De Belastingdienst mag volgens de wet de ANPR-camera’s van de politie langs de snelwegen gebruiken om massaal gescande kentekens van passerende auto’s op te slaan en 5 jaar lang te gebruiken. Het systeem is gescheiden van de database met kentekens die door de politie wordt gebruikt.

Dat zegt woordvoerder Adriaan Ros van de Belastingdienst naar aanleiding van de commotie die gisteren is ontstaan toen bleek dat de Belastingdienst die politiegegevens gebruikte. De door ANPR (Automatic Number Plate Recognition) gescande kentekens van passerende auto’s op de snelwegen worden in twee gescheiden systemen opgeslagen, zegt Ros. De door de Belastingdienst gebruikte beveiligde harddisk wordt eenmaal per week uitgelezen en de data wordt vervolgens verwerkt.

In de jacht op de leaserijder

“De Belastingdienst is bevoegd dergelijke gegevens te gebruiken voor de controle van aangiften”, zegt Ros. “Omdat het duur is eigen infrastructuur aan te leggen, gebruiken we die van de politie. Daarvoor is een convenant afgesloten dat dat mogelijk maakt.” De gegevens worden gefilterd op leaserijders en niet-leaserijders. De data van die laatsten wordt direct vernietigd, zegt Ros. “Ook de kentekens van de leaserijders die zeggen privékilometers te maken met de leaseauto worden gewist. Van degenen die zeggen de leaseauto alleen voor het werk te gebruiken, worden de kentekens en andere metadata 5 jaar lang bewaard.”

Het ministerie van Veiligheid en Justitie bestrijdt dat de politie met dat alternatieve gebruik van de duizenden ANPR-camera’s de wet overschrijdt, zoals Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens beweert in het NRC. “De politie maakt gebruik van een andere database, waarbij de gescande kentekens direct worden gewist als er geen ‘hit’ is met de database van gesignaleerde kentekens.” De ANPR-camera’s sturen de gescande kentekens dus door naar twee van elkaar gescheiden opslagsystemen.

Belastingdienst heeft verregaande bevoegdheden

De Belastingdienst heeft wat betreft de omgang en verwerking van persoonlijke data veel meer armslag dan andere overheidsinstellingen en baseert zich op de Algemene Wet op de Rijksbelastingen. De politie heeft vooral te maken met de Wet politiegegevens, die wat strakker is. De Belastingdienst zegt dan ook een eventueel onderzoek van het CBP met vertrouwen tegemoet te zien. “Maar we hebben nog niets binnengekregen”, zegt Ros.

Het gebruik maken van andermans infrastructuur door de Belastingdienst moet geregeld worden via een convenant dat de eigenaar van die infrastructuur aanmerkt als uitvoerder inzake de Algemene Wet op de Rijksbelastingen. De Belastingdienst heeft dergelijke convenanten ook met het Centraal Justitieel Incassobureau en de Inspectie Leefomgeving en Transport bij de controle op leaserijders. Ook deze instanties hebben camera’s langs de wegen.

Gegevens ook achteraf opvragen

Naast het gebruik maken van andermans infrastructuur kan de Belastingdienst gegevens achteraf opvragen. Onlangs is bekend geworden dat dat onder meer is gebeurd bij het Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten (SHPV), dat voor gemeenten het parkeren verzorgt op basis van kentekens. Daar is het knelpunt dat het SHPV die gegevens volgens de wet na gebruik moet vernietigen, maar dat niet deed. Daardoor kreeg de Belastingdienst gegevens in handen die eigenlijk niet meer zouden moeten bestaan.

Lees ook het achtergrondartikel over de verregaande legale privacyschendingen van de Belastingdienst: Fiscus buiten schot bij privacyschending