Windows 7 is zelfs door Webwereld-lezers uitgeroepen tot de ict-topper van dit jaar. Eenderde van de ruim 1500 stemmen waren voor Windows 7, terwijl voorganger Vista zowel in 2007 en als in 2008 tot ict-flop van het jaar werd benoemd. Zowel de ict-topper poll als de resulterende uitslag hebben wel tot flinke discussies geleid. Teken dat de nieuwe Windows-versie veel mensen bezighoudt.

Netjes op tijd

De nieuwe versie van het marktdominante pc-besturingssysteem heeft de markt echter nog niet veroverd. Daarvoor is de lancering eind oktober te laat in 2009 gekomen om dit jaar al een omslagpunt in zicht te hebben. Niet dat Windows 7 te laat is uitgekomen, in tegendeel. Het is zelfs iets eerder uitgekomen dan eerst door Microsoft gesteld.

Aanvankelijk was de planning om de nieuwe versie "begin 2010" uit te brengen. Wijs geworden door het lange ontwikkeltraject en vele uitstel van Vista heeft de leverancier lange tijd vastgehouden aan die ruime planning. Ook toen al duidelijk werd dat Windows 7 toch echt nog in 2009 uit zou komen.

Marktverovering

De verwachting is dat er niet veel meer in de weg staat voor de marktverovering van Windows 7. Immers, bij aanschaf van een nieuwe pc krijgt de consument automatisch Windows 7. 'Ontbundeling' van pc en OS gaat niet gebeuren, ondanks protesten en Kamervragen. De gemiddelde consument zit daar waarschijnlijk ook niet op te wachten, mogelijk net zo min als op een browserkeuzescherm. Diezelfde consument heeft vanwege slecht nieuws over Vista én de recessie geen nieuwe pc gekocht de afgelopen maanden, zo niet jaren. De consument gebruikt dus nog voornamelijk Windows XP.

Het bedrijfsleven zit ook nog op XP, grotendeels om dezelfde redenen als de consument. Upgraden gebeurt bij bedrijven echter niet automatisch met de aanschaf van nieuwe pc's. Vaak bewust niet; daarvoor zijn immers stabiele systeem-images compleet verpakt met de in gebruik zijnde bedrijfsapplicaties. Microsoft telt downgrades naar voorgaande Windows-versies echter als verkochte licenties voor de huidige, dus op papier zal Windows 7 het zeker maken.

Zakelijk gebruik

Hetzelfde gold voor Vista, maar dat is toch nooit voorbij de 18,8 procent marktaandeel (in augustus dit jaar) gekomen. Dat is mede veroorzaakt door de recessie, waardoor de verkoop van pc's is ingezakt. De downgrade-telling heeft dus niet echt gewicht in de schaal kunnen leggen doordat bedrijven rondkwamen met hun reeds aangeschafte licenties. Of met minder; door ontslagen zijn er ook minder pc's in gebruik.

Verder heeft Windows 7 al een snellere start gemaakt dan zijn voorganger. Zowel de verkoop als het daadwerkelijke gebruik zitten in de lift. Of dat in de praktijk ook aanhoudend blijkt, is een kwestie voor 2010. Veel bedrijven en organisaties kijken al wel actief naar 7 en doen er pilots mee. Natuurlijk, dat garandeert nog geen overstap, hoe graag Microsoft dat ook zou willen.

Afbouw XP

Een versterkende factor is wel dat ict-leveranciers hun support voor XP afbouwen. Microsoft zelf biedt nog ondersteuning tot 2014, maar de makers van hardwaredrivers en applicaties zullen XP naar verwachting al veel eerder laten vallen. Onderzoeksbureau Gartner waarschuwt daar ook al voor en maant bedrijven aan migratieplannen op te stellen. Niet upgraden is nu goedkoper, maar wreekt zich op termijn. Bovendien blijkt upgraden vanaf XP goedkoper dan vanaf Vista, als de rekensom voor de overstap maar volledig wordt gemaakt.

