Windows 7

De op dit moment duidelijkste prestatie die de opstappende Sinofsky heeft neergezet, is Windows 7. Wellicht zijn grootste prestatie, maar dat moet de tijd nog uitwijzen. Nadat Microsoft jarenlang is verzand in ontwikkelwerk voor de Windows-release met de codenaam Longhorn, kwam de softwaregigant met Windows Vista op de proppen. Die zwaardere nieuwe versie kon niet op een warm onthaal rekenen, door een meerderheid aan factoren.

Enerzijds de hogere systeemeisen in de praktijk, anderzijds de met opzet verlaagde vereisten voor het omstreden 'Vista Capable'. Daarnaast kwamen veel van de geplande of beloofde Longhorn-nieuwigheden niet of niet goed uit de verf. Vijf jaar na de komst van Windows XP stelde Vista veel gebruikers teleur.

Aan de toen gepromoveerde Sinofsky de zware taak om de volgende Windows-versie te maken. Én binnen korte tijd én met het streven Windows weer flink vlotter te maken. Twee subdoelen die qua belang geen kleine rol spelen. Beide zijn door Sinofsky gehaald. De toezegging dat Windows 7 binnen drie jaar na Vista zou verschijnen, is ingelost. En niet eens op de valreep, wat Microsoft eerder altijd gebeurde met releases.

Windows 8

Windows 8 is vooralsnog niet met open armen ontvangen, maar feit is wel dat Sinofsky opnieuw een grote Windows-release op tijd heeft afgekregen. Bovendien is dat opnieuw een versie die relatief licht is. De Windows-topman heeft ruim een jaar geleden een nog niet geoptimaliseerde preview van Windows 8 geshowd, draaiend op zijn antieke Lenovo-netbook met een lichte Intel Atom-processor en een magere 1 GB aan geheugen. Op diezelfde machine demonstreerde hij ooit de preview van Windows 7.

Én Windows 8 is opnieuw een release die flinke veranderingen brengt, alleen zorgt dat wederom voor controverse. Juist die ophef valt ook als wapenfeit van Sinofsky te zien. Hij heeft het aangedurfd én het er binnen Microsoft doorgekregen dat de desktop passé is. Dat Windows iets geheel nieuws moet doen, of proberen, om nog mee te kunnen gaan in de tablettoekomst. Want het pc-dominante besturingssysteem telt niet mee op de grote en groeiende markt voor draagbare touch-computers.

Of de geheel herziene gui (graphical user interface) van Windows 8 aanslaat en Microsoft weer laat meespelen, is nog de vraag. Bronnen binnen Microsoft spreken in verband met Sinofsky's vertrek van zwaar teleurstellende verkoopcijfers bij de start van het nieuwe besturingssysteem. Maar om een veteraan met flinke trofeeën in zijn kast dáárover al binnen een maand na de productrelease te laten vertrekken?

ARM en eigen tablets

Tegelijk met de overgang naar touch en de daarvoor ontwikkelde Metro-gui doet Microsoft nog een gewaagde overstap. Een volgens sommige analisten hoognodige stap. Weg van de exclusieve trouw aan de jarenlange processorpartner Intel. En op weg naar het in tablets en smartphones alomtegenwoordige ARM. Die energiezuinige chips hebben zich al flink bewezen in de mobiele markt. Een markt waar zowel Intel als Microsoft na jaren van flinke inspanningen én grote investeringen weinig tot geen voet aan de grond hebben.

De omarming van het alternatieve processorplatform ten gunste van tablets wordt door Microsoft nog versterkt door die risicovolle stap niet alleen aan zijn trouwe pc-partners over te laten. Die computerfabrikanten zijn in de loop der jaren zelf ook ontrouw geweest door te flirten met ARM-tablets, met daarop Android van Google. Dus komt Microsoft met eigen tablets: één met ARM-processor en Windows RT, en één met Intel-chip en het volledige Windows 8.

Het gebrek aan computerinnovatie door pc-makers valt die bedrijven zelf te verwijten, maar ook het model van die markt waarbij (lage) prijs het belangrijkste criterium lijkt te zijn. Hier heeft Microsoft ook zelf aan bijgedragen, met de prijzen die het rekent voor Windows. Die prijzen voor dat besturingssysteem zijn in de loop der jaren niet zozeer gestegen, maar de overige componenten zijn wel veel goedkoper geworden.

Sinofsky's bijdragen aan Microsoft zijn heus niet alleen voor Windows en ook niet alleen van de afgelopen paar jaar. Lees verder op pagina 2.

Oer-Office en ribbon

Vóór zijn benoeming tot Windows-hoofd, om herhaling van het Longhorn-debakel te voorkomen, heeft Sinofsky hoge ogen gegooid voor die andere melkkoe van Microsoft: Office. In de pc-oertijd heeft hij de ontwikkeling van Office 95 gestuurd, wat een belangrijk product was voor het toen nieuwe Winwows 95. Een softwarecombi die veel toenmalige concurrenten - al dan niet indirect - de das om heeft gedaan.

Sinofsky had ook de leiding over de ontwikkeling van technologie die Office 95 heeft gedeeld met opvolger 97. Mogelijk dat die nieuwe versie daardoor binnen slechts twee jaar al op de markt kon komen. Het delen van grote brokken code was toen geen gegeven voor grote nieuwe releases, waarin veel veranderingen en verbeteringen werden doorgevoerd.

Naast zijn bijdragen aan antiek Office heeft Sinofsky ook latere versies overzien. Van Office 2000, XP en 2003 naar versie 2007 met de nieuwe ribbon-interface. Dat taakgerichte lint moet de vele, vele functies van Microsofts applicatiepakket uit de verborgen sub-submenu's tevoorschijn toveren en de gebruiker meer ten dienst staan. De ribbon is niet direct positief ontvangen, maar is inmiddels goed doorgedrongen. Niet alleen in latere Office-versies en onder Office-gebruikers, maar ook in Windows en zelfs in open source-concurrentie als OpenOffice.

Geen teamplayer

Volgens ingewijden is één van de hoofdredenen voor Sinofsky's onverwachte vertrek het feit dat hij geen teamplayer is. Er zou een slechte werkverhouding zijn tussen de Windows-topman en zijn managementcollega's. Techblog AllThingsD van zakenkrant The Wall Street Journal trekt de link met de recent bij Apple weggestuurde iOS-topman Scott Forstall. Ook die zou geregeld overhoop hebben gelegen met andere topmanagers.

Maar het zijn van een teamplayer is geen garantie voor succes. De nu aan de kant gezette Sinofsky heeft er wel ruim 23 jaar bij Microsoft opzitten. In die tijd is hij opgeklommen van technisch softwaredesigner via Office-programmeur en later directeur van die Microsoft-melkkoe, naar uiteindelijk hoogste baas voor kernproduct Windows. Geen geringe prestaties.

Sterker nog: het valt te betwijfelen of een sympathieke, meegaande teamplayer het zo ver geschopt zou hebben. Andere eigengereide, en zelfs dictatoriale managers hebben in de geschiedenis veel weten te bereiken. Voor hun zelf, voor hun divisie en product, voor het gehele bedrijf en soms zelfs voor de ict-industrie en de wereld. Niet al non-teamplayers zijn van hetzelfde kaliber en Sinofsky is nooit tot het ceo-schap doorgedrongen. Maar zachte heelmeesters zorgen hoe dan ook niet voor grootse prestaties.