Dat bleek tijdens door de Europese Commissie belegde persconferentie in Brussel. Journalisten mochten na ballotage deelnemen. Er was een tweede voorwaarde aan: de expert moet worden aangeduid als 'een bij de onderhandeling betrokken bron'. Hij (of zij) was afgelopen week in Japan aanwezig bij de laatste ronde van achterkamertjesoverleg over het handelsverdrag dat piraterij en namaak moet stoppen en doet een boekje open om het verdrag te verdedigen.

Bijna definitieve tekst

“De Europese Commissie heeft de bijna definitieve tekst (pdf) van ACTA vrijgegeven”, stelt een bij de onderhandelingen betrokken bron tijdens de persconferentie. Terwijl het document onder embargo was, had de Australische overheid de tekst reeds gepubliceerd. Daaruit zou moeten blijken dat alles wat uit eerdere gelekte versies zou blijken zwaar overtrokken is. “Er worden straks geen iPods afgepakt aan de grens.”

Maar onduidelijk is waar aan de grens dan wel op zal worden gecontroleerd. De tekst ligt nog altijd niet vast en een aantal grijze gemarkeerde passages staan nog ter discussie. “Daar gaan we ook niet meer over vergaderen”, zegt de bron. Deze ontkent dat daarmee alles maar wordt doorgedrukt, maar verwacht dat er toch wel overeenstemming volgt. Bilateraal overleg moet dat garanderen. “Deze oneffenheden worden per e-mail glad gestreken.”

Milder voor internetters

De afgelopen week is ook al veel in Japan “gladgestreken”. Duidelijk is volgens professor Michael Geist wel dat de Verenigde Staten veel eisen hebben moeten inslikken. Dat land wilde namelijk hun versie van auteursrecht in het handelsverdrag terug zien. Op de plaats van het eerdere internethoofdstuk staat nu een “hoofdstuk dat het best kan worden gezien als ACTA Ultra-Lite”, concludeert hij dan ook.

Opmerkelijk is dat passages over bijvoorbeeld het vrijgeven gegevens van gebruikers van diensten, die auteursrechten schenden, niet automatisch is. De wetgeving rond vrijheid van expressie en de privacy mag niet zomaar worden doorkruist. Ook het aanpakken van het doorbreken van digitale sloten (zoals drm) is flink afgezwakt.

Peer-to-peer legaal

De vrees dat er iets verandert is dan volgens de bron ook niet gerechtvaardigd. “Peer-to-peer blijft legaal. Het is een technologie en dat verandert niet”, verzekert hij. “Er wordt geen three strikes ingevoerd.”

Wel wijst de bron erop dat er opgetreden moet worden en niet alleen op het gebied van auteursrechten. Ook handelsmerken blijken niet altijd afdoende beschermd te zijn. “Je ziet soms dat namaakkleding online wordt aangeboden.”

De andere landen

Voor Europa is de verandering niet nodig, want onze wetgeving is al goed genoeg. Als ACTA wordt ondertekend zal er niets veranderen. “Het gaat om landen met een lagere standaard”, stelt de informant.

Wel erkent hij desgevraagd dat het handelsverdrag niet alleen civiele handhaving regelt, maar ook spreekt over strafrechtelijke maatregelen zoals gevangenisstraffen en boetes. Daarom is het laatste woord niet alleen aan het Europees Parlement, maar ook aan de Tweede Kamer.

Ontevreden

Maar hoe mooi de zalvende woorden op de persconferentie ook zijn, GroenLinks, bekend criticaster van ACTA, reageert furieus. “We gaan het niet meemaken dat er nu strafrecht via deze route wordt geïntroduceerd”, zegt Kamerlid Mariko Peters tegenover Webwereld. “Dit was niet waarvoor de Europese Commissie mandaat heeft en dat zou ook niet legaal zijn.”

Ook digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom loopt niet warm voor de laatste versie. “ACTA is nog steeds een schandalig, ondemocratisch tot stand gekomen schijnverdrag”, zegt directeur Ot van Daalen. Voor hem is ook een afgezwakte passage nog altijd een nachtmerrie voor de internetter. “De contentindustrie heeft helaas weer met succes gepusht voor internetafsluiting en internetsurveillance in ACTA. Wij vestigen nu onze hoop op onze Europese volksvertegenwoordigers, die zich moeten uitspreken tegen dit verdrag.”

Onzekerheid in Mexico

Ondertussen is ook in Mexico onzekerheid ontstaan, omdat de senaat daar unaniem wil dat er niet eerder wordt onderhandeld voordat de politici weten wat er nou precies wordt bekokstoofd. Desgevraagd kan de bron uit Brussel over deze kwestie niets zeggen.