Swartz werd vervolgd voor het illegaal downloaden van enkele miljoenen wetenschappelijke artikelen uit een digitaal archief JSTOR. Het Openbaar Ministerie vervolgde hem ondanks dat het archief zelf geen zaak tegen hem begon. De internetactivist kon maximaal 35 jaar celstraf en 1 miljoen dollar boete krijgen. Maar een maand voordat de zaak zou dienen pleegde hij vorige week vrijdag op 26-jarige leeftijd zelfmoord in zijn appartement in New York.

Na zijn dood bleek dat de openbare aanklager hem onlangs een schikkingsvoorstel voor een half jaar cel had gedaan. Bovendien kwam naar buiten dat de Amerikaanse geheime dienst twee dagen voor zijn arrestatie ineens het onderzoek naar Swartz had overgenomen. Het is niet duidelijk waarom de Secret Service zich met Swartz ging bemoeien. Naar aanleiding van dat nieuws publiceerde Wikileaks vrijdagavond enkele tweets over Swartz.

Anonimiteit geschonden

Wikileaks meldde dat Swartz de site heeft geholpen en dat hij mogelijk een bron voor gelekte documenten was. Hij zou in 2010 en 2011 contact hebben gehad met oprichter Julian Assange. "We hebben sterke redenen om te geloven, maar kunnen het niet bewijzen, dat Aaron Swartz een bron van Wikileaks was."

De openbaarmaking leidt tot kritiek op Wikileaks, omdat de site met zijn anonimiteitsbeleid niet zou moeten bijhouden wie welke informatie heeft opgestuurd. De organisatie weigert een nadere toelichting van de uitspraken, maar van de tweets gaat de suggestie uit dat er een verband is met de betrokkenheid van de Amerikaanse geheime dienst met Swartz.

Onderzoek MIT

De technische universiteit van Massachusetts (MIT) besloot eerder deze week tot een intern onderzoek naar de dood van Swartz. MIT werkte mee aan de vervolging van Swartz, die het JSTOR-archief via het MIT-netwerk zou hebben gedownload. Swartz' nabestaanden vinden dat MIT en het OM hebben bijgedragen aan de dood van Swartz.

Swartz was mede-oprichter van sociale nieuwssite Reddit, werkte mee aan de specificatie van RSS 1.0 en was betrokken bij de lancering van het alternatieve copyrightsysteem Creative Commons. Hij zette zich in de vrijheid van informatie en meningsuiting en voerde actie tegen de omstreden piraterijwet SOPA.

Na zijn zelfmoord is er ook veel kritiek gekomen op de handelswijze vna het Openbaar Ministerie. De Republikeinse senator John Cornyn heeft procureur-generaal Eric Holder op opheldering gevraagd over de manier waarop Justitie de zaak voor zo'n relatief klein vergrijp heeft aangepakt. In een online petitie hebben 44 duizend Amerikanen om het aftreden van de openbare aanklager in de zaak tegen Swartz gevraagd.