'Mensen met een uitkering gaan er al financieel op achteruit, dus elke cent moet goed worden uitgekeerd', vertelt Ton Servaas. Hoofd Business Services bij het ICT-bedrijf van UWV. 'De systemen moeten de mensen ondersteunen.'

Dat vergt een gigantisch en complex IT-landschap dat alle verzekeringswetten beslaat, zo legt hij uit. 'En dan hebben we het over applicaties per wet van een miljoen regels code. We hebben zo'n 200 systemen en die zijn vervolgens ook nog allemaal met elkaar verbonden. Als je een uitkering ontvangt, kom je met al onze systemen in aanraking. De klant maakt daarbij als het ware een klantreis langs al onze systemen en het is de verantwoordelijkheid van IT om die reis zo soepel mogelijk te laten verlopen.'

Automatische validatie

UWV maakt nu de omslag naar agile werken. De testprofessionals zijn hierin nadrukkelijk onderdeel van het team. Dit is een zeer bewuste keuze van UWV, juist vanwege het belang van de kwaliteit van de systemen voor de eindgebruiker.

Bij grote systemen als die van UWV is handmatig testen niet meer voldoende, zo vult Ronald Oomen, teammanager Test Service Centrum aan. 'Daarom zetten we nu op alle fronten in op testautomatisering. We hebben veel korte sprints, dus we willen continu weten wat de kwaliteit is. Binnen zo'n sprint wil je iedere dag weten of de duizenden testscenario's nog goed verlopen en dit is onmogelijk handmatig te testen. Alle testscenario's worden parallel aan elkaar uitgevoerd om de doorlooptijd flink te verkorten. Met geautomatiseerde tests kunnen we heel snel zien of alle lampen op groen staan. En als er één op rood gaat, kunnen we daar ook snel op reageren. We kunnen dus bijna realtime een uitspraak doen over de kwaliteit van nieuw ontwikkelde software, in combinatie met ons bestaande IT-landschap.'

Testen voor techies

Om automatisch te kunnen testen is een zogenaamd Selenium framework nodig, dat werkt met keyword driven testscripts. Omdat UWV een heel specifieke maatwerkbehoefte heeft, is dit door UWV zelf ontwikkeld. Aan de voorkant kunnen testprofessionals gemakkelijk testscenario's maken. 'We hebben meer dan 150 testprofessionals die iedere dag deze scenario's opstellen. Dat doen ze met behulp van keywords. Bijvoorbeeld 'click here' -> 'goto website.nl' -> 'login' -> 'find CV' -> 'check datafield x'. Het testen wordt zo wél technisch maar tóch laagdrempelig. Tegelijkertijd zijn er testspecialisten bezig om alles rondom het framework zelf door te ontwikkelen.' aldus Oomen.

Voorheen zat de testrol aan het eind van het proces. Dan werd er op gebruik getest, stelt Servaas. 'Maar met het automatiseren van tests kijken we nu op basis van techniek of het systeem werkt. Testen is dus echt iets voor techies aan het worden. Testen is IT!'

De testprofessionals van UWV moeten het systeem echt doorgronden en dus weten wat de keywords precies doen. Oomen: 'Ze moeten alle koppelingen begrijpen, de hele klantreis, van telefoon tot aan de brief die op de deurmat valt, bijvoorbeeld met meneer of mevrouw in de aanhef en de juiste ondertekening in de juiste opmaak. Daarnaast is het ook fijn als in de brief exáct staat welk recht, welke hoogte en welke duur jouw uitkering heeft. Dat is een zeer complexe berekening op basis van jouw arbeidsverleden en ook dat is allemaal grondig getest.'

Alle testsystemen automatiseren

Op dit moment verloopt het testen van zo'n dertig procent van de 200 systemen - die aan verandering onderhevig zijn - geautomatiseerd. Maar de ambitie is dat alle tests geautomatiseerd gaan gebeuren, zo geeft Servaas aan. 'Zeker bij een release is dat zeer belangrijk omdat er zoveel afhankelijkheden zijn tussen al die systemen. Het is ideaal dat we een kwartier voordat we naar huis gaan de tests aanzetten, zodat we de volgende ochtend precies weten waar we staan. Dan heb je echt goed overzicht over de kwaliteit en daar willen we naartoe.'

Alle testsystemen van het UWV moeten worden geautomatiseerd door testprofessionals die ingewikkelde systemen kunnen doorgronden en testspecialisten die het framework kunnen onderhouden en updaten. Denk jij dat je dat kunt, kijk dan op www.uwv.nl/testprofessionals voor de vacature.