Opnieuw onrust in auteursrechtland, nu wordt er gesleuteld aan het reprorecht. Stichting Reprorecht wil de huidige regeling, die alleen geldt voor papieren kopieën van beschermde werken, uitbreiden naar het digitale domein, zoals bestanden die op intranet worden gezet of als attachment intern rondgemaild. Dat bevestigt Martèl Bakker Schut, manager van stichting Reprorecht, tegenover Webwereld.

Reprorecht is het recht van organisaties en bedrijven om voor intern gebruik papieren kopieën te maken van artikelen uit boeken, kranten of tijdschriften. Voor dit recht geldt echter een heffing, zodat schrijvers, fotografen en uitgevers een billijke vergoeding krijgen voor hun auteursrechtelijk beschermd materiaal.

De heffing varieert van 17 euro per jaar voor kleine bedrijfjes tot bijna 5000 euro per jaar voor organisaties met meer dan 500 medewerkers. In 2011 incasseerde de stichting bijna 25 miljoen euro, waarvan ruim 13 miljoen afkomstig van bedrijven, de rest komt van overheden, bibliotheken en onderwijsinstellingen.

Totale heffing niet omhoog

Bakker Schut benadrukt dat onder het nieuwe plan de totale heffing niet of nauwelijks zal veranderen, aangezien het papier of digitaal kopiëren communicerende vaten zijn. “Voor bedrijven zal er weinig veranderen, de totale vergoeding blijft min of meer hetzelfde. De regeling wordt feitelijk gemoderniseerd."

Stichting Reprorecht is nog in gesprek met zowel het bedrijfsleven in de vorm van VNO-NCW en MKB Nederland en aan de andere kant de rechthebbenden zoals uitgevers. De nieuwe regeling moet “over een paar maanden" af zijn, vertelt Bakker Schut. Hij benadrukt dat Reprorecht bedrijven niet kan dwingen de nieuwe regeling te accepteren, omdat een heffing voor digitaal kopiëren niet is vastgelegd in de wet, in tegenstelling tot papier kopiëren.

De Speld wordt werkelijkheid

Volgens hoogleraar auteursrecht en advocaat Dirk Visser, vaak kritisch over collectieve beheersorganisaties (CBO's), gaat stichting Reprorecht echter z'n boekje compleet te buiten met de uitbreiding van de heffing naar digitaal kopiëren.

“Dit is voor helemaal niemand goed, behalve voor de stichting Reprorecht zelf, die zo haar bestaansrecht tracht veilig te stellen. Dit is bijklussen, ze moeten zichzelf gewoon opheffen", briest Visser in een reactie. “Weet je nog dat stuk van De Speld over de knip- en plakbelasting? Dat is precies dit, zo wordt een satirische grap alsnog werkelijkheid. Dit kán niet waar zijn!"

Volgens Visser is een heffing op digitaal kopiëren om meerdere redenen een slechte zaak. Veel organisaties en bedrijven gaan in veel gevallen dubbel betalen, omdat voor veel betaalde abonnementen op digitale content kopiëren impliciet of expliciet is toegestaan. Aan de andere kant vindt Visser dat de voorgestelde heffing juist ongebreideld digitaal kopiëren legitimeert, zodat zakelijke uitgevers hiermee mogelijk juist veel inkomsten mislopen.

Implosie of nachtkaars

Bovenal heeft een heffing op digitaal kopiëren geen basis in de wet, en wordt de reprorechtregeling op deze manier nog ingewikkelder en onbegrijpelijker. Visser voorspelt: “Het zal nog wel flink ingewikkelder worden, voordat het op enig moment met donderend geweld in elkaar stort of als een nachtkaars uit gaat."

Achtergrond: Wat is reprorecht en wat gaat er veranderen?