"Virtualisatie is hét opstapje naar de cloud", zegt Laura DiDio, analiste van Information Technology Intelligence Consulting. Als je vandaag dus al virtuele servers hebt draaien in je datacenter, dan is de weg naar cloud computing soepel, aldus DiDio.

"Virtualisatie is de eerste stap. Je komt in aanraking met het “cloud-denken" over belangrijke voordelen zoals eenvoudiger onderhoud, lagere kosten, verbeterde betrouwbaarheid en betere schaalbaarheid. Bedrijven zijn momenteel verder met het gebruik van virtualisatie dan met de cloud. Virtualisatie is al gewoon geworden."

Virtualisatie 3.0

Het virtualisatieproces is begonnen toen bedrijven de afgelopen 10 jaar omvangrijke consolidatieprojecten zijn begonnen om minder kwijt te zijn aan kosten, onderhoud en ruimte in het datacenter. Aanvankelijk leek ook virtualisatie een beetje spannend, maar het bleek veel voordeel te bieden aan it-afdelingen en bedrijven.

"Cloud computing is een natuurlijk gevolg van virtualisatie", meent DiDio. "Het gaat erom dat je dingen deelt. Je gebruikt verschillende servers op één digitaal netwerk alsof het één computer is. Als je het goed uitvoert, dan zullen alle cloudomgevingen gebruikmaken van virtualisatie, maar niet alle virtuele systemen zijn gebaseerd op de cloud. Sommige bedrijven zullen nog altijd hun toepassingen blijven draaien in hun eigen datacenters."

Sinds het jaar 2000 is virtualisatie verder ontwikkeld, zegt Laura DiDio. "Virtualisatie 1.0 was nog redelijk eenvoudig en leverde onmiddellijk resultaten, met name in de periode na het barsten van de internetzeepbel. Veel gebruikers zeiden hiermee hun kosten te kunnen halveren. Later zagen we virtualisatie 2.0 en 3.0 en tegenwoordig zien we organisaties verder gaan met virtualisatie. In plaats van zich te beperken tot virtuele applicaties, storten zij zich ook op virtualisatie van desktop en dataopslag."

Met die ontwikkelingen in het achterhoofd heeft DiDio vijf tips voor een soepele en succesvolle overstap naar de cloud.

1. Voordat je je strategie bepaalt, moet je jezelf afvragen welke voordelen je wilt hebben van de cloud.

"Meestal willen bedrijven hun kosten ermee terugbrengen, het beheer vereenvoudigen, applicaties gemakkelijker aanbieden, hogere betrouwbaarheid en betere schaalbaarheid. Je moet de specifieke functies vaststellen ter ondersteuning van je belangrijkste apps."

2. Bespreek de grootste uitdagingen van de cloud voor de specifieke situatie van jouw bedrijf.

"Veiligheid is vanzelfsprekend enorm belangrijk voor bepaalde sectoren, net als wet- en regelgeving voor bijvoorbeeld banken en bedrijven in de gezondheidszorg, zegt DiDio. 'Kijk naar wat je doet en wat je nodig hebt."

3. Ontdek welk business model goed is voor je gebruikers en zaken.

"Je moet kiezen voor publieke of private clouds of een mengelmoes van beide systemen. Daarna kies je voor het soort cloudleverancier: SaaS, Platform-as-a-Service of Internet-as-a-Service? De meeste bedrijven nemen SaaS voor de applicaties die zij in de cloud draaien en laten het systeem opzetten door een externe kracht."

4. Controleer waar de data is en voel je gerust dat deze wordt behandeld door je cloudleveranciers.

"Let op de levensvatbaarheid van je leverancier, hun technische ondersteuning en hun reactietijd, adviseert DiDio. 'Vergeet niet te vragen naar latency-garanties. Je wilt niet dat je systemen trager worden."

