In haar traditionele kersttoespraak die op eerste kerstdag is vrijgegeven, constateert koningin Beatrix dat Nederland aan het vereenzamen is. De grootste uitdaging van deze tijd, zo stelt Beatrix, luidt "hoe individu en gemeenschap weer met elkaar te verbinden en vertrouwen te herstellen."

Zonder expliciet namen van netwerken te noemen krijgen sociale netwerken een flinke veeg uit de pan. Naast anonieme reacties op blogs en nieuwssites, lijkt ook Twitter danwel SMS het te moeten ontgelden: "Tegenwoordig zijn zelfs buren soms vreemden. Je spreekt elkaar zonder gesprek, je kijkt naar elkaar zonder de ander te zien. Mensen communiceren via snelle korte boodschapjes."

Grofheid

Sociale netwerken lijken mensen dichter bij elkaar te brengen, maar dat is slechts schijn, klaagt Beatrix: "ze blijven op 'veilige' afstand, schuilgaand achter hun schermen. Wij kunnen nu spreken zonder te voorschijn te komen, zonder zelf gezien te worden, anoniem. Domweg, grofweg emoties uiten is makkelijk geworden. Op spreken zonder respect wordt niemand meer afgerekend. Niet het vreemd zijn maakt de ander agressief maar agressiviteit maakt de ander tot vreemde."

Beatrix, die voor zover bekend geen accounts op Twitter, Facebook of Hyves bezit, concludeert dat al die online contacten tot een 'leeg bestaan' leiden. "Met virtuele ontmoetingen is die leegte niet te vullen; integendeel, afstanden worden juist vergroot. Het ideaal van het bevrijde individu heeft zijn eindpunt bereikt. We moeten trachten een weg terug te vinden naar wat samenbindt.

Onderzoek

Nu.nl-columnist Arjan Dasselaar pareert de stelling van de vorstin. Hij verwijst daarbij naar recent onderzoek van PEW dat concludeert dat personen met rijke digitale contacten meer bij de maatschappij betrokken zijn dan digitale kluizenaars.

Niet geheel verrassend, gonzen de vermaledijde netwerken zelf van verontwaardiging over de digitale onkunde van het staatshoofd.