De zaak is niet alleen juridisch, maar vooral maatschappelijk relevant. Internetproviders zoals Ziggo zijn op grond van de wet niet aansprakelijk voor het verkeer dat via hun netwerk loopt. De wetgever heeft bewust voor die aansprakelijkheidsbeperking gekozen om innovatie te bevorderen en censuur te voorkomen.

En hoewel niet is uitgesloten dat de rechter in specifieke gevallen een verbod oplegt aan internetproviders, is de vraag of het door Brein gewenste verbod wel kan worden toegewezen. Volgens de wetgever speelt daarbij een rol dat een dergelijk verbod "op proportionele wijze en tegen aanvaardbare kosten" moet kunnen worden afgedwongen.

'Overblocking' of privacy-inbreuk

Op het eerste gezicht kan dat niet. Een blokkade van de hele Pirate Bay leidt immers tot 'overblocking': ook rechtmatig materiaal wordt hierdoor ontoegankelijk. En als een filter meer fijnmazig is, moet de provider door middel van technieken als deep packet inspection het verkeer van zijn gebruikers gaan controleren. Dat is erg duur en maakt inbreuk op de privacy van iedere internetgebruiker, ook degene die nooit The Pirate Bay bezoekt.

Tegelijkertijd zijn dit soort blokkades makkelijk te omzeilen en kan Ziggo dat niet tegengaan: haar gebruikers zullen uiteindelijk hun internetverkeer gaan versleutelen (encrypteren). Dat is precies de reden waarom de Britse veiligheidsdienst zich heeft uitgesproken tegen sterke handhaving van het auteursrecht op internet. De rechter zou dus een gebod opleggen, dat óf niet effectief, óf niet uitvoerbaar is.

Maatschappelijke discussie nodig

Maar nog belangrijker dan deze juridische discusie, is de maatschappelijke discussie: is het wenselijk dat providers zich bemoeien met het verkeer van hun gebruikers?

Het antwoord is simpel: dat is niet wenselijk. Het fundament van het internet is juist dat internetproviders het verkeer van hun gebruikers ongefilterd doorlaten. Zo kunnen gebruikers zelf bepalen welke informatie zij met elkaar delen. Tussenpersonen, zoals internetproviders, maken die uitwisseling slechts mogelijk. Wanneer we dat uitgangspunt loslaten, zetten we het open karakter van internet op het spel.

Brein, de handhavingsorganisatie van de contentindustrie, schrijft in haar reactie op dit nieuws, dat de cirkel nu rond is: The Pirate Bay wijst naar gebruikers, gebruikers vinden hun privacy belangrijk, en providers wijzen naar The Pirate Bay. Ongetwijfeld zit daar iets in, maar ook deze belanghebbenden hebben alledrie een valide punt. The Pirate Bay faciliteert slechts; privacy is wel degelijk belangrijk; en providers moeten neutraal zijn.

Kanonnenvoer

Misschien zit Brein wel op het verkeerde spoor? Auteurs hebben recht op een redelijke vergoeding voor hun werk, maar verdergaande handhaving is geen oplossing. De industrie moet de 'war on filesharing' laten varen. Die strijd zal ze niet winnen, terwijl communicatievrijheid en privacy als kanonnenvoer het onderspit delven. Het parlement zou zich daarom moeten uitspreken tegen dit soort door de industrie afgedwongen webblokkades.

Ot van Daalen is directeur van de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom. BoF verdedigt vrijheid en privacy op internet.