Het succes van Windows 3.0 was echter zo groot dat het zelfs Microsoft verraste en deed besluiten zich volledig op Windows te richten. Met latere versies zou men bijna alle computergebruikers aan zich weten te binden.

Het begin

Toen Bill Gates in 1982 over de Comdex-computerbeurs liep, zag hij een computer zonder zijn eigen DOS maar met een grafische interface. VisiOn van VisiCorp draaide op een standaard-pc, juist hét domein van Microsoft. Het voorval maakte Gates duidelijk dat ook Microsoft een eigen grafische gebruikersomgeving moest ontwikkelen en een jaar later kondigde hij op dezelfde beurs de eerste versie van Windows aan.

Verschijnen deed de het pas twee jaar later, in november 1985 en het bleek weinig meer dan een uitbreiding van MS DOS. Meegeleverde applicaties zoals MS-DOS Executive, Calendar,Write en Paint, hadden de gebruiker bovendien weinig te bieden. Succes bleef dan ook uit.

Functionaliteit die Gates graag wilde bieden zoals elkaar overlappende vensters en een prullenmand voor verwijderde bestanden, werden door Apple geclaimd en daardoor buiten het product gelaten. Deze problemen zijn in 1987 afgekocht en Windows 2.0 arriveert met iconen en de mogelijkheid informatie tussen applicaties te delen. Voor het eerst kwamen ook enkele niet door Microsoft ontwikkelde programma's voor Windows op de markt zoals PageMaker en CorelDraw.

Eerste doorbraak

Windows 3.0, dat in mei 1990 in de winkels kwam, markeert de eerste doorbraak naar het grote publiek. Met meer dan tien miljoen verkochte exemplaren worden zelfs applicatie-ontwikkelaars enthousiast. Versie 3.0 was een flinke stap voorwaarts met in de 386 Enhanced Mode ondersteuning voor meer dan 640Kb werkgeheugen en gebruik van 16 kleuren.

Daarna verschenen nog twee tussentijdse versies die het succes alleen maar groter maakten. Windows 3.1, dat in april 1992 werd vrijgegeven, bracht behalve True Type-lettertypes ook multimedia-ondersteuning voor de eerste geluidskaart voor de pc, de SoundBlaster Pro.

Windows 3.11 (november 1993) krijgt de toevoeging 'for workgroups' en is de eerste Windows die zich speciaal richt op bedrijven. 3.11 Is de eerste netwerkversie van Windows met ondersteuning voor werkgroepen en domeinen en de mogelijkheid tot het delen van bestanden.

Zakelijke versies

Begin jaren negentig komt er een einde aan de gezamenlijke ontwikkeling van OS/2 door Microsoft en IBM. De verlokking van een eigen besturingssysteem is te groot voor Microsoft, dat liever gaat bouwen aan Windows NT. Dat besturingssysteem, voluit 'New Technology' geheten, wordt volledig 32-bits, ondersteunt meer geheugen en werkt stabieler dankzij een betere controle van de samenwerking van hard- en software.

Gebruikers krijgen bovendien de beschikking over uitgebreide netwerkfuncties en het ntfs- bestandssysteem dat bestanden en mappen kan beveiligen. De afdeling marketing gebruikt de populariteit van 'de andere Windows-versie' en beslist dan Windows NT al in de eerste versie 3.1 heet.

Behalve NT Workstation voor gebruik op de pc verschijnt ook Windows NT 3.1 Advanced Server, in 1994 opgevolgd door Windows NT 3.5 Server. Door de snelle groei van lan-netwerken in die jaren weten deze al snel een eigen plek te veroveren.

Twee paden

De komst van Windows NT dwingt Microsoft in een spagaat. Terwijl de gebruikers nog massaal de oude 16-bits versies gebruiken wil Microsoft het liefst NT aanbevelen. Dat lijdt echter onder een verouderd uiterlijk en gebrek aan goede hardwaredrivers. Microsoft besluit de 32-bits kern van Windows NT ook te gaan gebruiken in de consumentenversies van Windows, een strategische aankondiging die men in 1992 bekendmaakt.

Men verkijkt zich echter op de impact van deze beslissing en als op 24 augustus 1995 Windows 95 verschijnt is die nog altijd grotendeels 16-bits. Het succes van Windows 95 is direct al enorm en dwingt Microsoft het moment waarop de consumentenversie van Windows op de NT-code zal zijn gebaseerd, voor zich uit te schuiven.

Eerst verschijnt Windows 98, dat de achterstand bij toepassingen voor het door Gates volledig onderschatte internet, aanpakt. Daarna volgt nog Windows Millennium Edition waarin Microsoft nadrukkelijker dan ooit eigen technieken zoals Internet Explorer en Media Player oplegt aan de inmiddels miljoenen gebruikers wereldwijd.

Het levert Microsoft een groot aantal klachten op van collega-bedrijven en nu ook van de politiek, die zich zowel in de Verenigde Staten als Europa vastbijt in dossiers over de zakelijke praktijken van het bedrijf uit Redmond.

Veiligheid en betrouwbaarheid

De opvolger van inmiddels Windows NT 4.0, Windows 2000, krijgt de gebruikersinterface van Windows 95 en biedt ondermeer Plug & Play en 'active directory' voor beter beheer in een professionele netwerkomgeving. Veel bedrijven kiezen er echter voor te wachten op Windows XP, dat in oktober 2001 verschijnt.

Microsoft heeft dan eindelijk de zakelijke en consumentenversies van Windows samengevoegd en het enthousiasme van de gebruikers is terug op het niveau van Windows 95. Microsoft beleeft behalve het verkoopsucces, echter maar weinig plezier aan het product.

Collega-bedrijven klagen Microsoft aan voor monopolistisch zakendoen terwijl pers en publiek het bedrijf aanspreken op de vele beveiligingsgaten die in de software worden ontdekt. De dreiging het lachertje van de klas te worden en zeker ook de concurrentie van gratis Unix-cloon Linux dwingen Microsoft de eigen producten kwalitatief te verbeteren, met Service Pack 2 voor Windows XP als meest aansprekende resultaat.

Ongekend succesvol

Na 25 jaar is de Windows-familie niet alleen succesvoller dan ooit maar ook groter dan ooit. Windows XP Media Center Edition en Windows XP Tabled PC Edition zijn afgeleiden van Windows XP zoals ook Windows Mobile en Windows XP Embedded dat zijn. De gebruikers kijken ondertussen uit naar alweer een volgende versie. Windows Longhorn staat voorlopig voor 2006 gepland.