Dat stelt Valerie Frissen, Hoogleraar aan de Faculteit der Wijsbegeerte in Rotterdam, in een lezing tijdens een seminar van Delft TopTech over virtuele werelden.

De penetratie van de online wereld is bij jongeren bijna 100%, waarbij internet ook nog het belangrijkste medium is. Daarbij observeert ze dat er sprake is van het 'sociale web', waarbij het individu juist meer oog heeft voor anderen.

Nieuwe rollen

Maar het sociale is voltrekt zich in grote mate op internet, waarbij de sociale netwerken van Web 2.0 de infrastructuur vormen. Deze netwerken hebben vooral een open, decentraal karakter, draaien op user generated content en geven aan de deelnemers een andere rol.

Frissen ziet die rol bijvoorbeeld rond een MSN of een Twitter worden vervuld, waarbij "ze voortdurend laten merken dat je met elkaar verbonden bent. Daarbij gaat het er niet om wat je precies zegt, maar dat informatie deelt. Doe je niets dan zeg je: Ik doe niets. Het is een soort digitaal vlooien."

Volgens de hoogleraar komt deze beweging wel met een prijskaartje, omdat de huidige generatie ouders niet in staat is grenzen te stellen, zoals dat vroeger het geval was. Het leven in een wereld van mogelijkheden maakt het lastig dingen niet te doen.

Voor Frissen is het duidelijk dat het opnemen van rollen een natuurlijk verschijnsel, waarbij zelfs avatars bij games vaak dicht bij de echte persoon staan. Ook stelt ze dat de virtuele wereld vaak dicht bij de echte wereld zijn en dat jongeren die naadloos in elkaar laten overvloeien.

Tijd voor nieuwe regels

De verandering van de online wereld betekent volgens Frissen ook dat er nieuwe regels moeten komen rond privacy. Zij ziet dat mensen leven in een netwerk betekent dat er nieuwe vormen van sociaal gedrag komen, waarbij Hyves de exponent is van het delen van vaak zeer privacygevoelige informatie. "Je vraagt je soms af of mensen daarvan de gevolgen kunnen overzien."

Ook de mogelijkheid een netwerk te mobiliseren is een vorm van interactie, die nieuw is. Zij roept de recente scholierenstaking in herinnering, waarbij de online sociale netwerken razend snel mensen wist te binden rond een onderwerp. Frissen ziet dan ook een mogelijk einde aan politieke partijen, zoals ze nu bestaan. "Groepen vinden elkaar nu op een onderwerp."

Andere bedrijfsvoering

Het gevolg van al deze ontwikkelingen is dat overheden en bedrijven anders met mensen moet omspringen. "Er heeft een radicale emancipatie van de burger plaatsgevonden, waarbij deze soms taken van de overheid overneemt", stelt ze. Als voorbeeld haalt ze Geluidsnet.nl aan, waar burgers zelf de inspectie op de geluidsoverlast die Schiphol produceert, uitvoeren.

Ook de managementstijl voor personeel moet echt over een andere boeg en meer gericht zijn op de kenniswerker: "Je moet de werkplekken op zo'n manier inrichten dat je veel meer vrijheid hebt. Je moet dus sturen op eindresultaten."

"Ik weet niet of de economie anders wordt, maar het leidt wel tot andere bedrijfsprocessen", zegt Frissen, die van mening is dat overheden en bedrijven onvoldoende met Web 2.0 zijn veranderd. Toch wil ze mensen ook niet te bang maken, want niet alles is volgens haar nieuw en de grootste omslag zit aan de kant van de samenleving en niet in het bedrijf.