De rechter in het proces van de Amerikaanse overheid tegen Microsoft verwierp gisteren de bezwaren van het bedrijf tegen de benoeming van een speciale onderzoeker. Rechter Thomas Jackson omkleedde zijn beslissing in stevige taal: de kritiek van Microsoft op Lawrence Lessig noemde hij ongefundeerd, triviaal, oneerlijk en op de keper beschouwd beledigend.

Als de advocaten van Microsoft de klachten "op een meer formele manier" hadden geventileerd – dus in de rechtszaal – zou dat mogelijk hebben geleid tot sancties, zo liet een duidelijk geïrriteerde Jackson doorschemeren. Hij toonde zich vooral boos over de publicatie door Microsoft van enkele e-mails die de speciale onderzoeker ver voor zijn benoeming in december aan medewerkers van Netscape schreef (zie voor details De zaak-M: weg met Lessig).

Een woordvoerder noemde de beslissing van de rechter een teleurstelling, maar de softwarereus heeft beloofd zijn volledige medewerking aan het onderzoek van Lessig te geven.

Gevechtspauze

In de districtsrechtbank in Washington kreeg Microsoft gisteren de gelegenheid om aan te tonen dat zijn Internet Explorer een onwrikbaar onderdeel vormt van Windows 95.

Gisteren liet een getuige van het ministerie van justitie zien hoe hij via het besturingssysteem binnen luttele seconden de browser van zijn harde schijf verwijderde, zonder dat de PC daarna minder ging presteren.

Volgens de experts van Microsoft worden bij deze methode alleen de 'wegwijzers' naar de Internet Explorer verwijderd: Windows 95 behoudt wel degelijk de capaciteit om in te loggen op het Internet en 97 procent van de bestanden die Internet Explorer bij installatie aan het systeem toevoegt blijft op de harde schijf staan.

Rechter Jackson wees de advocaten van het bedrijf in Redmond gisteren herhaaldelijke keren terecht. De verdediging richt zich veel te veel op de wijze waarop het ministerie van justitie zijn vonnis uit december uitlegt. Microsoft zou zich meer moeten richten op de letter en de geest van mijn eerdere uitspraak, aldus de rechter. Hij vroeg zich ook verschillende keren af waarom Microsoft niet aan hem om opheldering heeft gevraagd als het bedrijf moeite heeft om aan zijn vonnis te voldoen.

In dat vonnis droeg de rechtbank Microsoft op om zijn afnemers een besturingssysteem te leveren zonder ingebouwde browser als ze daarom vroegen. De softwarereus heeft daarop gereageerd door zijn klanten de drie jaar oude oerversie van Windows 95 aan te bieden (zonder browser, maar ook zonder patches, fixes en verbeteringen) of hen te vragen de browser zelf uit het OS te slopen (wat volgens Microsoft zelf leidt tot een gehandicapt en onvolledig besturingssysteem).

Dat laatste is de rechter kennelijk in het verkeerde keelgat geschoten: "Dus in uw ogen (de advocaten van Microsoft – redactie) heb ik u de opdracht gegeven om een product te distribueren dat niet werkt? Hoor ik dat goed?"

Ja, luidde het antwoord van Microsoft.

De rechter heeft het proces een week verdaagd – tot donderdag 22 januari. Als teken dat zijn geduld met de zaak begint op te raken vroeg Jackson aan beide partijen om hun laatste bezwaarschriften voorafgaand aan de slotpleidooien vooral kort te houden.