De reden voor het laten vallen van ZFS (Zettabyte File System) en het onmiddelijk ontbinden van het project voor OS X is officieel niet bekend gemaakt. Het is echter wel uitgelekt. Hoofdontwikkelaar Jeff Bonwick van ZFS-maker Sun Microsystems bevestigt dat Apple een privélicentie wilde op het bestandssysteem van dat bedrijf. Sun wilde of kon die niet verstrekken.

Rechtszaak NetApp

De notie van een privélicentie klinkt in eerste instantie bizar aangezien ZFS open source is. Het valt onder de CDDL (common development and distribution license), waar de door Apple al gebruikte DTrace-tool van Sun ook onder valt. ZFS is echter de inzet van een lopende rechtszaak, in 2007 aangespannen door storageleverancier NetApp tegen Sun. Het lijkt erop dat Apple een ZFS-licentie wilde met vrijwaring voor eventuele gevolgen van die aanklacht.

Ceo Jonathan Schwarz van Sun, dat nu wordt overgenomen door Oracle, heeft twee jaar terug de beschuldigingen van NetApp afgekraakt als wanhoopsdaad van een bedreigd bedrijf. De patentenclaims snijden volgens hem geen hout, de eisen zijn niet realistisch, en Sun wil bovendien helemaal niet ingaan op wat NetApp eist. Het heeft ook een tegenaanklacht met vier eigen patenten ingediend en vecht de patenten van NetApp aan. "Wij beschermen al onze klanten tegen ip-claims (intellectual property - red.) van patenttrollen zoals deze", blogde de ceo.

Gebruikers is geen klant

Apple valt als potentieel gebruiker van open source-product ZFS voor zijn eigen besturingssysteem echter niet in de categorie 'klant van Sun'. De Mac-maker geniet dus niet standaard die beloofde bescherming voor klanten. Waarschijnlijk was Apple wel uit op dergelijke vrijwaring. De gesprekken over een eventuele privélicentie voor ZFS zijn echter op niets uitgelopen.

Volgens geruchten is het ook mogelijk dat Suns overname door Oracle de positie - en ontwikkeling van ZFS - bedreigt, doordat die databaseproducent de voorkeur geeft aan andere of eigen technologie voor bestandssystemen. Uit een nieuwe vacature op de site van Apple blijkt dat het bedrijf zich nu meer op eigen technologie voor een toekomstig bestandssysteem wil storten. Vóór de komst van de nieuwste OS X-versie, Snow Leopard, waren er zelfs berichten dat ZFS de default zou zijn in dat besturingssysteem.

SCO

Ironisch genoeg heeft Sun zelf 6 jaar geleden een dergelijke vrijwaring (indemnification) afgekocht bij Linux-aanklager SCO. Serverleverancier Sun heeft bij dat bedrijf met claims op Linux- en Unix-code een eigen licentie voor de eigen Unix-variant Solaris gekocht om gebruikers daarvan veilig te stellen voor juridische gevolgen. Eerder is Microsoft voorgegaan met de aanschaf van licenties op technologie waar SCO het eigendom op claimt.