Justitie begint nu een voorlopig onderzoek naar die overeenkomst tussen Google enerzijds en uitgeverijen en auteurs anderzijds. Dit melden onder meer de Wall Street Journal en de New York Times op basis van welingelichte bronnen bij het ministerie. Het is niet bekend of Justitie de deal wil tegenhouden. De schikking geeft Google het recht miljoenen boeken op te nemen in zijn doorzoekbare archief van digitale boeken, Google Book Search. Dit zou een precedent scheppen voor digitaal auteursrecht en Google teveel distributiemacht geven.

De boekendeal is in oktober opgesteld, maar nu nog altijd niet definitief gesloten. Het gaat over het online doorzoeken - en daarmee publiceren - van boeken die niet langer verkrijgbaar zijn. Dat zijn dan werken waar nog wel auteursrecht op rust, maar die niet meer worden gedrukt. Uitgeverijen en auteurs krijgen hiervoor een vergoeding van Google.

Omstreden opt-out

Partijen die niet hieraan willen meewerken, moeten zich ervoor afmelden. Als ze geen actie ondernemen, doen ze automatisch mee. Dat geldt dus ook voor auteurs of copyright-eigenaren die nu niet te achterhalen zijn. Gisteren heeft een Amerikaanse rechter nog bepaald dat auteurs wereldwijd vier maanden extra de tijd krijgen voor deze opt-out.

Eerst was er een deadline gesteld voor 5 mei, maar de rechter acht dat veel te krap. Google had zelf eerst al een uitstel van twee maanden voorgesteld. Auteurs hebben nu tot 4 september om op de hoogte te raken van deze kwestie en om er dan eventueel van af te zien. Tegenstanders van de Google-boekendeal hebben eerder al antitrustbezwaren aangekaart bij het Amerikaanse ministerie van Justitie. Die lijkt die zorgen te delen.

Wereldwijde zoektocht

De nu ter discussie staande deal is een gevolg van de rechtszaak die in 2005 in de Verenigde Staten is aangespannen. Aanklagers zijn het Authors Guild en de American Association of Publishers. Die twee partijen staan nu op het punt om een schikking te treffen met Google.

Daarbij moeten die drie de hele aarde bestrijken om andere uitgevers en auteurs te informeren, zodat weigeraars zich kunnen afmelden. Voor deze zoektocht zijn al ouderwets advertenties in lokale kranten geplaatst. Daarnaast is er ook een speciale website opgezet, waar echter nog de deadline van 5 mei wordt vermeld.