De tentakels uit Silicon Valley reiken ver. Niet alleen de computerindustrie wordt gedomineerd door de Amerikanen, ook traditionele industrieën en lokale startups moeten zich steeds vaker zorgen maken. Dan is er nog het fundamentele verschil op het gebied van privacy én lopen er behoorlijk veel dubieuze belastingconstructies door ons continent.

Volgens veel Europese politici moet hier een einde aan gemaakt worden. Zij blazen hoog van de toren, starten onderzoeken of vechten bedrijfsmodellen aan bij de rechter. Een onvervalste vorm van protectionisme of gaan de grote boze bedrijven echt te ver?

Oordeel zelf, bij deze opsomming van invloedrijke Amerikaanse techbedrijven die onder vuur liggen in Europa.

1. Google

Komt er ooit nog schot in deze zaak? Brussel maakt zich in het geval van Google vooral zorgen over concurrentievervalsing oftewel antitrust. De mededingingsautoriteit onderzoekt het bedrijf al sinds 2010, toen Microsoft en andere concurrenten een klacht hadden ingediend bij de Europese Commissie over de dominante positie van Google in de Europese zoekmarkt.

Een langdurig onderzoek, kun je wel stellen. Brussel zwalkt van concessie naar concessie in het moeras van onderhandelingen en gelobby. Nog steeds is er geen definitieve schikking of zelfs boete, al lijkt die er wel aan te komen.

Dan is er nog het alleen in Europa afgedwongen vergeetrecht en de zogenaamde 'Google-taks'. Bij dat laatste willen Europese uitgevers dat Google gaat betalen voor het herpubliceren van (nieuws)artikelen. Aggregators zoals Google moeten betalen, vinden zij. Wat in de praktijk neer komt op schikken. Of stimuleren. Hoe dan ook, Google ligt onder vuur, ook nog eens vanwege gehanteerde belastingconstructies, die we hierna behandelen.

2.Apple

Net als het trotse Google maakt Apple gebruik van de zogeheten "Dutch Sandwich". Een handige belastingroute waarbij omzetten via Amsterdam naar een belastingparadijs worden geboekt, omarmt door ook Microsoft, Dell en Amazon, die we straks nog behandelen. Apple is echter een van de meest notoire belastingontwijkers - daarmee een voorbeeld voor veel andere bedrijven - en in 2014 zelfs beschuldigd van het ontvangen van Ierse staatsteun.

Dus moeten volgens Brussel de schijnconstructies met postbus-bv's in heel Europa worden verboden en dat betekent dat de wetten in veel lidstaten, dus ook in ons land, moeten worden aangepast. Terwijl dat nog loopt, wordt Apple alweer op ander front onderzocht, namelijk de deal met muzieklabels.

De mededingingswaakhond snuffelt momenteel naar de gemaakte afspraken voor Apple's verwachte relaunch van muziekstreamingdienst Beats Music, mogelijk na klachten van concurrenten zoals Spotify.

3. Microsoft, Dell en Amazon

We blijven nog even bij de belastingen. Want ook de praktijken van Microsoft, retailreus Amazon en computergigant Dell liggen onder vuur. Het e-commercebedrijf uit Seattle heeft met name de Britten achter zich aanzitten, al gebruikte Amazon al in 2012 zijn "banenscheppend vermogen" om telkens weer opnieuw druk te zetten op lokale overheden om belastingbetaling uit te stellen. Uitleg over de constructies aan de Tweede Kamer weigert Amazon pertinent.

Microsoft en Dell doen eigenlijk niet anders. Zo eisen bijvoorbeeld de Denen miljarden aan ontweken belasting van Microsoft en zit het net als Dell in het Britse en Franse beklaagdenbankje. Toch zal uiteindelijk de Europese Commissie uitsluitsel moeten geven over wat volgens de één creatief boekhouden is en volgens de ander schaamteloze belastingontduiking.

4. Uber

Dan taxi-appbedrijf Uber. Disruptief en voor veel mensen het schoolvoorbeeld van de deeleconomie. Toch krijgt het bedrijf rechtszaak na rechtszaak aan de broek, ook in Europa. Vooral de komst van UberPOP, de dienst met particuliere chauffeurs, zorgt voor onrust. Dat is namelijk het faciliteren van illegaal personenvervoer en dus oneerlijke concurrentie, vindt de taxibranche.

Uber gaat onverschrokken door én vecht terug via Brussel. Daarbij wil het met vorige week ingediende klachten in Duitsland, Frankrijk en Spanje nieuwe transportregels afdwingen en voorkomen dat diensten zoals nu het geval, worden verboden door de rechter. De Europese Commissie kijkt momenteel "zorgvuldig" naar de klachten, die de toekomst van Uber in Europa grotendeels zullen bepalen.

5.Facebook

In navolging van Nederland, Duitsland en België zijn ook de privacytoezichthouders van Frankrijk, Spanje en Italië op Facebook gesprongen. Het sociale netwerk heeft een zeer omstreden geschiedenis met de privacy van zijn gebruikers. Daar kan intussen ook de mogelijk illegale datakoppeling aan worden toegevoegd, na het opkopen van populaire diensten zoals WhatsApp en Instagram.

De groeiende roedel waakhonden wil gezamenlijk een vuist maken tegen deze praktijken. Facebook kon zich tot voor kort verschuilen achter het Ierse hoofdkantoor, maar in februari 2014 kreeg de databeschermingswet van Duitsland voor het eerst voorrang bij die van het Europese vestigingsland. Dat opent mogelijk nieuwe deuren en ook Facebook ligt dus aardig onder vuur.

Facebook is ook de kruiwagen naar het mogelijk sneuvelen van Safe Harbor, het antieke en fragiele akkoord dat eind jaren '90 in het leven is geroepen om Amerikaanse bedrijven aan onze van oudsher veel strengere privacyregels te laten voldoen. De rechtszaak van privacyrebel Max Schrems tegen Facebook is doorverwezen naar de hoogste Europese rechter in Luxemburg, dat binnenkort met zijn uitspraak komt.

Een zaak die, zoveel is zeker, alle Amerikaanse bedrijven die actief zijn in Europa met argusogen volgen.