Halverwege 2009 was marktvorser IDC alvast overtuigd van het succes van het toen nog veraf zijnde Windows 7. Eind 2010 zal de helft van Microsofts zakelijke klanten over zijn, luidde de voorspelling. Voorganger Vista smelt als sneeuw voor de zon en zal tegen 2012 verdwenen zijn. Zelfs Gartner laat het standaardadvies 'Wacht op service pack 1' varen.

Slechte reputatie voorganger

Toegegeven, dergelijke argumenten en voorspellingen zijn toentertijd ook al aangevoerd voor de verwachte opmars van Vista. De problemen met die Windows-versie hebben samen met de onvoorziene algehele economische crisis roet in het eten gegooid. Problemen die technisch gezien grotendeels zijn opgelost met service pack 1 en toen 2 voor Vista. Maar het grotere probleem was - naast de crisis - dat Vista inmiddels een reputatie als Windows ME (Millennium Edition) heeft.

Woordvoerders en marketingmanagers van Microsoft Nederland hebben het tegenover Webwereld dan ook consequent over de "negatieve perceptie" van Vista. En met het nieuwe in zicht, is het toegeven van fouten in het verleden officieel toegestaan. Vista was toch iets minder goed, erkent Microsoft. En dat minpunt heeft een pluspunt: het is makkelijker te zeggen dat het nieuwe beter is, als het oude slecht is - of als slecht gezien wordt.

OS X en Linux tellen niet

Bovendien is nu het einde van de crisis in zicht, gelden de problemen van Vista niet voor 7 (zoals te hoge hardwarevereisten en verwarring over Vista Capable), tests en recensies van 7 zijn positief, en het gebruik zit wel degelijk in de lift. De ingewijde computergebruiker haalt ongetwijfeld alternatieven aan als Mac OS X en Linux, waarvan dit jaar ook enkele grote nieuwe releases zijn uitgekomen. Maar Snow Leopard en Ubuntu 9.10, om enkele van die vernieuwde alternatieven te noemen, hebben nauwelijks impact op de grote groep van Windows-gebruikers en op de pc-markt in het algemeen.

Een maand na het officieel uitkomen, stak Windows 7 qua marktaandeel al alle OS X-versies bij elkaar naar de kroon. Daarmee is niet gezegd dat het Apple slecht vergaat. De verkoop van Macs, met name laptops zit in de lift. Toch blijft het Mac-platform een David naast de Goliath die Windows is.

Het op de desktop weinig gebruikte Linux is zelfs voor de komst van 7 al gepasseerd. Het nieuwe besturingssysteem van Microsoft is vantevoren al uitgebreid aan de man gebracht middels bèta's, een release candidate en beschikbaarheid van de rtm (release to manufacturing) aan ontwikkelaars, ict-professionals en sommige zakelijke klanten.

Zelfs netbooks

Zelfs de prijsgevoelige categorie van de netbook valt voor Windows 7. Terwijl XP nog gewoon tot oktober 2010 leverbaar is voor netbooks, kiezen de meeste netbookmakers nu toch voor de instapuitvoering van Windows 7.

Eerder was de verwachting nog dat de functioneel beperkte Starter Edition en de duurdere volledige uitvoering van Windows 7 het zouden afleggen tegen de laaggeprijsde XP-licenties voor goedkope netbooks, waar de makers zeer lage marges op hebben. En dat terwijl de netbookmarkt juist ontstaan is met en dankzij Linux.

Eind 2010

Mogelijk dat Chrome OS in de tweede helft van 2010, wanneer het uitkomt op netbooks, hier verandering in brengt. Dat geldt ook voor toenemend gebruik van cloud-diensten, waardoor de traditionele desktop, en enigszins de reguliere laptop, er minder toe doet.

Beide types computer hebben echter nog wel een 'volledig' besturingssysteem nodig. In ieder geval tot Chrome OS op de markt is. Daarnaast speelt nog de opmars van de smartphone, waardoor desktop en laptop er minder toe doen. Welke invloed dit alles zal hebben op de pc-markt waar Windows domineert, zal blijken in dit nieuwe jaar.