DSL heeft toekomst, zo blijkt dit jaar uit diverse onderzoeken. KPN heeft de ergste kinderzieken met zijn ADSL-dienst Mxstream achter de rug en weet vele duizenden belangstellenden aan te sluiten via een van zijn providers. KPN is echter niet de enige: bedrijven als BaByXL en BBned breiden hun DSL-netwerken in rap tempo uit en voorzien diverse providers van breedbandige verbindingen. Liefhebbers van breedbandinternet krijgen op deze manier steeds meer keuze. De prijs voor de meeste pakketten is met zo'n 100 gulden per maand gelijk, waarmee Nederland iets boven het Europese gemiddelde ligt. Overigens kan niet iedere Nederlander meegenieten van het breedbandavontuur. Op het platteland moet men zich behelpen met ouderwetse analoge modems met bijbehorende hoge telefoonrekeningen. Er komen dan ook diverse acties op gang om kabel en DSL het platteland op te krijgen. Dergelijke initiatieven lijken weinig kans van slagen te hebben; voor de aanbieders is dit weinig lucratief. Dat er nog altijd dingen fout gaan met DSL bewijst Cistron. Vanwege de hoge snelheden geprezen door zijn gebruikers, maar zakelijk gezien een ramp. Het bedrijf blijkt geen extra financiering te kunnen aantrekken waarna in september de stekker eruit moet. Cistron kan de rekeningen aan KPN namelijk niet meer betalen. Directeur Tuinder stapt op en wordt opgevolgd door oudgediende Danny ter Haar. Later dit jaar maakt Cistron een doorstart en biedt in samenwerking met BBned weer DSL aan. De voorwaarden voor de gebruiker zijn echter veel minder gunstig dan voorheen.

Opta

Het gehele jaar vindt er druk overleg plaats tussen KPN enerzijds en de concurrentie anderzijds. Centraal twistpunt is de zogeheten ontbundelde aansluitlijn. Bedrijven als BaByXL en BBned zijn voor het laatste stukje lijn naar de eindgebruiker nog altijd afhankelijk van voormalig monopolist KPN. De van KPN afhankelijke partijen klagen dat ze teveel moeten betalen voor deze lijn. Bovendien zou KPN ze tegenwerken door niet toe te staan om spraak en data over één enkele lijn te vervoeren. BaByXL, Cistron en consorten moesten hiermee een volledige – en dus dure - aansluitlijn afnemen (zogeheten volledige ontbundeling). Na veel gekrakeel kwam er uiteindelijk een proef waarbij gedeelde toegang (linesharing) wel mogelijk was. Voor de consument heeft dit als voordeel dat hij zijn huidige telefoonabonnement via KPN gewoon kan behouden en geen extra lijn hoeft aan te vragen. Telecomwaakhond Opta stelt BaByXL eind november in het gelijk: KPN moet gedeelde toegang aanbieden tegen een kostengeoriënteerd tarief. Opta zegt onomwonden dat er voor 1 september 2001 sprake is geweest van discriminatie van aanbieders door KPN ten voordele van de eigen dienst Mxstream.

Kabel

Op het gebied van kabelinternet is het in 2001 een stuk minder rumoerig dan een jaar eerder, toen half Nederland over aanbieders als Chello en Casema heen viel. Dit jaar lijkt met name Chello zijn zaken wat beter op orde te hebben, alhoewel velen nog klagen over het gebrek aan dienstverlening. De mededeling van het worstelende moederbedrijf UPC dat er een paar honderd banen gaan verdwijnen, is voor de Consumentenbond aanleiding om te vrezen dat het allemaal alleen nog maar slechter zal worden. De kabelaanbieder met de beste reputatie - @Home – komt dit jaar geheel in handen van Essent Kabelcom.

