"Dit betekent dat we obstructie van overheden tegen het krijgen van transparantie kunnen doorbreken. Nu hebben we de middelen om naar de rechter te stappen," zegt Brenno de Winter, een freelance journalist voor onder meer Webwereld en initiatiefnemer van de website BigWobber.nl.

De bijeenkomst in Amsterdam trok zo'n 75 belangstellenden. Zij konden onder meer luisteren naar een presentatie van De Winter over het belang van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) en een debat over openheid tussen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten Thomas Bruning, beveiligingsexpert Rop Gonggrijp en de auteur van dit artikel namens Webwereld.

Denial of service

Hoewel het belang van openheid niet ter discussie stond, waarschuwde Gonggrijp dat burgers voorzichtig moeten omgaan met WOB-verzoeken omdat het opzoeken van informatie zeer veel tijd kost. "Je kunt er als het ware een Denial of Service aanval uitvoeren," waarschuwde Gonggrijp. Hijzelf heeft de WOB onder meer gebruikt voor zijn campagne tegen stemcomputers. Voor een van zijn verzoeken heeft een ministerie twee extra ambtenaren moeten aannemen, vertelde hij.

De Winter verzocht alle gemeentes van Nederland eerder dit jaar om openheid te geven over het ict-beleid. Met het beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB), probeert De Winter te achterhalen in hoe verre de gemeentes zich houden aan de richtlijnen uit het Actieplan Open Standaarden en Open Source.

Sommige gemeentes hebben keurig aan het verzoek voldaan, maar een kleine groep weigert openheid van zaken te geven of probeert de procedure te vertragen of te frustreren door kosten in rekening te brengen voor werkzaamheden zoals het zoeken in het archief.

Een medewerker van de Gemeente Eindhoven stelde op een besloten mailinglijst dat het heffen van leges De Winter op kosten moet jagen "zodat er mogelijk wel 'recht' is op antwoord, doch dat dit behoorlijk in de papieren gaat lopen voor de aanvrager."

Rechtszaken

De Winter stelt dat het heffen van leges op WOB-verzoeken onrechtmatig is, en is vastberaden om bij de rechter zijn gelijk te halen. De opbrengsten van het benefiet moeten de kosten van die rechtsgang dekken, vertelt De Winter. De journalist verwacht maximaal 7.000 euro nodig te hebben voor de juridische campagne, maar voorspelt dat diverse gemeentes zullen inbinden wanneer de eerste rechtszaak is aangespannen. De rechter kan bovendien besluiten om de kosten voor het aanspannen van de rechtszaak terug te geven.

De opbrengst van het benefiet is niet alleen voorbehouden aan de campagne van De Winter. Met de opbrengsten wil de Stichting Vrijschrift iedereen bijstaan die moeilijkheden ondervindt bij informatieverzoeken bij de overheid.