Obama rekent de invoering van een landelijk elektronisch patiënten dossier (EPD) tot een van de grootste prioriteiten van zijn beleid. Het zou niet alleen kosten moeten besparen, maar ook de kwaliteit van de Amerikaanse gezondheidszorg moeten verbeteren.

'Onhaalbare kaart'

Geld voor het EPD-systeem moet komen van het economische stimuleringsplan van 825 miljard dollar, dat Obama ter goedkeuring aan het Congres zal voorleggen. De door Obama toegezegde investering van 10 miljard dollar per jaar voor de komende vijf jaar is echter onvoldoende om invoering van het EPD te realiseren, zo menen deskundigen. Voor het EPD zou eerder rond de 100 miljard dollar moeten worden uitgetrokken, terwijl ook de termijn van vijf jaar een onhaalbare kaart lijkt te zijn. Dit wordt naar verwachting 10 jaar.

Al in 2004 heeft president George W. Bush ervoor gepleit om tegen 2014 een EPD voor de meeste Amerikanen te hebben ingevoerd. De hiertoe speciaal aangestelde Office of the National Coordinator (ONC) voor Health Information Technology heeft enkele pilots gedaan en een standaard voor medische dossiers ingesteld, maar slechts een klein gedeelte van de gezondheidsinstellingen maakt momenteel gebruik van digitale gegevens of gaat dit doen: tussen de 25 en 35 procent van de Amerikaanse ziekenhuizen en ongeveer 4 procent van de huisartsen.

Medische missers

Bij de invoering van een landelijk EPD gaat het zowel om automatisering van patiëntgegevens en recepten als netwerken om deze data te delen tussen ziekenhuizen, huisartsen en zorgverzekeraars.

Volgens David Brailer, voormalig hoofd IT-gezondheidszorg van president Bush, vergt een meerjarenplan veel geld, maar zal een EPD straks jaarlijks tussen de 200 en 300 miljard dollar besparen. Hij wijst onder meer op het terugbrengen van fouten, waardoor weer medische missers en claims kunnen worden voorkomen.

Een groot probleem bij de nationale invoering van EPD-systemen blijkt de onwil van ziekenhuizen en huisartsen om erin te investeren. Volgens Charlene Underwood van de Healthcare Information and Management Systems Society zouden ziekenhuizen die EPD's gebruiken beloond moeten worden.

Verder kan de regionale verscheidenheid een belemmering zijn bij de invoering van EPD's in de VS. Zo is Massachusetts één van de 30 staten met eigen wetgeving voor standaardisatie van elektronische medische gegevens.

Privacy

Hoewel de Amerikaanse regering hoopt op de ontwikkeling van een nationaal netwerk van gezondheidsinformatie zijn er in de VS 66 regionale Health Information Organizations (RHIO's) actief, waarvan vele eigen EPD-systemen ontwikkelen.

JudyAnn Bigby, secretaris van Health and Human Services in de staat Massachusetts, verwacht dat de overheid zeker ook online diensten als Google Health en Microsofts Healthvault zal overwegen.

Ook Nederlandse ziekenhuizen hebben hun voorkeur uitgesproken voor deze systemen, die gebruikmaken van een open XML standaard die ook enkele Rotterdamse ziekenhuizen reeds hebben verkozen.

Brailer wijst op de veiligheid van de persoonlijke medische data indien deze in handen komt van internetbedrijven. EPD-systemen zullen moeten voldoen aan de Health Insurance Portability and Accountability Act (HIPPA), de privacywet waaronder data van de Amerikaanse gezondheidszorg moet worden beschermd. "Daarin staan straffen bij misbruik van informatie door een dokter of ziekenhuis maar Google en Microsoft vallen buiten de wet, omdat die bij de totstandkoming ervan nog geen rol in de gezondheidszorg speelden", aldus Brailer.

Bug leidt tot verkeerde medicatie

Door een recent ontdekt schandaal bij Amerikaanse gezondheidscentra voor veteranen heeft het vertrouwen in de elektronische uitwisseling van patiëntengegevens een flinke deuk opgelopen.

Door een fout in de software van het EPD kregen verschillende patiënten een verkeerde dosering voorgeschreven en zijn er behandelingen onnodig uitgesteld. Ook zouden informatie over actieve medicatie en onderzoeksresultaten onder de naam van de verkeerde patiënt zijn verschenen. Politici zijn woedend dat de tussen augustus en december 2008 voorgevallen missers niet aan de patiënten zijn doorgegeven.

In Nederland bespreekt de Tweede Kamer vanmiddag de invoering van een nationaal EPD. Tenminste 330.000 Nederlanders hebben bezwaar aangetekend tegen deelname hieraan.