Na bijna een jaar vooronderzoek maakte de Europese Commissie bekend dat het een diepgravend antitrustonderzoek start naar het benadelen van concurrenten in de organische en betaalde zoekresultaten.

'Concurrenten wegmoffelen'

De Amerikaanse zoekmachine wordt door drie Europese concurrenten beschuldigd van concurrentievervalsing. Het marktdominante Google zou zoekresultaten hebben bijgesteld om de concurrenten 'weg te moffelen' in de zoekresultaten. Eén van die concurrenten is een door Microsoft opgekochte Britse zoekmachine: Ciao!, tegenwoordig Ciao! from Bing geheten.

De Europese antitrustonderzoekers gaan nu uitzoeken of Google zijn Europese gespecialiseerde zoekconcurrenten heeft benadeeld door hun lagere posities te geven in de zoekresultaten. Daarnaast onderzoekt de EC of Google zijn eigen gespecialiseerde zoekdiensten, zogeheten vertical search, heeft voorgetrokken door die voorkeursposities te geven.

Monopolie op data

Europarlementariër Sophie in ’t Veld is blij met de zaak, die volgens haar wel eens “een van de grootste zaken ooit" kan worden over misbruik van een monopoliepositie.

Het Europees Parlement maakt zich al jaren zorgen om de zoekmachinemarkt, die onmisbaar is geworden in het dagelijkse bestaan. In ’t Veld: “Het is onaanvaardbaar als die dienst wordt voorzien door een bedrijf dat 90 procent van de markt in handen heeft. Google heeft eigenlijk exclusieve toegang tot een waardevolle grondstof in de 21e eeuw: data.”

Google toont begrip

Google zelf houdt zich gedeist en benadrukt dat het “intensief samen wil werken met de Commissie om hun vragen te beantwoorden.” Google heeft zelfs begrip voor de zorgen. “Gegeven ons succes en de verstorende en revolutionaire (disruptive) eigenschap van ons bedrijf, is het volledig te begrijpen dat we onrust bij andere bedrijven hebben veroorzaakt en aandacht van toezichthouders.”

Google maakt echter duidelijk dat het erom gaat de gebruiker te dienen met snelle en relevante antwoorden. Bovendien hanteert Google een duidelijke scheiding tussen organische en betaalde zoekresultaten. Dat was toen Google opkwam eind jaren negentig wel anders. En we zijn transparanter dan andere zoekmachines over hoe Google onder de motorkap werkt, claimt het bedrijf.

Zoekmachinekeuzescherm

Google krijgt steun van zoekmachinegoeroe Danny Sullivan, die zijn sarcasme over het ‘stupide, gestoorde’ onderzoek niet kan verbergen. Hij vreest dat Google zal worden gedwongen tot een soort zoekmachinekeuzescherm, met prominente links naar Bing, Yahoo, Baidu, Yandex en andere rivalen.

“Probeer dat maar en ontdek hoeveel beter Google zou zijn als het niet zijn ‘eigen resultaten’ zou laten zien, maar je wegstuurt om elders te zoeken,” schrijft Sullivan cynisch.

Hij vervolgt serieuzer: “Als je afstand neemt van de retoriek, de politieke belangen en de angst dat Google te groot is dus elk argument om het te stoppen is bruikbaar, als je logisch nadenkt vanuit het perspectief van de gebruiker, dan slaat het nergens op.”

Gestoord

“Google is een zoekmachine. De functie die een zoekmachine vervult, is het linken naar sites die de informatie hebben die je zoekt, niet je naar andere zoekmachines te sturen. Boos worden omdat Google niet verwijst naar andere zoekmachines is net zoiets als boos worden op de New York Times omdat die niet onder elke kop schrijft: “Lees dit verhaal in de Wall Street Journal.” Het is gestoord. Echt waar.”

Als Google niet zijn eigen verticale shopzoekmachine mag uitbaten, waarom dan wel een plaatjeszoeker, vraagt hij zich retorisch af. “Wel Google News, maar geen blogzoeker? Alleen het web? Of zelfs dat niet? Wordt Google zo dominant geacht dat de enige manier om concurrentie te behouden is het te dwingen om gebruikers weg te sturen naar rivalen?”