Stopcontact

Ook dit jaar duikt het `internetten via het stopcontact' weer op. Energiebedrijf Nuon wil 'op korte termijn' deze zogeheten Powerline-communicatie in Nederland op de markt brengen. Voordat het definitieve besluit hierover begin 2002 valt, start Nuon een proef onder 250 huishoudens in de Arnhemse wijk Rijkerswoerd. Alhoewel het in Nederland een primeur zou betreffen, is het idee bepaald niet nieuw. In het verleden zijn al diverse proeven met internet via het elektriciteitsnetwerk gedaan. Zo deed het Nederlandse energiebedrijf Edon ooit mee aan een proef met Digital PowerLine, ontwikkeld door Nortel en het Engelse Norweb. Deze proef werd uiteindelijk eind 1999 afgeblazen vanwege te veel technische obstakels, zoals storing op de lijnen.

Breedband content

Steeds meer internetters mogen dan beschikking hebben over breedbandig internet, aan de aanbodkant is het flink behelpen. Geld verdienen met het aanbieden van filmpjes voor internet blijkt vooralsnog een weinig lucratieve onderneming. Diverse Nederlandse bedrijven die zich hiermee bezighouden, stoppen in 2001 met hun activiteiten. Hieronder bevinden zich Dion, ontwikkelaar van streaming video en Camoe Newsbytes. Voor de interactieve afdeling van het NOB blijkt weinig belangstelling. Bright Alley staat nog altijd te koop. Verder is daar nog Jamby. In samenwerking met dit `online entertainment bedrijf' van onder meer oud-Veronicamedewerker Adam Curry zet Veronica een aantal interactieve televisieprogramma's online. Het initiatief kan rekenen op veel landelijke publiciteit. Het blijkt echter geen succes. Veronica zegt niet veel later erg teleurgesteld te zijn in wat Jamby heeft gebracht. Het is wel erg veel geld voor erg weinig mensen, zo redeneert Veronica.

Flatfee

Tot slot wordt dit jaar een nieuw fenomeen geïntroduceerd: 06760-internet. Dit speciale inbelnummer is bedoeld voor dataverkeer. Nederlandse providers als Demon, Wanadoo, Het Net en Zon introduceren nieuwe abonnementsvormen die gebruikmaken van dit 06760-nummer. Providers krijgen de gelegenheid tikken per bulk in te kopen en een gedeelte van de korting door te berekenen aan de klant. In het kielzog hiervan beleeft ook de term `flatfee' een comeback. De providers willen dolgraag flatfee aanbieden, maar KPN ligt lange tijd dwars omdat het lokale internetverkeer altijd een grote bron van inkomsten heeft betekend. Opta besluit eind december dat zowel abonnees met ISDN-lijnen als met analoge lijnen moeten kunnen internetten zonder telefoontikken. Hiermee draait Opta zijn eerdere besluit dat internet zonder telefoontikken alleen in combinatie met ISDN geldt terug. Reden hiervoor is het feit dat KPN inmiddels heeft geïnvesteerd in zijn netwerk. Het argument dat er capaciteitsproblemen ontstaan als ook niet-ISDN klanten kunnen profiteren van tikloos internet gaat hiermee niet meer op. KPN wordt hiermee door Opta gedwongen providers de mogelijkheid te geven hun klanten internet zonder telefoontikken aan te bieden doordat ze capaciteit per bulk kunnen inkopen. Nederland heeft in het verleden verschillende flatfee-aanbieders gekend, waarvan de bekendste Superweb was. De belangstelling hiervoor was enorm, maar deze abonnementsvorm bleek uiteindelijk niet rendabel omdat de provider opdraaide voor de verbruikte tikken. Inmiddels is al het een en ander veranderd. Via de speciale 06760-inbelnummers wordt het dataverkeer in de KPN-centrale direct doorgesluisd naar de provider, waardoor de klant niets meer met KPN heeft te maken. Vooruitlopend op het besluit van Opta maakt Wanadoo bekend snel met een flatfee-abonnement te komen waarbij 24 uur per dag kan worden ingebeld. De provider heeft nu al een aantal pakketten waarbij er niet apart hoeft te worden betaald voor telefoontikken, maar er zijn beperkingen aan het aantal uur. Voor de klant lijkt het hierbij dat er sprake is van flatfee, maar de provider (in dit geval Wanadoo) moet nog altijd per tik afrekenen met KPN. Aan deze situatie komt een einde. In 2002 zullen verschillende ISP's met tikloze pakketten komen, zo is de verwachting.