ACTA, voluit Anti-Counterfeiting Trade Agreement geheten, moet de internationale handel in namaakspullen tegengaan. Daaronder wordt de handel in goedkope medicijnen verstaan, maar ook en vooral de handel in auteursrechterlijk beschermd materiaal via het internet. Met de overeenkomst moet bijvoorbeeld illegaal downloaden tegen worden gegaan. De overeenkomst wordt en is onder meer getekend door Australië, Canada en de Verenigde Staten. De Europese Unie is een van de laatste die nog een handtekening moet zetten.

Nederland zet al handtekening

Eerder is ACTA al ondertekend door de lidstaten van de Europese Unie, waaronder Nederland. Dat had nog wel wat voeten in de aarde. In eerste instantie leek er geen meerderheid in de Tweede Kamer voor te zijn omdat niet zozeer ACTA zelf, maar met name de onderhandelingsdocumenten geheim moesten blijven. Dat beviel een groot deel van de Kamer niet, maar de PVV hief op het laatste moment zijn blokkade op, waardoor het Kabinet zijn fiat aan de Europese Commissie kon geven.

Dat betekent nog niet dat ACTA wordt ondertekend door de Europese Unie. Naast de goedkeuring van het Europees Parlement is daar ook nog de goedkeuring van de Tweede Kamer voor nodig. Deze week behandelt de commissie Ontwikkelingssamenwerking van het Europees Parlement de overeenkomst. Die bekijkt ACTA puur vanuit het oogpunt van ontwikkelingssamenwerking en de gevolgen op dat vlak. Vervolgens formuleren zij een mening.

ACTA langs vier commissies

In de komende maanden zal ACTA een rondgang maken langs vier commissies van het Europese Parlement. Iedere commissie zal een eigen mening formuleren. Uiteindelijk leidt dit tot verschillende meningen van commissies, waar de hoofdcommissie (internationale handel) rekening mee kan houden in haar oordeel over ACTA. De oordeel van de commissie Internationale Handel wordt dan vervolgens besproken in een plenaire vergadering van het Europees Parlement. Wanneer dat zal zijn, is nog niet bekend.

Het tekenen van ACTA door de ministers of hun gemachtigden is overigens niet meer dan een intentieverklaring. Voordat de Raad van Ministers het internationale akkoord kan ratificeren moet het Europese Parlement zijn goedkeuring geven. Als het Europees Parlement in meerderheid tegenstemt, kan het akkoord in de prullenbak. Het parlement heeft zich tot nu toe zeer kritisch opgesteld. Zo wil het - net als een deel van de Tweede Kamer - inzicht hebben in alle relevante documenten.

Er ligt nog een WOB-verzoek

Europarlementariër Sophie in 't Veld (D66/ALDE) heeft daarom op 17 november 2008 een Wob-verzoek ingediend bij de Europese Commissie om alle onderhandelingsstukken boven tafel te krijgen. Op dit moment ligt de zaak voor het Europese Hof van Justitie en is er voorlopig nog geen uitspraak voorzien D66 wil wachten met een stemming in het Europees Parlement totdat alle stukken boven tafel zijn. Wel is het nog de vraag of ALDE, de Europese partij waar D66 onderdeel van is, hier een meerderheid voor kan vinden in het Parlement.