Afgelopen jaar bracht een ommekeer in de juridische omgang met downloaden in Nederland. Eind juni verwierp de Haagse rechter het kabinetsstandpunt dat een 'privé-kopie van een illegale bron legaal is'. Dat oordeel was onderdeel van een vonnis in een bodemprocedure tussen de branchevereniging van producenten van lege gegevensdragers, zoals cd's en dvd's, tegen de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (SONT).

Die uitspraak luidde het eind in van de unieke Nederlandse situatie waarbij het downloaden van auteursrechtelijk materiaal door de vingers wordt gezien. De komende jaren moeten de gevolgen van de uitspraak duidelijk worden. Naast een verbod op downloaden, is het eventueel ook mogelijk om rechthebbenden via een verhoging van de kopieerheffing op mediadragers te compenseren voor het illegaal downloaden.

Kopieerheffing

Een kopieerheffing op harddiskrecorders, mp3-spelers en geheugenkaartjes kwam er ook in 2008 niet. Het tarief van nul euro werd een jaar 'bevroren'. De bestaande thuiskopieregeling werd opnieuw met een jaar verlengd.

Artiesten en acteurs verenigd in de stichting Norma vingen in 2008 bot bij de rechter in een poging dat bevriezingsbesluit ongedaan te maken. Maar voor 2009 kan bevriezing wel 'onevenredig nadelig' zijn, stelde de rechter. Dat wordt dus komend jaar vervolgd.

Sarkozy

Binnen de bestrijding van filesharing in Europa was er afgelopen jaar een leidende rol weggelegd voor de Franse president Sarkozy, zelf getrouwd met een zangeres en model. De Franse regering wil downloaders die hun gedrag niet veranderen zonder tussenkomst van de rechter een jaar lang van internet afsluiten.

Sarkozy's voorstel vond geen steun bij het Europese Parlement en de Europese Commissie. Die vinden dat de rechter zich over dit soort kwesties moet buigen. Eind november slaagde Sarkozy er toch in om via de Europese ministerraad het amendement van het europarlement dat het Franse anti-piratenplan blokeerde, te schrappen. Daardoor heeft Sarkozy voorlopig vrij spel, tot woede van sommige europarlementariërs.

De Franse entertainmentindustrie koos ook de harde lijn in 2008 en startte het vervolgen van de bedrijven achter enkele p2p-programma's zoals Limewire, Morpheus en Vuze. In Amerika bleef de muzieksector eerst nog doorgaan met het voeren van rechtszaken tegen downloadende burgers, maar aan het eind besloot de platenlobby dat de talloze rechtszaken meer kwaad doen dan goed. De RIAA probeert nu met isp's samen te werken om up- en downloaders van illegale content te weren.

Brein

In eigen land bleef piraterijbestrijder Stichting Brein zich vooral richten op het uit de lucht halen van tientallen Nederlandse torrentsites. Het belangrijkste proces dat Brein in 2008 opstartte was de bodemprocedure tegen de torrentportal Mininova uit de provincie Utrecht. Dat proces kan nog jaren gaan duren.

Mininova is een van de allergrootste torrentsites. Via de site zijn inmiddels bijna 7 miljard bittorrent-downloads gestart.

Games en DRM

Was 2007 nog het jaar dat de muziekwereld grotendeels afscheid nam van DRM op downloads, op gamegebied bleef DRM ook in 2008 een rol van betekenis spelen. Rond de kopierbeveiliging van het meest gehypte pc-spel van het jaar, Spore van Electronic Arts, ontstond een flinke rel. EA gebruikte de software SecureROM, terwijl dat niet op de doos stond. Gebruikers moesten zich verplicht authentificeren. Ook hield het programma stiekem bij hoelang een gebruiker online was.

De inzet van DRM kon niet voorkomen dat Spore werd gekraakt en dat het via p2p-netwerken het meest gepirateerde spel van 2008 werd met bijna 1,8 miljoen Bittorrent-downloads. EA kreeg ook twee rechtszaken over de onaangekondigde DRM aan zijn broek.

Betaald downloaden

Hoop voor het betaalde downloadmodel kwam er van de mobiele telefoon. Apple's App Store toonde aan dat mensen best willen betalen voor het downloaden van mobiele programma's mits dat maar makkelijk genoeg is. Google volgde met zijn Android Market het voorbeeld van Apple.

Ook rond mobiele muziekdownloads was er genoeg innovatie. Nokia kwam met Comes With Music: een jaar lang gratis downloads van miljoenen liedjes van de vier grote platenmaatschappijen bij aankoop van een telefoon. In 2009 wil Nokia dat model ook in Nederland aanbieden. Concurrent Sony Ericsson kondigde met zijn PlayNow Plus aan iets soortgelijks te zullen lanceren.

Streams als cashcow

Veel populairder dan downloads is echter het kijken en luisteren in Flash op sites geworden. Die trend zette zich in 2008 door. Maar 'persoonlijke radiodiensten' als Last.Fm en Pandora ondervonden hinder van torenhoge royaltykosten.

Intussen begint de entertainmentindustrie door te krijgen dat er geld is te verdienen met het vrijgeven van content op het web, in ruil voor advertentie-inkomsten. Zo zegt Universal Music inmiddels 'tientallen miljoenen dollars per jaar' te verdienen aan muziekvideo's op YouTube.