"Veel mensen die overstappen op de cloud maken zich zorgen over de locatie van hun bedrijfsgegevens. Omdat je de data zelf niet kunt zien, moet je bijzonder veel vertrouwen hebben in je cloudaanbieder als je voor een openbare cloud kiest. Vraag ook naar de reactietijd voor als er zich problemen voordoen. Ook wil je weten of zij voldoen aan je verwachtingen van up-time en of de service-level agreements in orde zijn."

Volgens DiDio moet je ook achterhalen met welke andere 'huurders' je de servers deelt van je cloudaanbieder, zodat je applicaties en prestaties geen nadelen ondervinden van hun bezigheden. "In een publieke cloud heb je een multi-tenant-omgeving. Je hebt dus te maken met buren en moet je aanbieder vragen wie dat zijn. Krijg jij je rechtvaardige aandeel van de bronnen of wordt alles door een ander opgeschrokt?"

5. Investeer in opleiding en personeel als je om veiligheidsredenen een private cloud wilt beheren.

DiDio: "We praten veel met klanten die private clouds hebben. Meer bedrijven kiezen voor private clouds dan voor public clouds. Dat klinkt geweldig, maar om het goed te laten werken moet je investeren in opleiding en certificaties."

Het probleem is echter dat veel bedrijven tijdens de recente economische crisis hebben gesnoeid in hun it-personeelsbestand, zodat zij met minder mensen en lagere budgetten werken. Een van de eerste kostenbesparingen was op het geld voor opleidingen en het halen van certificaties. Als je aan de cloud begint, dan vraag je meer up-time en betrouwbaarheid aan je it-afdeling, evenals verhoogde veiligheid. Zorg er dan wel voor dat je de juiste opleidingen voor je it-personeel in huis haalt en dat je je bestaande infrastructuur onder de loep neemt.

Reken ook op kosten voor nieuwe hardware. DiDio: "Als je nieuwere applicaties laat draaien op vijf jaar oude servers, dan kan dat problemen opleveren. Zorg dat je actuele hardware en software hebt, voldoende om alle werklast aan te kunnen. Let erop dat je de virtuele en cloudomgevingen goed configureert."

Houd binnen je cloudstrategie ook rekening met disaster recovery en voorzieningen voor back-ups, zegt DiDio.

"Neem je tijd"

Zodra je deze zaken hebt overwogen, moet je goed nadenken voordat je echt overstapt op de cloud. DiDio: "Ga niet overhaast te werk en verlies het perspectief van je gebruikers niet uit het oog. Bespreek de overstap samen met de CEO, CIO, CTO, COO en alle andere medewerkers van it, telecom en facilititair beheer."

Laat je it-managers vertellen over hun ervaringen met de leveranciers, zegt DiDio. Ze kunnen je vertellen dat een aanbieder weliswaar goedkoop is, maar dat deze weinig ondersteuning biedt of onvoldoende aandacht voor je heeft vanwege een recente overname. De tijd die je aan deze gesprekken besteed, voordat het contract met de leveranciers is gesloten, verdient zich uiteindelijk uitgebreid terug.

"Doe zoveel mogelijk onderzoek. Technologieën als virtualisatie en cloud kunnen veel voordelen bieden, maar je kunt ze niet zomaar op tafel toveren. Neem je tijd en zoek alles goed uit. Zoals alle technologieën kleven er zowel voor- als nadelen aan", aldus DiDio.

Het idee dat virtualisatie een prima overgang biedt naar cloud computing is een nieuwe en groeiende trend, meent DiDio. Grote spelers zijn de pioniers op dit gebied, van Dell tot Hewlett-Packard en IBM, Microsoft en andere it-bedrijven. "Zij verweven hun virtuele omgevingen zodat zij kunnen dien als opstapjes naar de cloud. Microsoft heeft nu versies van op de cloud gebaseerde applicaties zoals Azure en SQL Server. Zowel de gebruikers als de leveranciers gaan dezelfde kant op", besluit DiDio.