Die indruk blijft achter na een uitgebreide studie van het Aanbestedingsdocument, een vertrouwelijk document dat in handen is van de Webwereld-redactie. Webwereld vraagt met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) nadere informatie op.

De niet-openbare aanbesteding, met de codenaam GOUD (Gezamenlijke Ontwikkeling Uniforme rijksDesktop), vraagt om een proof-of-concept voor een nieuwe overheidsdesktop. In totaal gaat het om 3.000 tot 21.000 werkplekken op een aantal ministeries en centrale overheden. Het ministerie van Financiën voert de regie.

Geen ruimte voor andere besturingssystemen

Het eisenpakket vraagt diverse malen om ondersteuning van specifieke Microsoft-technieken. Zo moet Active Directory controle krijgen over logins, instellingen van de lokale firewalls en de wachttijd waarbinnen een werkstation zich automatisch vergrendelt. Alternatieve leveranciers, zoals Sun Microsystems en Novell, bieden weliswaar vergelijkbare functionaliteit, maar moeten dan via een omweg met Active Directory integreren.

Verder valt de harde eis op dat de oplossing onder andere moet werken met clientsoftware als Filemaker Pro, Microsoft's FoxPro, SQL Server Client en het .NET-platform. FoxPro databases en applicaties kunnen technisch probleemloos op Linux draaien en ook voor .NET zijn er niet-Microsoft oplossingen in de markt.

Open standaarden

De aanbesteding is vooral opvallend vaag in de ondersteuning van open standaarden en open source. Nergens wordt aangestuurd op het openbreken van gesloten standaarden, in tegenstelling tot de eisen die het Actieplan Open Standaarden van staatssecretaris Heemskerk daarvoor stelt.

De aanbesteding vraagt juist om ondersteuning van MDB-bestanden, een gesloten standaard van Microsofts Access database programma. Financiën wil wel werken met zowel ODF als OpenXML, maar geeft tegelijkertijd aan dat het converteren van macro's weinig tot geen moeite mag kosten.

Pikant detail daarbij is dat juist de stuwende krachten achter het Actieplan van Heemskerk nu onder de aanbesteding vallen: de NMa, OPTA, het Agentschap voor duurzaamheid en innovatie SenterNovem en de Ministeries van Economische Zaken en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Trusted Computing

In het document wordt ook een voorkeur uitgesproken voor de Trusted Platform Module (TPM), speciale beveiligingschip die wordt verguisd door privacy- en open-sourceaanhangers. "Indien dit door de hardware wordt ondersteund vindt versleuteling plaats via een in de hardware ingebouwde TPM", schrijven de opstellers. "De oplossing bevat functionaliteit om in combinatie deze TPM versleuteling van lokale data toe te passen."

De TPM is sterk omstreden omdat hij gebruikt kan worden om digital rights management af te dwingen. Daarmee zou een besturingssysteem bepaalde applicaties buiten de deur kunnen houden.

WOB-procedure

Het ministerie van Financiën was niet beschikbaar voor commentaar. "Aangezien u niet een van deze leveranciers vertegenwoordigt en/of begeleidt bij hun inschrijving, kunnen we op dit moment uw vragen niet beantwoorden omdat deze fase vertrouwelijk en niet-openbaar is", schrijft Jeroen Sprenger, directeur Voorlichting & Communicatie van het ministerie van Financiën. "Volgens plan eindigt de aanbesteding op 4 maart 2008 met de definitieve selectie. Na deze datum kunnen wij uw vragen beantwoorden, mocht u daar dan nog behoefte aan hebben."

Webwereld heeft met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur gevraagd om alsnog documentatie en nadere informatie beschikbaar te stellen. Omdat er auteursrecht op het aanbestedingsdocument berust en het ministerie van Financiën dat ook expliciet geclaimd heeft, hebben wij besloten het document niet te publiceren.