gesteld op 12 miljard euro, terwijl het bedrijf in het jaar ervoor een omzet haalde van slechts 64 miljoen met een verlies van 91 miljoen euro!

Na de beursintroductie verdampte de waarde van het bedrijf in een week van 12 miljard naar 5 miljard. Die crash volgde op het nieuws dat Nina Brink al voor de IPO haar aandelen had verkocht voor 60 miljoen euro. Werknemers werden de dupe: zij en hun familieleden werden vooraf gestimuleerd om leningen aan te gaan om aandelen WorldOnline te kopen, die dus veel minder waard bleken dan de lening die ze waren aangegaan.

In april nam Brink ontslag, de maand erna startte de eerste collectieve rechtszaak tegen WOL en Brink. Het juridische getouwtrek zou meer dan 10 jaar duren. In september kocht Tiscali het Nederlandse bedrijf, een deal ter waarde van 5,1 miljard euro. OP 12 januari 2001 verdween WorldOnline definitief van de beurs, nadat Tiscali alle aandelen had binnengehaald. Het beursavontuur had nog geen jaar geduurd.

11. Lernout & Hauspie

Een waarlijk spookbedrijf, dat in 2000 ontmaskerd werd door de Wall Street Journal. Op zijn hoogtepunt had dit Vlaams bedrijf in spraaktechnologie een waarde van 10 miljard dollar. In 2000 kocht het eerst belangrijke concurrenten op (zoals het fameuze Dragon Systems), maar ondertussen was het bedrijf al op de korrel genomen door de Wall Street Journal vanwege het oppompen van de cijfers. Een groot deel van de gerapporteerde omzet bleek eenvoudigweg niet te bestaan. Na een jaar van ellende, waarin tevens de oprichters van het bedrijf werden gearresteerd, ging het bedrijf failliet.

BONUS: De gratis internetproviders

De dotcombubble trof ook allerlei aanbieders van gratis toegang tot het internet. Zoals we hadden Wish, Zonnet, NokNok en MyWeb. Zonnet maakte eind jaren negentig nog goede sier door zelfs complete pc's aan te bieden, met logo en al erop geplakt en geïnstalleerde (gratis) internetaanbieding. Zonnet was door Versatel, Radio 538 en Free Record Shop opgericht in 1999, maar wist nooit meer dan 100.000 klanten te bereiken. NokNok en Wish werden samengesmolten door het bedrijf van Maurice de Hond, Newconomy, maar uiteindelijk verkocht voor 2,3 miljoen euro terwijl er voor 100 miljoen gulden (45 miljoen euro) in was geïnvesteerd. Tiscali nam de bedrijven met gezamenlijk 130.000 abonnees over in 2001. KPN trok die boel in 2007 weer binnen en bracht de diensten onder bij Telfort.

Lees ook: 15 jaar na de dotcomcrash: een bizarre terugblik.