Barracuda heeft vandaag een speciale website onthuld waar het publiek kan bijdragen aan de juridische strijd. De beveiligingsexpert is vooral op zoek naar zogenaamde 'prior art', bewijs dat de uitvinding van Trend Micro niet nieuw is en daarom ook geen patent verdient. Daarnaast zal Barracuda rechtszaken voeren voor het hof in Noord-Californië en de Internationale Handelscommissie van de Verenigde Staten.

"We zullen de zaak in Californië aanvechten," zegt een strijdvaardige Dean Drako, ceo van Barracuda tegenover Webwereld. "We hebben een zaak aangespannen waarin we een eind willen maken aan de constante bedreigingen van Trend Micro tegen Barracuda Networks over ons gebruik van de gratis en open source ClamAV software."

Gateway security

Het conflict draait om Trend Micro's 5,623,600 patent. Deze dekt een "systeem dat computervirussen van een computer netwerk detecteert en verwijdert". Het patent zou van toepassing zijn op bijna alle beveiligingsapparaten die aan de gateway van een netwerk staan.

De zaak illustreert een van open source's belangrijkste zwakke plekken. Bij een gesloten product is normaliter de ontwikkelaar verantwoordelijk voor patentovertredingen, en die waarborgt typisch zijn klanten. Maar bij de meeste open source projecten ontbreken dergelijke garanties. Bij een eventuele patentovertreding is daarom de eindgebruiker aansprakelijk, hetzij de individuele gebruiker of een bedrijf zoals Barracuda dat de open source software op zijn apparaat bundelt.

Zwakke plek open source

Patentzaken tegen open source zijn zeldzaam. Microsoft heeft weliswaar herhaaldelijk bepleit dat Linux distributeurs de onderneming moeten betalen voor zijn patenten, maar heeft ook gezegd dat het geen rechtszaken tegen eindgebruikers zal aanspannen. Afgelopen oktober spande IP Innovation, een bedrijf dat uitsluitend patenten bezit, een rechtszaak aan tegen Red Hat en Novell. De twee zouden patenten van de firma overtreden. Tot slot is Sun Microsystems momenteel in een gevecht verwikkeld tegen Network Appliance. Suns ZFS bestandssysteem valt onder de open source Common Development and Distribution License (CDDL), en zou meerdere patenten overtreden.

Licentie-inkomsten

Trend Micro zoek actief naar licentie-inkomsten voor zijn '600 patent'. In 1997 schikte het een rechtszaak tegen Network Associaties, thans onderdeel van McAfee. Het heeft ook licenties op het patent verkocht aan Integralis, Sybari and Fortinet, zo blijkt uit juridische documenten.

Barracuda ontwikkelt diverse gespecialiseerde beveiligingscomputers die onder meer spam filteren, webverkeer filteren en instant messenger-berichten beveiligen. De firma publiceert geen financiële resultaten, maar de jaarlijkse omzet wordt geschat op meer dan 100 miljoen dollar.

Trend Micro is een van de grootste beveiligingsbedrijven ter wereld. De Japanse firma realiseerde in 2006 een omzet van 719 miljoen dollar.

Aanklacht Trend Micro

Op 20 november 2007 spande Trend Micro een aanklacht aan bij de Amerikaanse Internationale Handelscommisie tegen zowel Barracuda als het Spaanse Panda Systems vanwege vermeende patentschending. Daarin eiste Trend Micro een verbod op de verdere distributie van de producten van het tweetal in Amerika. De klacht tegen Barracuda wees specifiek op ClamAV als de grote overtreder. De klacht tegen Panda noemt geen specifieke componenten.

ClamAV valt onder de tweede versie van de general public license (GPL). Volgens Drako zou een succesvolle patentclaim van Trend Micro praktisch al het gebruik van de software onmogelijk maken.

"Het scannen op virussen aan de poort is een voor de hand liggende en gebruikelijk techniek die bedrijven overal in de wereld toepassen," zegt Drako in een referentie naar het patent. "Dat is precies de manier waarop ClamAV typisch wordt gebruikt."

In zijn klacht bij de Handelscommissie stelt Trend Micro dat Barracuda zijn producten importeert. Een patentovertreding zou daarom tevens een overtreding van handelsverdragen betekenen.

Geen sprake van import

Drako voert echter aan dat zijn producten in Amerika geassembleerd worden. De handelsautoriteit zou daarom geen uitspraak over de zaak kunnen doen.

Belangrijker nog is echter dat de patentclaim een doodsteek voor het ClamAV open source project is. Daarom heeft hij een hulpoproep gedaan, die ook gehoor heeft gevonden. Barracuda denkt weliswaar dat het een sterke zaak heeft met voldoende prior art die het patent kan neutraliseren, maar Drako heeft de open source beweging gevraagd om extra voorbeelden aan te dragen.

Steun van open-source-juristen

Het Software Freedom Law Center, een organisatie in New York die juridische steun biedt voor gratis en open source projecten, heeft Barracuda's zijde gekozen. Volgens Eben Moglen, voorzitter van het SFLC, vorm Trend Micro "een irritatie voor de vrije wereld", zo zei hij tegenover Webwereld. Hij prees Barracuda's bereidheid om de zaak uit te vechten en beloofde te helpen.

Moglen wilde niet vertellen wat hij precies van plan. Een veelgebruikte strategie om een patent te bestrijden is om het US Patent & Trademark Office (USPTO) te vragen om het patent opnieuw te onderzoeken. Uiteindelijk kan dat leiden tot een ongeldigverklaring van het patent.

Trend Micro kon niet inhoudelijk op de zaak ingaan, maar benadrukte de zaak zich niet specifiek richtte tegen open source of ClamAV. Een woordvoerder wees daarvoor op een zaak uit 2005, waarbij Trend Micro een patentzaak had geschikt met Fortinet. Ook in die zaak stond het '600 patent ter discussie, maar in plaats van ClamAV ging het toen om een gesloten applicatie.