Ergens in mijn kelder heb ik nog een origineel AirPort-basisstation, de Graphite uit 1999. Het is een van die Apple-producten die ik heb die niet meer functioneert, maar ik niet wil recyclen. Dat heeft twee redenen. De eerste is dat het een van Apple's beste designs is. In een tijd dat routers afzichtelijke kastjes waren met grote antennes, leek het basisstation op een zilveren ufo. Zelfs toen hij het niet meer deed, hield ik hem jarenlang zichtbaar op de plank liggen.

Router voor iedereen

De tweede reden is de historische waarde. Nog meer dan de iPhone, iMac, iPad en iPod zie ik het AirPort-basisstation als het allerbeste voorbeeld van de genialiteit van Steve Jobs. De originele AirPort was niet gericht op power-users, maar op consumenten in een tijd dat een draadloos netwerk in de huiskamer een niche-concept was. Meestal kwam dat neer op ingewikkelde instellingen en omslachtige configuratie en een simpel plug-and-play-systeem bestond eigenlijk niet.

Het nadeel was dat AirPort nou niet echt goedkoop was. Het werkte in het begin maar met één product: de zuurstokkleurige iBook. Maar zelfs zonder enorme verkoop, was de invloed van de originele AirPort-router op de sector direct en enorm: net zo groot als de iBook zelf. En nu is de AirPort officieel niet meer. En we gaan waarschijnlijk nooit meer zoiets zien van Apple.

In 1999 was de iBook een risicovol product voor Apple. De hardware was samen met Lucent Technologies ontworpen en was zo revolutionair en moedig als de floppydrive-loze iMac. Steve Jobs voorzag een draadloze wereld voordat de rest van de sector daar klaar voor was en de AirPort was de eerste stap in die richting. De iBook had geen AirPort nodig, maar AirPort had wel een Mac nodig om van de grond te komen. Jobs koos voor de onwaarschijnlijkste laptop om de router te introduceren.

Mainstream toekomst

Het zou veel makkelijker zijn geweest om het apparaat te richten op pro-gebruikers die al bekend waren met wifi en Apple's minder geïnformeerde doelgroep daar langzaam op over te zetten. Maar de Apple-leider wilde dat niet, want hij zag in 1999 in dat draadloze technologie een mainstream tech zou worden en hij wilde het potentieel aan de gemiddelde gebruiker laten zien.

De prijs van de iBook lag rond de 3000 gulden en het basisstation kostte ongeveer 600. De AirPort-kaart was een los onderdeel voor 200 gulden, waardoor het totaal van een draadloze huiskamer kwam te liggen op iets minder dan 4000 gulden. Dat was een fors bedrag en Jobs besefte dat, maar zat er niet mee. In zijn keynote op Macworld zei hij destijds: "De iBook is de eerste computer die is ontworpen om optimaal te werken met draadloze communicatie." Het was hem duidelijk dat het zeker niet het laatste wifi-optimale apparaat zou zijn.

Het zou pragmatisch gezien en voor de verkoop logischer zijn geweest om de power-user te benaderen, maar met de zet om AirPort te laten werken met de kleurrijke iBook in plaats van de volwassenere PowerBook, zei Jobs in feite dat wifi de toekomst was voor de doorsnee gebruiker en geen tool zou blijven voor techies en professionele gebruikers.

Van 11 Mbps naar heden

Het originele AirPort-basisstation had een topsnelheid van 11 Mbps en, belangrijker, richtte zich op privacy met volledige end-to-end encryptie van iBook naar router. Dat was nog nooit vertoond in een consumentenlaptop. De iBook leek met zijn speelse clamshell-ontwerp niet op een apparaat dat zich op de revolutionaire rand van technologie bevond, maar het duurde maanden voordat andere Macs de iBook hadden ingehaald.

Door de jaren heen evolueerde AirPort tot een volledige draadloze oplossing die met alle apparaten werkte, maar het gebruiksgemak dat Apple revolutioneerde met de AirPort bleef een van de pluspunten. Van de AirPort Express tot Time Capsule, Apple's draadloze producten waren altijd ontworpen voor de gewone consument. Apple pakte iets ingewikkelds en maakte het simpel, een mantra dat Apple steeds meer achter zich heeft gelaten met zijn groei.

Treur om verlies

Het is even geleden dat de AirPort een must-have was, maar dat ligt vooral aan Apple. Je kunt tegenwoordig veel thuisrouters of mesh-wifi-systemen kopen, maar geen daarvan is beter dan wat de AirPort was. Ik heb uitstekende Netgear Orbi-apparaten in mijn huis, maar heb nog steeds een AirPort Extreme Time Capsule verbonden aan die in mijn kantoor voor back-ups. Iedere keer als ik in de Orbi-configuratiepagina moet duiken, treur ik weer om het verlies van mijn AirPort Utility.

Apple had een wifi-systeem kunnen maken dat "just works" en de dekking van een mesh-systeem kunnen combineren met de eenvoud van AirPort. Maar daar is het bedrijf al een tijdje mee opgehouden. De producten van nu draaien meer om het voorzien in een categorie dan een behoefte en ik kan me niet voorstellen dat Tim Cook ooit iets zo risicovol en revolutionair als de AirPort en iBook-combinatie het groene licht geeft.

Ga nu naar apple.com/wireless en je loopt tegen een 404 aan. De revolutionaire visie die Steve Jobs uitdroeg met wireless is letterlijk afwezig - en dat is tekenend. Het gaat niet om hoe nuttig of zinloos de Touch Bar is, de afnemende relevantie van Mac of het afschuwelijke MacBook Pro-toetsenbord, maar het gaat erom dat de moed en langetermijnvisie van vroeger er niet meer is.

Producten als de iPhone X, Apple Watch en HomePod zijn ontworpen om nu goed te verkopen, maar waar zijn deze producten over tien jaar? Je kunt lang en kort discussiëren over features en design, maar de toekomst die Steve Jobs introduceerde met de AirPort ontbreekt. De iPhone X geeft wellicht een beeld van wat de iPhone is de komende tien jaar, maar verder richt Apple zich wel heel erg op de korte termijn.

Winst op korte termijn

Nog een symptoom is waarom het Apple jaren kostte om een nieuwe Mac Pro te leveren. Het is geen gebrek aan talent of resources, maar Apple moest het project schrappen en opnieuw beginnen omdat de visie van de bestaande Mac Pro zo kortzichtig was.

AirPort was niet alleen een fundament om te groeien, het was een stap in een decennialang plan die de iPod, iPhone, iPad leverde en ons ontdeed van internetkabels. Dus dit is een mooi moment om nog eens stil te staan bij de originele AirPort uit 1999, want het is een symbool van een visionaire denkwijze van Apple die we misschien nooit meer zullen zien.